Region

 

Dodatkowe informacje dotyczące potrzeby oraz zakresu prac remontowo- konserwatorskich w trzech obiektach wymagających największych nakładów finansowych

 

ZAMEK W OLSZTYNIE:

 

Dachy wymagają remontu kapitalnego. Ostatnie naprawy elementów konstrukcyjnych więźb przeprowadzone na pocz. XX wieku wykonane zostały w większości nieprawidłowo, brakuje elementów usztywniających i przypustnic. Łaty są wyeksploatowane, odkształcone, deskowanie miejscami ma ubytki (przegniło). Pokrycia dachowe pomimo ciągłych interwencji dekarza są nieszczelne. Na poszczególnych połaciach jest po kilka różnych rodzajów dachówek. Uzupełnianie ich i doraźne, lokalne wzmacnianie łat są mało skuteczne, coraz częstsze i droższe. Przecieki zdarzają się po każdym silniejszym wietrze czy ulewie. Dach krużganka nie ma deskowania połaci, co zwiększa jego podatność na nieszczelności (w krużganku znajduje się bezcenna tablica astronomiczna -pamiątka po Koperniku.) W złym stanie jest dach skrzydła południowego (z hurdycjami), gdzie na skutek korozji biologicznej niszczeją elementy cennej więźby. Dodatkowo konstrukcja jest poodkształcana na skutek destrukcji murłat i słupów ukrytych wewnątrz murów.

Więźby dachowe skrzydła północnego i południowego pochodzą z XV i i pocz, XVI wieku.

Obowiązkowe badania i pomiary instalacji odgromowej wykazały, iż mimo, że instalacja jest jeszcze sprawna nie spełnia już w pełni obowiązujących wymagań i powinna być wymieniona.

Miejski Konserwator Zabytków po przeprowadzonej kontroli stanu zachowania naszego obiektu wszczął postępowanie nakazujące remont dachów.

 

Obydwa szczyty są mocno wyeksponowane i narażone na niszczące oddziaływania warunków atmosferycznych. Szczyt wschodni jest ażurowy. Wykonana w 2006roku ekspertyza stanu technicznego wykazała, iż zwieńczenia obydwu szczytów i sterczyny szczytu wschodniego są w złym stanie technicznym: mają zdestruowane spoiny, liczne ubytki kształtek. W blendach są pęknięcia, tynki są poodspajane.

 

Instalacja centralnego ogrzewania w znacznej części pochodzi z 1912r. Miejscami w związku z awariami wymienione zostały grzejniki, dołożone zawory. W latach 90-tych zmodernizowano kotłownię. Rury rozprowadzające ciepło pozostały stare i niestety awaryjne,podobnie kaloryfery. Dodatkowo należy zauważyć, iż sposób prowadzenia rur pod sklepieniami piwnic wpływa negatywnie na ich estetykę i praktycznie skazuje cenne, ciekawe i bardzo piękne, historyczne pomieszczenia na rolę drugorzędnych, gospodarczych, nie nadających się do udostępnienia turystom.

Ze względu na brak instalacji grzewczej dwie najwyższe kondygnacje spichrzowe nie mogą być udostępniane zimą turystom.

 

Konieczna jest wymiana instalacji wodno-kanalizacyjnej ze względu na awarie, , zbyt mały spadek odcinków poziomych i zagniwanie ścieków (okresowo fetor z kanalizacji).

Dodatkowo olsztyński zamek w (którym odbywają się liczne imprezy kulturalne i spotkania) nie ma zadawalającej ilości sanitariatów dla gości i turystów (są tylko 4 „oczka"). Nie ma też sanitariatu dla niepełnosprawnych.

Kolejnym problemem jest brak instalacji p-poż. Żeby rozwiązać wymienione problemy została sporządzona koncepcja architektoniczna zmian funkcjonalnych olsztyńskiego zamku. Kolejnym niezbędnym krokiem jest zlecenie projektu budowlanego w pierwszej kolejności na magazyn biblioteki i bibliotekę.

 

Ze względu na brak odwodnienia (lub jego niedrożność wody opadowe z międzymurza wnikają w mury obwodowe i mury zamku powodując ich zawilgocenie i destrukcję. Dlatego przed przystąpieniem do prac konserwatorskich konieczne jest uporządkowanie sprawy odprowadzenia wód opadowych i wykonanie drenażu od strony międzymurza, a także zabezpieczenie podziemnej części murów obronnych przed wnikaniem wilgoci z gruntu. Wiąże się to z koniecznością przeprowadzenia badań archeologicznych (warunek konserwatorski prowadzenia jakichkolwiek prac ziemnych w rejonie zamku).

 

ZAMEK W LIDZBARKU WARMIŃSKIM

Do najpilniejszych zadań w zamku lidzbarskim należy:

 

Dachy zamku w Lidzbarku Warmińskim mają dachówki typu mnich mniszka ułożone na łatach bez deskowania. Uszczelnienie dachówek jest powykruszane, pokrycie łatwo się odkształca pod wpływem wiatru, co skutkuje ciągłymi przeciekami. Cała więźba dachowa na skutek wilgoci jest powierzchniowo porażona biologicznie (grzyby powodujące powierzchniowy rozkład drewna). W miejscach koszy (narażonych na zaleganie śniegu i spływ większej ilości wody) stan konstrukcji jest zły. Niezbędne są uzupełnienia brakujących elementów w samych wiązarach oraz ich stężeniach. Dla zwiększenia szczelności należy ułożyć (przywrócić) deskowanie połaci i wykonać impregnacja drewna środkiem zwalczającym owady i grzyby

Brak rynien powoduje tworzenie się sopli, które niszczą dachówki niższego dachu krużganków. Do wymiany jest instalacja odgromowa.

W celu przeprowadzenia prac remontowych konieczne jest wykonanie oceny stanu technicznego konstrukcji, badań mykologicznych i projektu budowlanego

 

W obiekcie stan instalacji wodno-kanalizacyjnej jest bardzo zły. Stan sanitariatów jest niezadowalający, brak jest w.c. dla niepełnosprawnych. Liczne przeróbki z przeszłości, działania interwencyjne, wycinkowe skutkują tym, iż niedawno Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji dopatrzyło się nieprawidłowości nawet w poborze wody i odprowadzaniu ścieków.

 

Instalacja grzewcza w zamku jest przestarzała. W pomieszczeniach gotyckich piwnic rozprowadzenie rur jest po sklepieniach. Muzeum nie ma własnej wymiennikowi

 

Okna z szybami witrażowymi oraz laskowanie są w bardzo złym stanie technicznym. W czasie zacinającego deszczu woda dostaje się do wnętrza zamku.

 

Polichromie na ścianach i sklepieniach Wielkiego Refektarza są w złym stanie technicznym, na sklepieniach są zacieki. Ściany mają liczne uzupełnienia tynków i mało fachowe uzupełnienia polichromii.

 

Brak odprowadzenia wód opadowych z terenu dawnego pałacu (otoczonego murami obronnymi) skutkuje zawilgoceniem zarówno piwnic zamku jak i samych murów. Istnieje historyczne rozwiązanie -kanał burzowy prowadzący z terenu pałacu Wydżgi do Łyny. Kanał ten został częściowo zniszczony na skutek prowadzenia przyłączy instalacyjnych na międzymurzu.

 

Koncepcja taka jest niezbędna ze względu na potrzebę adaptacji nie wykorzystywanych obecnie dla celów turystycznych i edukacyjnych pomieszczeń. Są to bardzo piękne piwnice (dwa poziomy), oraz pomieszczenia parteru. Adaptacja pomieszczeń wymaga przeanalizowania wielu problemów związanych z bezpieczeństwem, dostępnością wentylacją itp. Ponadto konieczne jest rozpatrzenie możliwości dostosowania obiektu (jego dostępności) do potrzeb osób niepełnosprawnych.

 

Obecny most to współczesna, stalowa konstrukcja z 1973r. Zapewne w celu „nawiązania" do poprzedniego drewnianego mostu zastrzałowego zamaskowano stal przesłoną z deszczółek o charakterze boazerii. Bariery mostu są drewniane i nawiązują raczej do zabudowy ganków w budownictwie ludowym niż do rozwiązań stosowanych w mostach. Ze względów estetycznych oraz dysonans jaki tworzy obecny most przy cennych zabytkach gotyckich konieczna jest jego rewaloryzacja.

Stan techniczny obiektu również budzi poważne zastrzeżenia.

 

PAŁAC DONHÓW W MORĄGU

Do najpilniejszych prac bezwzględnie należy:

Konieczna jest przebudowa nieprawidłowo wykonanych okapów dachów oraz odprowadzenia wód opadowych. Obecne rozwiązanie powoduje zalewanie gzymsów i elewacji. Budynek nie ma docieplenia stropu najwyższej kondygnacji ani docieplena połaci w pomieszczeniach wykorzystywanych jako magazyny zbiorów

 

Stolarka okienna jest przegniła, nieszczelna, nie nadaje się do remontu, tylko do wymiany w 100%

 

Stan tynków i gzymsów w miejscach zalewanych przez wodę jest bardzo zły. Część spadła, ściany i pozostałe tynki w rejonach zawilgoconych są porażone biologicznie. Powłoki malarskie łuszczą się. Estetyka elewacji jest niezadowalająca. Przy remoncie konserwatorskim należy przywrócić (odtworzyć) historyczny detal architektoniczny na elewacjach

 

Konieczna jest modernizacja niewydolnego systemu grzewczego oraz kompleksowy remont kotłowni lub wykonanie przyłącza do miejskiej sieci grzewczej i likwidacja kotłowni. Koszt ogrzewania jest wysoki, a pomieszczenia są niedogrzane.

 

Instalacja elektryczna wewnętrzna jest awaryjna i niebezpieczna. Wymaga ciągłych interwencji elektryka