Region

Pamiętacie sprawę nielegalnego składowania w woj. warmińsko-mazurskim ok. 8 tysięcy ton niebezpiecznych odpadów-toksycznych pyłów zawierających metale ciężkie, o której w kwietniu br. pisały media?

Dzięki konsekwencji i dociekliwości Burmistrza Olsztynka, który nie pozwolił zamieść afery pod dywan i wydał decyzję nakazującą usunięcie odpadów, wyjaśniło się, że nie były to ani "odpady z papierni", ani "spoiwo hydrauliczne" (odnotowuję kolejny zaciemniający rzeczywistość eufemizm) tylko odpad o kodzie 19 01 13*. Kod odpadu 19 01 13* to popioły lotne zawierające substancje niebezpieczne, które powstają w procesie termicznego przekształcania (spalania) odpadów. Gwiazdka przy kodzie wskazuje, że jest to odpad niebezpieczny.

Wytwórca odpadów niebezpiecznych (czyli w tym przypadku spalarnia, łatwo się domyślić która) odpowiada prawnie i finansowo za te odpady oraz za prawidłowe gospodarowanie nimi od momentu ich powstania aż do ostatecznego odzysku lub unieszkodliwienia. Odpowiedzialność ta nie wygasa w momencie przekazania odpadów innej firmie, jeśli odbiorca nie przetworzył ich zgodnie z prawem (a tak właśnie stało się w tym przypadku).

Niestety decyzja nie została więc skierowana do właściwego podmiotu czyli do wytwórcy odpadu, ale wszystko przed nami. Został przecież jeszcze tor do motokrosu w Olsztynie  i inne lokalizacje np. w Iławie, w których wysypywano toksyczne pyły.

Piotr Rymarowicz

(Towarzystwo na Rzecz Ziemi)

Od redakcji "Debaty"

Będę dociekał, dlaczego takiej decyzji nie podjął prezydent Olsztyna o burmistrz Ilawy i Nidzicy. Na ich terenie też lądowały niebezpieczne odpady (w Olsztynie na torze motokrosowym). WIOŚ Olsztyn odpisał mi, że przekaże protokół po kontroli w Instalacji Termicznego Przekształacania Odpadów w Olsztynie, po wpłaceniu 12 zł, co uczyniłem. Od kilku lat walczę o ujawnieniu, gdzie są wożone niebezpieczne odpady z olsztyńskiej spalarni. Miały lądować w gminie Bisztynek, ale mieszkańcu podnieśli skuteczny protest.

O tej sprawie napisałem poniżej:

Adam Socha:

Ministerstwo, na wniosek „Debaty”, ma monitorować transport odpadów niebezpiecznych

CBŚP zatrzymało 16 osób. Toksyczne popioły wywozili do Olsztyna i Olsztynka

Decyzja Burmistrza Olsztynka:

DECYZJA
nakazująca usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (...) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie gromadzenia odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania
Burmistrz Olsztynka
1. Nakazuje spółce Falken Trade Sp. z o. o., ul. M. Rejewskiego 5, 10-683 Olsztyn reprezentowanej przez Prezesa Zarządu - jako posiadaczowi odpadów
nielegalnie zgromadzonych na działkach o nr ewid. 25/1 i 26/1 obręb 2 Miasta Olsztynek, usunięcie zgromadzonych odpadów niebezpiecznych w postaci popiołów lotnych
zawierających substancje niebezpieczne (kod odpadu 19 01 13*), zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o., posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
(...)
2
W związku z medialnymi doniesieniami dotyczącymi składowania popiołów lotnych na terenie budowy hali magazynowej, zlokalizowanej na działkach nr ewid. 25/1 i 26/1 obręb 2 miasta Olsztynek, Burmistrz Olsztynka w dniu 23 kwietnia 2026 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Olsztynie (dalej: WIOŚ) o informacje w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie Burmistrz Olsztynka zwrócił się z pismem do inwestora, firmy Falken Trade, o wyjaśnienia dotyczące wykorzystania popiołów lotnych oraz przedłożenia dokumentacji potwierdzającej zgodność zastosowanych materiałów z obowiązującymi normami. WIOŚ pismem z dnia 29 kwietnia 2026 r. poinformował, że prowadzi czynności wyjaśniające dotyczące podejrzenia nielegalnego obrotu odpadami przy współpracy z organami ścigania. W piśmie wskazano również, że w przypadku podjęcia kontroli na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska wobec podmiotów dopuszczających się naruszeń środowiskowych, Burmistrz Olsztynka zostanie poinformowany o wynikach kontroli.

Firma Falken Trade w piśmie, które wpłynęło do Urzędu w dniu 5 maja 2026 r., zaprzeczyła nieprawidłowościom, wskazując, że inwestycja prowadzona jest zgodnie z przepisami i dokumentacją projektową. Inwestor potwierdził jednocześnie, że na terenie budowy znajduje się mieszanka stabilizująca, która została zakupiona przez jednego z podwykonawców, której jednym ze składników mogą być popioły lotne. Zgodnie z informacją zawartą w piśmie inwestora, materiał został zabezpieczony, a inwestor zadeklarował, że do czasu wyjaśnienia sprawy nie będzie on
wykorzystywany.

W dniu 18 maja 2026 r. Burmistrz Olsztynka ponownie zwrócił się do WIOŚ w Olsztynie z pytaniem, czy zaistniała sytuacja może stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi.

WIOŚ w Olsztynie w dniu 25 maja 2026 r. poinformował tut. organ, że nie dysponuje informacjami w sprawie możliwego zagrożenia dla zdrowia ludzi i jednocześnie odesłał do Prokuratury Okręgowej w Olsztynie, która prowadzi postępowanie w przedmiotowej sprawie.

W związku z powyższym Burmistrz Olsztynka, zwrócił się również do Prokuratury Okręgowej w Olsztynie o pilne przekazanie wyników badań popiołów składowanych na ww. działkach, opinii biegłego pozwalającej ustalić, czy zalegające odpady mogą powodować zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz informacji, jaki podmiot jest zobowiązany do zabezpieczenia przedmiotowych odpadów.

W związku z zaistniałą sytuacją w dniu 3 czerwca 2026 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie, w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 26 ust. 2 u.o., nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Jednocześnie w dniu 3 czerwca 2026 r. Burmistrz Olsztynka wystąpił do właściciela gruntu z wezwaniem do niezwłocznego podjęcia działań mających na celu zabezpieczenie zalegających na ww. działkach popiołów lotnych oraz materiałów zawierających w swoim składzie popioły, do czasu wyjaśnienia powyższej sprawy.

W dniu 8 czerwca 2026 r. Prokuratura Okręgowa w Olsztynie poinformowała, że z opinii biegłego powołanego na potrzeby śledztwa wynika, iż zgromadzony materiał zawiera ponadnormatywne zawartości cynku, miedzi oraz zwiększone zawartości baru, cyny i kadmu. Ponadto testy wymywalności, czyli tzw. wyciągi wodne przygotowane z próbek odpadów wskazują na przekroczenie zawartości chlorków i parametru pH oraz podwyższoną zawartość siarczanów. Biegły podkreślił, że zgromadzone popioły lotne są ekotoksyczne i mogą powodować zagrożenie dla zdrowia
ludzi.

W związku z powyższym ponownie zwróciliśmy się do Prokuratury o pilną informację, czy zgromadzony materiał stanowi dowód istotny dla przebiegu postępowania, czy może zostać uprzątnięty i zutylizowany.

Mając na uwadze powyższe, w szczególności zagrożenie, jakie zgromadzone materiały mogą powodować dla zdrowia ludzi oraz środowiska, Burmistrz Olsztynka wystąpił do WIOŚ w Olsztynie z prośbą o zorganizowanie spotkania w trybie pilnym.

W dniu 10 czerwca 2026 r. w Urzędzie Miejskim w Olsztynku, odbyło się spotkanie z przedstawicielami WIOŚ w Olsztynie. Celem spotkania było omówienie stanu sprawy oraz wspólne ustalenie możliwych działań zmierzających do zabezpieczenia przedmiotowych odpadów, a następnie ich zgodnego z prawem zagospodarowania.

W trakcie spotkania ustalono, że w pierwszej kolejności należy skutecznie zabezpieczyć składowany odpad, w szczególności z uwzględnieniem wymagań wynikających z rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów. Zgodnie z ww. regulacją odpady niebezpieczne w postaci sypkiej, jak popioły lotne powinny być „magazynowane w odpowiednich do tego celu szczelnych opakowaniach, pojemnikach, kontenerach lub zbiornikach, przystosowanych do właściwości chemicznych i stanu skupienia magazynowanych odpadów, odpornych na działanie substancji zawartych w odpadach oraz działanie czynników atmosferycznych”.

Przedstawiciele WIOŚ w Olsztynie poinformowali nas, że Inspektorat nie jest uprawniony do przekazania wyników badań przedmiotowego odpadu ani informacji dotyczącej ustalonego kodu odpadu. Jednocześnie wskazano, że organem właściwym do udostępnienia powyższych informacji jest Prokuratura Okręgowa w Olsztynie, prowadząca postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, w dniu 11 czerwca 2026 r. Burmistrz Olsztynka zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w Olsztynie z prośbą o przekazanie informacji, pod jakim kodem odpadu należy sklasyfikować zdeponowane popioły lotne. Informacja ta była niezbędna do podjęcia prawidłowych działań w zakresie zabezpieczenia odpadów niebezpiecznych, a następnie ich przekazania do utylizacji.

Jednocześnie wystąpił z prośbą o udostępnienie opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, powołanego na potrzeby śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę, w zakresie niezbędnym do dokonania oceny ryzyka dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi, a także do podjęcia działań zabezpieczających.

W dniu 11 czerwca 2026 r. organ prowadzący postępowanie zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z prośbą, o pilne podjęcie działań zmierzających do wstrzymania budowy do czasu prawidłowego zabezpieczenia lub utylizacji odpadów.

Również w dniu 11 czerwca 2026 r. odbyło się spotkanie z prezesem firmy KB Sp. z o. o., która jest podwykonawcą na budowie hali magazynowej Falken Trade Sp. z o. o. Zarówno prezes KB Sp. z o. o. oraz prezes Falken Trade Sp. z o. o. oświadczyli, że deklarują pełną współpracę z Gminą Olsztynek w przedmiotowej sprawie oraz w zakresie zgodnego z prawem zabezpieczenia odpadu oraz jego utylizacji. W momencie uzyskania kodu odpadu zobowiązują się do natychmiastowego działania zmierzającego do utylizacji popiołów.

W dniu 11 czerwca 2026 r. Prokuratura Okręgowa w Olsztynie wyraziła zgodę na uprzątniecie zalegających popiołów lotnych.

W dniu 11 czerwca 2026 r. do Urzędu Miejskiego w Olsztynku, w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postepowania z dnia 3 czerwca 2026 r. oraz pismo wzywające do zabezpieczenia odpadów niebezpiecznych i złożenia wyjaśnień, Zarząd Falken Trade Sp. z o. o. przedłożył stosowne pismo, z którego wynika, że pryzma popiołów lotnych została zabezpieczona w sposób ograniczający jej oddziaływania na środowisko. Jednocześnie wskazano, że firma ma problem z uzyskaniem od organów prowadzących postępowanie, tj. WIOŚ w Olsztynie i Prokuratury Okręgowej w Olsztynie, informacji niezbędnych w celu utylizacji zgormadzonego odpadu, a dostarczonego na teren budowy, jako spoiwo hydrauliczne. Prezes Zarządu zadeklarował pełną współpracę z lokalnymi władzami samorządowymi, organami ścigania i organami ochrony środowiska w zakresie legalnego usunięcia przedmiotowych substancji.

W dniu 18 czerwca 2026 r., Prokuratura Okręgowa w Olsztynie udostępniła kopię opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, z której wynika, że zalegający materiał, ze względu na swój skład chemiczny i właściwości fizyczne, stanowi odpad niebezpieczny. Z opinii nie wynikał wprost kod odpadu, pod którym należy go zutylizować.

W dniu 23 czerwca 2026 r. WIOŚ w Olsztynie poinformował Burmistrza Olsztynka, że wyniki pobranych próbek odpadu w postaci popiołów lotnych wskazują na odpad o kodzie 19 01 13* (popioły lotne zawierające substancje niebezpieczne). Jednocześnie zaznaczył, że zgodnie z:

1. Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. 2016, poz. 93),
2. Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. 2015, poz. 796),
3. Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie procesu odzysku R10 (Dz. U. 2015, poz. 132), odpad o kodzie 19 01 13* nie jest przewidziany do zastosowania w procesach odzysku odpadów.
5
W wyniku dotychczas prowadzonych czynności Burmistrz Olsztynka ustalił, iż na terenie działki o nr ewid 26/1 obręb 2 miasta Olsztynek, zgromadzone są odpady niebezpieczne w postaci popiołów lotnych zawierających substancje niebezpieczne, o kodzie 19 01 13*, w ilości około 3453 m3.

Stosownie do art. 10 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1
(obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed
wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów
oraz zgłoszonych żądań) tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze
względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą
niepowetowaną szkodę materialną. Burmistrz Olsztynka zastosował to zwolnienie, w celu
niezwłocznego wydania decyzji nakazującej uprzątnięcie odpadów, których skład chemiczny
i właściwości fizyczne powodują, że są one szkodliwe dla zdrowia i życia ludzi.
Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.o. „w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1,
wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje
posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania
lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania
decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami”. Z przepisu tego wynika zatem,
że w każdym przypadku stwierdzenia składowania lub magazynowania odpadów w miejscu do
tego nieprzeznaczonym właściwy organ jest zobligowany do zastosowania środka nadzorczego
w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Obowiązek usunięcia odpadów jest
bezwzględnie wymagany niezależnie od rodzaju odpadów czy charakteru nieruchomości,
znaczenie ma tylko to, że składanie lub magazynowanie odpadów jest nielegalne.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego i obowiązujących przepisów
należy uznać, że zachodzą podstawy do wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów
ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
Niniejsza decyzja zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt. 25 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 670), zostaje
podana do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego
w Olsztynku oraz wywieszona na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miejskiego w Olsztynku.

z up. BURMISTRZA OLSZTYNKA