Region

Akcje protestacyjne w obronie tego Świętego Miejsca Objawień Matki Bożej w Gietrzwałdzie przeciwko inwestycji firmy LIDL odbywają się cyklicznie, przypominając wiernym w Polsce o zagrożeniu dla tego Świętego Miejsca poprzez realizację planowanej inwestycji.

Stowarzyszenie Konwent Obrońców Polski w osobie jej założyciela Pana Janusza Górzyńskiego zorganizowało Krucjatę Gietrzwałdzką, mającą na celu obronę Świętego Miejsca Objawień Matki Bożej Maryi w Gietrzwałdzie, (które miały miejsce w Gietrzwałdzie w 1877 roku) przed planowaną ingerencją budową Centrum Logistycznego firmy LIDL w bliskiej odległości, około 400 m od miejsca objawień.

Tym razem powodem akcji Krucjaty Gietrzwałdzkiej były obchody intronizacji Jezusa Chrystusa na Króla Polski. Z tej okazji w Bazylice Gietrzwałdzkiej odbyła się uroczysta Msza święta w niedzielę, 26 listopada br.

Na zakończenie Mszy świętej miał miejsce niewielki incydent, otóż niżej podpisany rozdawał wychodzącym wiernym z kościoła artykuł zamieszczony w tygodniku ogólnopolskim „SIECI” z dn. 24 września br. pt. „Obronić Sanktuarium w Gietrzwałdzie” napisany przez felietonistę redakcji „Sieci” Pana red. Wojciecha Reszczyńskiego. Zauważył to ksiądz, który kropił wiernych święconą wodą. Podszedł do mnie i zapytał, kto pozwolił mi na rozdawanie artykułu w kościele?

Nie bardzo wiedziałem, co odpowiedzieć, ale ku mojemu zdumieniu usłyszałem swój własny głos odpowiadający zdecydowanie księdzu: ‘Duch Święty”. Zaskoczony ksiądz nic nie powiedział, skropił mnie tylko 3 razy święconą wodą i oddalił się pospiesznie Wydarzenie to było potem szeroko komentowane przez świadków.

Po Mszy świętej organizatorzy obchodów Święta Jezusa Chrystusa Króla Polski w osobach jej przewodniczącego Pana Janusza Górzyńskiego z Poznania, Pana Zbigniewa Dworakowskiego (z małżonką) z Warszawy, Pana Zbigniewa Maciejewskiego z Kętrzyna, Państwa A . i E. Czekajło z Lubina i innych udali się pod słynne źródełko dla odmówienia różańca. Potem odbyliśmy wspólnie tzw. „drogę krzyżową”.

Następnego dnia w poniedziałek 27 listopada br. o godz. 12.00 odbyła się pikieta pod Urzędem Wojewódzkim w Olsztynie. Przewodniczącego Krucjaty Pan Janusz Górzyński wygłosił przemówienie, w którym wykazał oprócz oczywistych powodów, potencjalną możliwość skalania Świętego Miejsca Objawień Matki Bożej Maryi, a także powody środowiskowe – brak opinii odpowiedzialnych organów, potencjalną możliwość zanieczyszczenia wód gruntowych, a w tym źródła cudownej wody – uzdrawiającą tysiące ludzi.

W międzyczasie odmówiliśmy modlitwę za zdrowie Pana Jacka Wiącka jednego z olsztyńskich inicjatorów protestów przeciw inwestycji LIDLA.

Po zakończeniu pikiety została wręczona Panu Wojewodzie petycja Krucjaty Gietrzwałdzkiej w sprawie obrony Świętego Miejsca objawień poprzez niedopuszczenie do realizacji planowanej inwestycji LIDLA. Następnie ta sama petycja została wręczona metropolicie Warmińsko-Mazurskiemu, arcybiskupowi Józefowi Górzyńskiemu.
Tadeusz Poźniak

Czy miejsce objawień w Gietrzwałdzie należy tylko do mieszkańców gminy?

W sprawie inwestycji Centrum Dystrybucyjne LIDL w Gietrzwałzie władze gminy szermują argumentem, że wykonują wolę mieszkańców, a ci chcą tej inwestycji. Natomiast przeciwnicy tej inwestycji podnoszą, że sanktuarium w Gietrzwałdzie należy do dziedzictwa kulturowego Polski i w ramach oceny oddziaływania na środowisko przez „ludność” należy rozumieć także wiernych Kościoła katolickiego w całej Polsce oraz ludzi niewierzących, dla których Gietrzwałd jest ważnym pomnikiem historii Polski.

Kto ma rację?

W ocenie oddziaływania na środowisko (OOŚ) w przypadku inwestycji w Gietrzwałdzie powinna być też taka część jak ocena wpływu inwestycji LIDLa na dziedzictwo kulturowe (to jest też element środowiska, szeroko rozumianego). (Art. 62 ustawy tzw. ocenowej z 3.X.2008 r.)

1. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi,
c) zabytki,
ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy

(Podstawa prawna: Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Art. 62)

Ale, w tym wypadku oceny OOŚ nie było wcale. Cóż .... wójt wie lepiej.

Pojęcie "ludność" - rozumiane szeroko, to nie tylko ci co żyją tuż obok, ale "ludność" każda. Nawet ta, co żyje dziesiątki kilometrów dalej, albo jest rozproszona, ale ich życie ma związek (bezpośredni lub pośredni - zob. podkreślenie wyżej) z jakimś elementem środowiska (czyli wszystkiego co nas otacza).

Jeżeli np. dana inwestycja może zmienić/zniszczyć elementy (niekoniecznie materialne, np. obrzędy), które dla społeczności mają znaczenie kulturowe i istnieje co do nich ewidentny stosunek emocjonalny (jako np. element duchowości jakiejś grupy społecznej), to to jest również "oddziaływanie na warunki życia ludzi" w rozumieniu tych przepisów. Bo życie tych ludzi stanie się wówczas w wymiarze humanistycznym uboższe, zostaną kulturowo okaleczeni.

Ocena oddziaływania na dziedzictwo (OOD) ICOMOS – zastosowanie w krajowej praktyce konserwatorskiej.

(dr inż. arch. Marcin Górski z PWArch)

Jest tu opisana metodologia oceny wpływu na dziedzictwo, wg ICOMOS.

(ICOMOS - Międzynarodowa Rada Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych – pozarządowa ekspercka organizacja międzynarodowa utworzona w Warszawie w 1965, z siedzibą zarządu w Paryżu).

Polecam też wykład Nowe ontologiczne rozumienie dziedzictwa kulturowego - prof. Andrzeja Kadłuczki

Adam Socha