Region

Mieszkaniec Biskupca Mariusz Wierzbowski szósty rok walczy o przywrócenie prawa w swoim mieście. Łamie je burmistrz 43-letni Kamil Kozłowski (na zdjęciu) dla spółki Mardi, należącej do rodziny zmarłego w 2019 roku burmistrza i posła PSL Marka Domina. W poczuciu bezkarności utwierdza go bezczynność lokalnych i wojewódzkich organów władzy państwowej i samorządowej, organów ścigania i służb.

Walka Wierzbowskiego zaczęła się w 2020 roku. Mieszkał wówczas z babcią w jednej z zabytkowych kamienic w rynku przy ul. Pionierów. Od tego roku, rokrocznie, burmistrz Kamil Kozłowski zezwala spółce Mardi na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej - ul. Pionierów w Biskupcu, w celu ustawienia ogródków gastronomicznych przy restauracji Steakownia oraz stoisk handlowych na terenie zabytkowego zespołu urbanistycznego w ciągu ulic Pionierów, Placu Wolności oraz Wojciecha Bogusławskiego. Nad ulicą Pionierów burmistrz zlecił wykonanie siatki oświetleniowej, powodując zniszczenie kotwami mocującymi elewacji kilkunastu zabytkowych kamienic, bez zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ten stan rzeczy trwa już 6 rok.

- Jako że okna mojego mieszkania wychodzą na ulicę Pionierów, to miałem przez pół roku w nocy jasno jak w dzień od tych lampek i dyskotekę do północy – skarży się Wierzbowski. - Nie moglem przez pół roku kupić węgla kupić, bo ogródek zablokował dostęp do mojej piwnicy. Dlatego zacząłem drążyć.

Wojewódzki Konserwator Zabytków nie reaguje

- Zawiadomiłem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie, ale minęło pół roku i nie dostałem żadnej odpowiedzi – relacjonuje Wierzbowski. - Dlatego 26 września 2022 roku wysłałem ponowne wezwanie, ale już jako zapytanie publiczne. Jednak 4 listopada musiałem ponowić ten wniosek, gdyż w WKZ mieli problem z odczytaniem go z platformy ePUAP. W dniu 9 listopada otrzymałem odpowiedź, ale bez odniesienia się do sprawy oświetlenia nad ul. Pionierów. Wobec tego, na przełomie roku 2022/23 zadzwoniłem do WKZ z zapytaniem, co z tym oświetleniem? Otrzymałem odpowiedź od inspektor zajmującej się zabytkami na terenie gminy Biskupiec, że to sprawa trudna i złożona oraz, że nie otrzymam oficjalnej odpowiedzi, bo nie jestem stroną.

Na takie dictum Wierzbowski zareagował wysłaniem skargi na WKZ do ministra kultury. Minister spowodował wszczęcie przez WKZ postępowania administracyjnego. O jego wyniku Wierzbowski dowiedział się z pisma ministerstwa. Czytamy w nim, że w dniu 28 czerwca 2022 roku WKZ nakazał gminie Biskupiec rozbiórkę oświetlenia i naprawę elewacji do dnia 30 lipca 2022. Burmistrz nie wykonał nakazu.

Wierzbowski ponownie więc zawiadomił WKZ, zmuszając Konserwatora do kolejnej kontroli i Konserwator 8 grudnia 2022 roku musiał wszcząć postępowanie administracyjne, którego finałem było nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 tys. zł na Gminę Biskupiec w związku z niewykonaniem zaleceń pokontrolnych z dnia 28 czerwca 2022 roku dotyczących zabytków położonych przy ul. Pionierów w Biskupcu.

Burmistrz karę zapłacił, ale oświetlenia nie rozebrał do dzisiaj.

- W kolejnym piśmie do ministerstwa zauważyłem, że niszczenie zabytków jest przestępstwem i należy powiadomić prokuraturę, na co ministerstwo odpowiedziało, że nie mam racji, wystarczy, że było postępowanie administracyjne – opowiada dalej Wierzbowski. - Odpisałem 27 maja 2024 roku, że oświetlenie nadal wisi i że kara 10 tys. zł za zniszczenie elewacji kilkunastu zabytków jest zbyt mała.

Wobec braku reakcji ze strony WKZ i ministerstwa, sam zawiadomił Prokuraturę Rejonową w Biskupcu. Mijały miesiące, a on nie otrzymywał żadnej odpowiedzi. Napisał więc skargę do Prokuratury Okręgowej w Olsztynie, wówczas Prokurator Rejonowy Tomasz Ślązak, poinformował go, że w dniu 31 maja 2024 roku odmówił wszczęcia śledztwa, a zawiadomienia nie otrzymał, bo nie został uznany za stronę.

- Napisałem więc do Prokuratury Krajowej – mówi dalej Wierzbowski. - Ta odpisała, że przekazuje moje zawiadomienie do okręgowej, która zajmie się sprawą.

Zapytałem rzecznika prasowego Prokuratury Okręgowej w Olsztynie prok. Daniela Brodowskiego, na jakim etapie jest to postępowanie? Już następnego, dnia 5 sierpnia otrzymałem odpowiedź:

„Postępowanie Prokuratury Rejonowej w Biskupcu prowadzone w sprawie podejrzenia zaistniałego 2020 roku w Biskupcu przekroczenia uprawnień przez Burmistrza Miasta Biskupiec poprzez zlecenie wykonania, bez zezwolenia właściwych organów, robót budowlanych w postaci rozwieszenia instalacji oświetleniowej w Biskupcu nad ul. Pionierów poprzez jej przytwierdzenie za pomocą metalowych kotew do budynków będących zabytkami, w wyniku czego doszło do uszkodzenia zabytków jest obecnie w toku.

W sprawie w dniu 9 lipca 2026 r. zostało wszczęte śledztwo. Obecnie trwa gromadzenie materiału dowodowego, prokurator zlecił prowadzącemu postępowanie Komisariatowi Policji w Barczewie przesłuchania świadków oraz zabezpieczenie kompletnej dokumentacji dotyczącej realizacji robót budowlanych na ul. Pionierów w Biskupcu”.

Czy to postępowanie nie powinno było zostać przekazane do innej prokuratury rejonowej?

„Punkt gastronomiczny czy obiekt budowlany”?

Równolegle do sprawy siatki oświetleniowej Wierzbowski interweniował u Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie, gdyż w jego ocenie spółka Mardi dopuściła się samowoli budowlanej stawiając obiekt budowlany – ogródki restauracyjne, bez uzyskania pozwolenia na budowę. Miało to też znaczenie dla wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego.

W przypadku uznania ogródka za „obiekt budowlany” opłata ta powinna wynosić, zgodnie z uchwałą Rady Miasta Biskupiec, 1,50 zł za 1 mkw za 1 dzień, natomiast burmistrz potraktował ogródek jako „punkt gastronomiczny” i pobiera opłatę 0,10 zł za 1 mkw. (Natomiast za punkty handlowe w ogóle nie pobiera opłaty targowej, mimo że są w nich sprzedawane napoje alkoholowe).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olsztynie umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy obiektu tymczasowego, gdyż nie uznał „ogródka gastronomicznego” za „obiekt budowlany”. Tę decyzję Wierzbowski zaskarżył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie, a ten uchylił decyzję PINB z dnia 13 lipca 2023 r. Wojewódzki Inspektor odpisał mi, iż jako „organ wojewódzki uznał przedmiotowy obiekt za obiekt budowlany w rozumieniu ustawy prawo budowlane”. Czekam teraz na odpowiedź PINB jakie zapadło rozstrzygnięcie kończące to postępowanie administracyjne.

Wierzbowski stracił mieszkanie i pracę

Gdy po raz pierwszy, na początku lipca skontaktowałem się z Mariuszem Wierzbowskim (o zajęcie się tematem jego walki poprosił mnie stały czytelnik „Debaty” z Biskupca) i wysłuchałem jego relacji, zapytałem, czy nie obawia się zemsty burmistrza, że np. może stracić pracę? Odparł, że tam gdzie pracuje, wpływy burmistrza nie sięgają.

Wykrakałem czy to zbieg okoliczności? Po moich mailach z pytaniami do burmistrza w sprawie faworyzowania spółki rodziny Dominów oraz do zarządu tej spółki (na pytania wysłane 17 i 20 lipca do dzisiaj nie odpowiedzieli), Wierzbowski napisał mi, że nie przedłużono mu umowy w Polregio, która wygasła 31 lipca. Spółka kolei regionalnych podlega pod marszałka województwa, którym rządzi koalicja KO/PSL. Niedawno dyrekcja Polregio zaprosiła na próbną jazdę na odcinku Olsztyn – Mikołajki wójtów i burmistrzów, w tym burmistrza Biskupca. Polregio zabiega o dofinansowanie tras przez gminy. Później była impreza.

Wierzbowski został też wyeksmitowany z mieszkania komunalnego, w którym jego babcia i dziadek mieszkali od 1956 roku roku. Jego dziadek był jednym z pierwszych lekarzy po 1945 roku w Biskupcu. Zmarł w latach w siedemdziesiątych. Wierzbowski zamieszkiwał z babcią po powrocie z pracy zagranicą i opiekował się nią przez ostatnie 10 lat jej życia.

- Staraliśmy się to mieszkanie wykupić, ale Rada Miasta Biskupiec, na wniosek burmistrza, wyłączyła ileś tam mieszkań zamieszkałych przez starsze osoby, w zabytkowym centrum, od wykupu. (Z wykupem mieszkań komunalnych nie miała za to problemów rodzina Dominów). Lokal ponad 2 lata stoi pusty. Przypuszczam, że jak na trzecim przetargu obniżą znacznie cenę, to kupi go za grosze ten, dla którego lokal został zaklepany.

- W Biskupcu ręka rękę myje – komentuje Wierzbowski swoją sześcioletnią walkę o wyegzekwowanie stosowania prawa i wyciągnięcia konsekwencji wobec burmistrza. Jakby pan przyjechał na Dni Biskupca, czy inne festyny i uroczystości, to zobaczyłby pan jak z burmistrzem biesiadują komendant policji, komendant straży pożarnej (z którymi pływa na ryby), prokurator rejonowy, starosta… .

Biskupiec – miasto rodziny Dominów

Ta komitywa włodarzy miasta i lokalnych władz trwa od czasów, gdy burmistrzem został rolnik i przedsiębiorca Marek Domin. Zaczęto wówczas mówić, że Domin i jego rodzina stali się właścicielami Biskupca. Domin stał się takim biskupieckim „senatorem Stokłosą”, z tą różnicą, że Henryk Stokłosa, absolwent technikum samochodowego, został w I kadencji parlamentu jedynym senatorem, nie popieranym przez „Solidarność”, wykładając na kampanię ogromne pieniądze, jako właściciel imperium rolno-przetwórczego i największy pracodawca w Pile.

Podobnie Marek Domin, absolwent technikum rolniczego, jako właściciel spółki Mardi, prowadzącej Zakład Mięsny „Warmia”, stał się największym pracodawcą w mieście, ale mandat posła I kadencji zdobył z listy PSL. Od tej pory łączył biznes z polityką.

Został burmistrzem Biskupca w latach 2002–2005 i 2005–2006. Zrezygnował z tej funkcji w 2005 na dzień przed uprawomocnieniem się wyroku skazującego go za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Wystartował w wyborach uzupełniających, uzyskując prawie 90% głosów.

Najsilniejsze wpływy w Biskupcu miała partia Domina, który sam był szefem struktur powiatowych PSL. U jego boku karierę zaczynała Urszula Pasławska, jako pracownica urzędu miasta, a od 2015 roku posłanka PSL i wiceszefowa tej partii.

Obecny burmistrz Kamil Kozłowski, absolwent wychowania fizycznego w Białej Podlaskiej, też przez wiele lat był działaczem Polskiego Stronnictwa Ludowego. W samorządzie funkcjonuje od 2011 najpierw jako najmłodszy w historii miasta zastępca burmistrza, a od roku 2014 jako burmistrz Biskupca.

Kozłowski ściąga do Biskupca fabrykę Egger

W 2017 roku zaskoczeni mieszkańcy dowiedzieli się, że burmistrz ściągnął do Biskupca fabrykę płyt wiórowych austriackiego potentata w branży meblarskiej EGGERa, bez ich wiedzy. Wątpliwości miało ministerstwo rozwoju. Resort dwukrotnie negatywnie zaopiniował inwestycję. Powód? Konkurencja dla polskich firm i zagrożenie dla środowiska. Rząd jednak zmienił zdanie pod koniec 2017 roku. Fabryka od tego momentu stała się miejscem pielgrzymek polityków PiS, ale i partii wówczas opozycyjnych.

Część mieszkańców, głównie z osiedla sąsiadującego z fabryką, zaczęła protestować, zwłaszcza po lekturze pozwolenia środowiskowego. W raporcie środowiskowym czytamy o rocznej emisji pyłu PM 10 liczonej w dziesiątkach ton. Do tego formaldehyd, chlorowodór, fluorowodór, dwutlenek siarki, tlenek węgla, tlenki azotu, metale ciężkie. Wzburzeni powołali stowarzyszenie ekologiczne „Warto Być”, na czele z właścicielem prywatnego targowiska Mirosławem Paszkowskim. Ich protest opisał w Gazeta.pl red. Bartosz Józefiak. Cytuję za nim:

„Poprosili prof. Adama Grochowalskiego z Politechniki Krakowskiej, który od trzydziestu lat analizuje raporty środowiskowe o ocenę raportu dotyczącego fabryki.

- Gdyby taki dokument przygotował mój student, wyrzuciłbym go za drzwi – powiedział im profesor. - Jest tam wiele sprzeczności i nieścisłości. Nie wiadomo, czy emisja lotnych związków organicznych, które mają być emitowane w ilości tysiąca ton w skali roku, ma pochodzić z kominów czy spoza nich. To zasadnicza różnica, a ilość jest gigantyczna. Jeśli to emisja zorganizowana, to nastąpi przekroczenie norm, i to kilkadziesiąt razy.

Do tego w raporcie wszystkie odpady do spalenia potraktowano jako biomasę. Tyle tylko, że pyły ze szlifowania i ścinki płyt wiórowych są odpadem, nie biomasą. A według raportu również mają trafić do kotła.

Z kolei w opinii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego czytamy: "Przedstawione obliczenia zaniżają wartości emisyjne planowanej produkcji. Dodatkowo, w ocenie nie uwzględniono wszystkich emiterów. Opis części obliczeniowej jest chaotyczny i bardzo skrótowy." - piszą eksperci uniwersytetu.

- Totalny absurd - dodaje prof. Grochowalski. - Nie wiem, dlaczego odpowiedzialne instytucje potraktowały ten raport poważnie.

Natomiast burmistrz Kozłowski mówił, że ta inwestycja to największy sukces w jego karierze. - Fabryka stworzy w sumie 1000 miejsc pracy – podkreślał. Na to działacze stowarzyszenia argumentowali, że Biskupiec utraci walory turystyczne oraz podkreślali, że inwestor został zwolniony przez gminę na 11 lat z podatku.

Stowarzyszenie próbowało podważyć w sądach administracyjnych decyzję środowiskową i pozwolenie na budowę, ale bezskutecznie. Walczą do dzisiaj, wykazując w raporcie środowiskowym szereg nieprawdziwych danych czy przekraczanie deklarowanych emisji, ale WIOŚ i marszałek województwa przymykają oczy a fabryka od 2019 roku pracuje pełna parą.

Spółka Mardi skupiła działki dla Eggera

Fabryka powstała na 85 ha. Okazało się, że już dużo wcześniej część działek prywatnych skupiła spółka Mardi. Następnie odsprzedała je Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w Biskupcu. Negocjacje z Eggerem w imieniu PWiK, w sprawie kupna działek, prowadziła spółka Mardi i otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie.

Obrotem działkami zainteresowało się CBA i Prokuratura Okręgowa w Olsztynie wszczęła śledztwo. To nie przeszkodziło wygrać Kozłowskiemu kolejnych wyborów w 2018 roku, już bez szyldu PSL, tylko z własnego komitetu (ponoć pokłócił się z „ojcem chrzestnym” Biskupca Markiem Dominem, który rok później zmarł). Kozłowski zmiażdżył kontrkandydata uzyskując ponad 77% głosów i wprowadzając do rady 11 swoich ludzi, 4 mandaty zdobyła Trzecia Droga.

W 2021 roku burmistrza Kamila Kozłowski oraz prezes PWiK stanęli przed Sądem Okręgowym w Olsztynie. Prokurator oskarża ich, że przy sprzedaży działek pod budowę fabryki EGGER wyrządzili szkodę majątkową spółce wodociągowej z Biskupca, wielkich rozmiarów w łącznej kwocie prawie 8 mln złotych. Po 5 latach procesu sędzia Beata Faralisz ich uniewinniła a prokuratura nie odwołała się od wyroku.

Buntownicy zostali ukarani

Przewodniczący stowarzyszenia „Warto być” zapłacił za swoją walkę z Eggerem. Od wielu lat prowadził w Biskupcu prywatne targowisko. Od 1 stycznia 2025 roku władze miasta narzuciły handlującym na nich zaporowe stawki - ze 170 zł do 1050 zł dziennie za pojedynczy stragan w niedziele, a pod koniec zeszłego roku podniesiono opłatę do 400 zł za jeden dzień sprzedaży poza dwoma targowiskami należącymi do gminy. Na nich stawka wynosi 40 zł.

Tym samym handel poza nimi praktycznie zniknął. Nowe stawki uderzyły też w stragan opozycyjnego radnego Damiana Płoskiego, który na sesjach zadawał burmistrzowi niewygodne pytania.

Wszystko to zgodnie z prawem, bowiem ustawa sejmowa pozwala samorządom na wprowadzanie takich stawek. Radni burmistrza argumentują, że podniesienie opłat i ograniczenie handlu ulicznego ma na celu uporządkowanie przestrzeni miejskiej, ograniczenie chaosu komunikacyjnego oraz poprawę bezpieczeństwa pieszych. Ich zdaniem, nowe zasady mają też ułatwić organizację ruchu w mieście.

Adam Socha (mail priv: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.