Olsztyn

Prezydent Olsztyna zaprosił 23 marca 16 gości w sprawie: "omówienia możliwości przeniesienia Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej przy pl. X. Dunikowskiego w Olsztynie". Spotkanie trwało 3 godziny. Nie zaproszono dziennikarzy. Tylko 3 osoby domagały się relokacji pomnika. Pozostali goście albo w większości opowiedzieli się za pozostawieniem "szubienic" jako "wybitnego dzieła sztuki" i postulowali stworzenia wokół pomnika tzw. Muzeum Miejsca, albo nie zajęli jednoznacznego stanowiska, albo milczeli, gdyż byli służbowo.

Taki postulat o powołaniu "muzeum miejsca", który zmieni wymowę pomnika z pochwały totalitaryzmu sowieckiego na upamiętnienie ofiar Armii Czerwonej w formie Golgoty Narodu Polskiego wysunęła jako pierwsza "Święta Warmia" w 2007 roku, jednak przez kilkanaście lat prezydent Olsztyna nie zrobił nic, by ten pomysł zrealizować. Teraz, gdy codziennie jesteśmy świadkami, jak kontynuatorzy Armii Czerwonej "wyzwalają" Ukrainę, "Święta Warmia" stanowczo domaga się relokacji pomnika, zgodnie z propozycją ministra kultury, do Muzeum PRL w Rudzie Śląskiej, gdyż Muzeum Dunikowskiego w Warszawie odmówiło z powodu braku miejsca

To stanowisko przedstawił prezes stowarzyszenia Bogdan Bachmura (zdanie odrębne zgłosił członek stowarzyszenia arch. Jacek Strużyński). "Świętą Warmię" poparli, naczelnik IPN w Olsztynie dr hab. Karol Sacewicz i prezes stowarzyszenia "Pro Patria Władysław Kałudziński.

Bachmura stanowczo wypowiedział się przeciwko pomysłowi przeniesienia pomnika na cmentarz wojenny przy Szarych Szeregów w Olsztynie, z kilku powodów: 1. Pomnik w tym miejscu nadal by upamiętniał chwałę oręża Armii Czerwonej i ściągał Rosjan, 2. Cmentarz jest za mały na taki olbrzymi monument, 3. Jest to cmentarz z okresu I wojny światowej, leżą na nim też cywile i żołnierze polscy, nie ma rozgraniczenia, gdzie są jakie groby, 4. Kopanie na cmentarzu spowoduje naruszenie istniejących grobów, co wykorzystają Rosjanie do oskarżeń Polski o barbarzyństwo.

Akurat z tym stanowiskiem zgodzili się wszyscy zaproszeni, natomiast poza Bachmurą, Sacewiczem i Kałudzińskim pozostali goście postulowali pozostawienie pomnika jako "wybitnego dzieła sztuki", stworzenia wokół niego tzw "Muzeum Miejsca" (Jacek Strużyński proponował Muzeum Miasta Olsztyna"). Muzeum miałoby być miejscem, wg propozycji prof. Roberta Traby "dialogowania na temat najnowszej historii".

Do tej pory, począwszy od konferencji prasowej 2 marca, prezydent Piotr Grzymowicz opowiadał się za relokacją pomnika. Jaką podejmie decyzję po tym spotkaniu, nie wiemy?

Wkrótce zamieścimy obszerny komentarz na temat tego spotkania Bogdana Bachmury

Lista uczestników spotkania:

1. Piotr Grzymowicz, Prezydent Olsztyna
2. Robert Szewczyk, Przewodniczący Rady Miasta Olsztyna
3. Marta Kamińska, Radna Rady Miasta Olsztyna
4. Bogusław Żmijewski, Pełnomocnik Prezydenta Olsztyna, UMO
5. Gabriela Konarzewska, Dyrektor Wydziału Kultury i Ochrony Zabytków UMO
6. Mec. Marcin Ignatowski, Koordynator Biura ds. Obsługi Prawnej UMO
7. Marta Bartoszewicz, Rzecznik Prasowy UMO
8. Leszek Wawrykiewicz, Wydział KZ UMO
9. Dr hab. Andrzej Korytko, prof. UWM, Polskie Towarzystwo Historyczne, UWM
10. Dr hab. Andrzej Szmyt, prof. UWM, Wydział Humanistyczny UWM
11. Prof. Robert Traba, Instytut Studiów Politycznych PAN w Warszawie
12. Dr hab. Karol Sacewicz, IPN w Olsztynie
13. Dr Jerzy Kiełbik, Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie
14. Dr Ewa Gładkowska, Wydział Sztuki UWM
15. Dr Iwona Liżewska, Prezes Oddziału TOnZ w Olsztynie
16. Bogdan Bachmura, Stowarzyszenie „Święta Warmia”
17. Jacek Strużyński, Stowarzyszenie „Święta Warmia”
18. Władysław Kałudziński, Stowarzyszenie „Pro Patria”
19. Adriana Patalas, Prezes Oddziału SARP w Olsztynie
20. Arch. Piotr Rożen, Wiceprezes Oddziału SARP w Olsztynie
21. Ewa Romanowska, Fundacja i Stowarzyszenie „Borussia”
22. Arch. Piotr Gadomski, Przewodniczący MKUA
23. Arch. Radosław Guzowski, projektant zagospodarowania placu X. Dunikowskiego
24. Piotr Targoński, konserwator zabytków (razem z arch. R. Guzowskim)

Na spotkanie nie zaproszono przedstawicieli 6 organizacji patriotycznych, które od lat domagają się relokacji pomnika.

(sa)