Region

500. rocznica Hołdu Pruskiego. Konferencja w Muzeum Warmii i Mazur

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 10 kwiecień 2025 07:17

W czwartek 10 kwietnia – równo 500 lat od historycznego wydarzenia w Krakowie – w olsztyńskim zamku odbyła się jubileuszowa konferencja poświęcona rocznicy hołdu. Akt sprzed pół tysiąca lat zapoczątkował nowy rozdział dziejów obecnych terenów Warmii i Mazur.

10 kwietnia 1525 roku, po zawarciu traktatu krakowskiego, kończącego wojnę polsko-krzyżacką, hołd przed polskim królem Zygmuntem I złożył ostatni mistrz zakonu krzyżackiego Albrecht Hohenzollern. Na mocy traktatu Prusy Zakonne zostały przekształcone w świeckie Prusy Książęce z wyznaniem luterańskim, a Albrecht Hohenzollern – pierwszy książę w Prusach, uznał się za lennika Królestwa Polskiego.

Traktat krakowski otworzył granice Prus dla polskiego handlu, osadnictwa i kultury.

– To właśnie z potrzeby zachowania pamięci o tym wydarzeniu, które ukształtowało tożsamość naszego regionu na stulecia, sejmik województwa warmińsko-mazurskiego ustanowił rok 2025 rokiem 500-lecia hołdu pruskiego – mówił podczas otwarcia konferencji marszałek województwa Marcin Kuchciński. – Dziś rozpoczynamy obchody tej ważnej rocznicy, które, staną się okazją do refleksji, edukacji i spotkań wokół naszej wspólnej historii. Zapraszam wszystkich mieszkańców regionu oraz gości do odwiedzania naszych muzeów, odkrywania miejsc pamięci i wspólnego budowania świadomości historycznej.

Gościem rocznicowych obchodów w Olsztynie, w których wzięli udział m.in. parlamentarzyści, samorządowcy, historycy, był także prof. dr hab. Jacek Wijaczka z Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wygłosił krótki wykład pt. „Ocena hołdu pruskiego w polskiej historiografii“.

- Książę Albrecht był dobrym władcą – zaznacza prof. Wijaczka. – Dbał o swoich poddanych i rozwój tego terytorium. Zakładał miasta, szkoły, uniwersytet w Królewcu, więc niewątpliwie sam region na rządach Albrechta skorzystał.

Królewiec stał się ośrodkiem polskich wydawnictw, gdzie stworzono zasady polskiej ortografii i gramatyki. Na potrzeby polskich osadników napływających licznie na te tereny po 1525 roku z Mazowsza, Podlasia i ziemi chełmińskiej, powstały tam publikacje w ich ojczystym języku.

Całe południe Prus Książęcych aż po Pregołę zamieszkiwała ludność mówiąca po polsku, także w nowych miastach. Książę Albrecht nadał prawa miejskie Olecku i Gołdapi, a jego następca Albrecht Fryderyk, Węgorzewu. W XVII wieku do rangi miast podniesione zostały Giżycko, Pisz oraz Ełk. Niepełne prawa miejskie otrzymało także Szczytno. Również starsze ośrodki miejskie doświadczyły rozkwitu gospodarczego i kulturalnego. Ten pomyślny rozwój przerwał potop szwedzki i jego następstwa.

Kolejna fala polskich osadników napłynęła na tereny pruskie w 1945 roku.

– Pamiętajmy, że rok 2025 to również 80. rocznica powrotu naszych ziem do Polski po II wojnie światowej – dodaje marszałek Kuchciński.– Dwie rocznice, które, choć dzielą wieki, łączy wiele: napływ nowych mieszkańców, potrzeba odbudowy, ale przede wszystkim rola kultury jako spoiwa społecznego i źródła tożsamości. Historia Warmii i Mazur to mozaika kultur, religii i losów ludzkich. Naszym zadaniem, jako wspólnoty regionalnej, jest nie tylko upamiętniać wielkie wydarzenia, ale także dbać o tradycje naszych przodków.

Podczas konferencji, dzięki uprzejmości Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie został także zaprezentowany oryginalny pergamin z aktami traktatu pokojowego z 1525 roku. Bezcenny dokument, opatrzony podpisami oraz pieczęciami króla i księcia, jest udostępniany niezwykle rzadko. Będzie go można oglądać w Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie do 16 kwietnia 2025 roku.

Jubileuszową konferencję zwieńczyła inscenizacja hołdu w wykonaniu studentów Studium Aktorskiego im. Aleksandra Sewruka w Olsztynie. Na dziedzińcu zamkowym otwarto także wystawę pt. „500 lat hołdu pruskiego“.

Organizatorem konferencji był samorząd województwa warmińsko-mazurskiego. Partnerami: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie, Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie, Warmińsko-Mazurski Kopernikański Instytut Kultury oraz Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie.

Urząd Marszałkowski

Co z pomnikiem Hołdu Pruskiego w Olsztynie?

W wakacje w Olsztynie ma się rozpocząć budowa pomnika hołdu pruskiego. Upamiętniający hołd monument ma stanąć w fosie obok zamku. Wiesław Pancer, przewodniczący komitetu budowy pomnika, przyznał, że na razie są pieniądze jedynie na cokół.

Do końca wakacji stanie cokół. Mam nadzieję, że we wrześniu wspólnie z olsztynianami wmurujemy kamień węgielny i będziemy zbierać pieniądze na odlew – powiedział Radiu Olsztyn.

Koszt budowy całości szacowany jest na 700 tysięcy złotych.

(sa)

Czytaj więcej: 500. rocznica Hołdu Pruskiego. Konferencja w Muzeum Warmii i Mazur

Przyczyną masowego zatrucie salmonellą słuchaczy Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie

Szczegóły

Opublikowano: środa, 09 kwiecień 2025 21:33

U ponad 150 słuchaczy Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie wystąpiły objawy zatrucia pokarmowego; 13 z nich trafiło do szpitala. Badania wykazały obecność salmonelli — podał sanepid.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kętrzynie Irmina Filipek poinformowała, że u 153 osób wystąpiły we wtorek objawy zatrucia pokarmowego o różnym nasileniu. Była to m.in. biegunka, wymioty, bóle brzucha, podwyższona temperatura ciała. 13 z tych osób zostało hospitalizowanych. Doprecyzowała, że to kursanci, którzy przyjechali na szkolenia do Kętrzyna.

— Znany jest już czynnik etiologiczny, to salmonella. Badania wykonała Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olsztynie. W tej chwili prowadzimy dochodzenie epidemiologiczne w celu ustalenia źródła tej salmonelli, ustalamy z jakiego produktu żywnościowego mogła pochodzić — powiedziała.

Rzeczniczka warmińsko-mazurskiego oddziału SG mjr Mirosława Aleksandrowicz przekazała, że decyzją komendanta Centrum Szkolenia SG w Kętrzynie zajęcia programowe w środę zostały tam zawieszone.

Aleksandrowicz powiedziała, że we wtorek część słuchaczy przebywających w kętrzyńskim Centrum Szkolenia SG zgłosiło się objawy złego samopoczucia przypominające zatrucie pokarmowe.

— Niezwłocznie został poinformowany minister spraw wewnętrznych i administracji oraz komendant główny SG. Minister jeszcze we wtorek skierował na miejsce wojewodę warmińsko-mazurskiego i sanepid — mówiła.

Dodała, że słuchaczom, u których wystąpiły objawy, udzielono pomocy medycznej. Powołano zespół roboczy do analizy sytuacji i niezwłocznie powiadomiono służby sanitarno-epidemiologiczne, które pobrały próbki żywności i wody oraz próbki do badań od słuchaczy.

W komunikacie opublikowanym na platformie X Komenda Główna SG zaznaczyła, że życiu funkcjonariuszy nie zagraża niebezpieczeństwo.

Centrum Szkolenia Straży Granicznej zajmuje się m.in prowadzeniem szkoleń na wszystkich poziomach tj. od podstawowego, przez szkolenia szkoły podoficerskiej i chorążych, przeszkolenia specjalistyczne do mianowania na pierwszy stopień oficerski, a także doskonalenie zawodowe w formie szkoleń specjalistycznych i kursów. Obecnie szkoli się tam ok. 300 funkcjonariuszy.

O sprawie pierwsze poinformowało RMF24.

Czytaj więcej: Przyczyną masowego zatrucie salmonellą słuchaczy Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie

Tylko dwa lotniska odnotowały spadek pasażerów: Modlin (PSL) i Szymany (PO)

Szczegóły

Opublikowano: środa, 09 kwiecień 2025 21:24

Lotnisko Olsztyn-Mazury w Szymanach w 2024 roku odprawiło 68 661 podróżnych, a w 2023 r. było to 140 tys. 444 osób. To spadek rok do roku aż o 51,1 proc. - podał Urząd Lotnictwa Cywilnego w podsumowaniu roku 2024 r. Pozostałe lotniska odnotowały rekordowe odprawy.

Jako przyczynę spółka z Szyman podaje zawieszenie lotów przez Wizz Aira i zmniejszenie oferowania przez Ryanaira.

Lotnisko w Szymanach od lat jest praktycznie pozbawione stałych połączeń, liczba lotów z Szyman, a tym samym liczba pasażerów, topnieje z roku na rok.

Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (PO+PSL) dokłada rocznie Spółce „Regionalny Port Lotniczy Olsztyn – Mazury" 20 mln zł.

Lotnisko zbudowane w Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej, odnotowało 144 mln zł straty netto na koniec 2023 roku. Lotnisko to obok "Zimnych Term" sztandarowa inwestycja marszałka Jacka Protasa, barona PO na Warmię i Mazury. Teraz zapewne dojdzie utrzymywanie "Uzdrowiska Górowo Iławeckie" wybudowane bez budynku sanatoryjnego za 57 mln zł, które stoi puste.

Prezesem spółki „Regionalny Port Lotniczy Olsztyn – Mazury jest aparatczyk PO Wiktor Wójcik. Spółka odmawia podania jego wynagrodzenia.

Skład Rady Nadzorczej: Witold Wróblewski - były prezydent Elbląga (PSL), Marek Bauman - były skarbnik Urzędu Miasta Olsztyn, Damian Stępień (?), Wioletta Śląska-Zyśk - olsztyńska radna PO, Jerzy Buczyński (?), Jan Śmietanko - (weteran ZSL i PSL), Tomasz Łachacz (?), Łukasz Łukaszewski - działacz PO, przewodniczący Rady Miasta Olsztyna i dyrektor departamentu zdrowia w urzędzie marszałkowskim.

Budowa lotniska kosztowała 205 308 616,82 zł (funkcjonuje od 2016 roku) plus budowa linii kolejowej Olsztyn-Szczytno-Szymany, którego rozkład jazdy rozmija się z lotami - 60 mln zł.

Z portu w Modlinie, wybudowanego przez PSL-owskiego marszałka woj. mazowieckiego Adama Struzika, w 2024 r. skorzystało 2 697 575 pasażerów, co oznacza spadek rok do roku o 20,7 proc. Jak wyjaśnił ULC, spadek w Modlinie ma związek ze zmniejszeniem liczby połączeń oferowanych przez Ryanaira.

Pozostałe lotniska miały rekordowy rok

"Rok 2024 był dla wielu polskich lotnisk, rekordowy. Lotnisko Chopina w Warszawie po raz pierwszy w swojej historii obsłużyło powyżej 20 mln pasażerów, osiągając wynik prawie 21,3 mln" - poinformował Urząd Lotnictwa Cywilnego w podsumowaniu wyników rynku lotniczego w 2024 r.

Sukces portu Zielona Góra-Babimost

ULC wskazał, że Lotnisko Chopina odnotowało także największy liczbowy wzrost pasażerów względem 2023 r.. W 2024 r. odprawiło o prawie 2,8 mln pasażerów więcej niż rok wcześniej (o 15,1 proc. więcej). Dalej znalazł się port lotniczy Kraków-Balice i Poznań-Ławica - wzrosty odpowiednio o 1,7 mln (17,8 proc.) i 820,3 tys. pasażerów (29,5 proc.). Względem 2019 r. największe wzrosty odnotowały lotniska Kraków-Balice, Lotnisko Chopina i Katowice-Pyrzowice - wzrosty odpowiednio o 2,7 mln, 2,4 mln i 1,5 mln pasażerów.

Z danych ULC wynika również, że w 2024 r. najwyższy procentowy wzrost liczby pasażerów odnotował z kolei port lotniczy Zielona Góra-Babimost. W 2024 r. lotnisko odprawiło 82 467 pasażerów - to o 54,1 proc. (28 944 pasażerów) więcej niż w 2023 r.

Urząd dodał, że względem 2019 r. spadek - poza portami Olsztyn-Mazury i Warszawa-Modlin - nastąpił również w przypadku portów Szczecin-Goleniów oraz Bydgoszcz.

Pozostałe polskie lotniska w większości odnotowały w 2024 r. kilkunastoprocentowe lub wyższe wzrosty. Ruch w porcie w Gdańsku wzrósł o 13,6 proc., w Katowicach o 13,8 proc., we Wrocławiu o 15,1 proc., w Rzeszowie o 17,1 proc., w Łodzi o 20,8 proc., a w Radomiu o 7,5 proc. Mniejsze wzrosty odnotowano na lotniskach w Lublinie, Szczecinie i Bydgoszczy - wzrosty odpowiednio o 6,9 proc., 0,3 proc. i 0,4 proc.

(sa)

Czytaj więcej: Tylko dwa lotniska odnotowały spadek pasażerów: Modlin (PSL) i Szymany (PO)

Zniszczył linię brzegową jeziora Śniardwy w miejscowości Zdory

Szczegóły

Opublikowano: wtorek, 08 kwiecień 2025 20:40

49-letni mieszkaniec Podlasia został oskarżony o zniszczenie linii brzegowej jeziora Śniardwy w miejscowości Zdory. Jak informuje Radio Olsztyn, mężczyzna bez wymaganych zezwoleń przeprowadził prace ziemne, które obejmowały budowę kanału i pogłębienie brzegu jeziora. Działania te miały miejsce na terenie chronionym Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz Natura 2000.

Mieszkaniec naruszył prawo wodne

Nadkomisarz Anna Szypczyńska z piskiej policji podkreśliła, że właściciel działki posiadał zgodę jedynie na budowę pomostu. Mimo to zdecydował się na dodatkowe prace, które naruszyły przepisy ochrony środowiska. Dochodzenie w tej sprawie trwało kilka miesięcy, a mężczyźnie grozi teraz kara grzywny lub nawet do roku więzienia za naruszenie ustawy prawo wodne.

"Cud natury - Mazury"

(Komentarz)
Bardzo mnie rozbawił tytuł "Skandal na Mazurach" zakończenie tej informacji na WP.pl/finanse:

„Sprawa zniszczenia linii brzegowej jeziora Śniardwy zwróciła uwagę na problem nielegalnych działań na obszarach chronionych. Władze apelują o przestrzeganie przepisów i uzyskiwanie odpowiednich zezwoleń przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac budowlanych w takich miejscach”.

My, mieszkańcy Warmii i Mazur wiemy, że ten skandal, polegający na zawłaszczaniu linii brzegowych jezior przez właścicieli działek, trwa od wielu, wielu lat. Jest wiele miejscowości, w których nie ma ma dostępu do linii brzegowej. Jeziora są całkowicie zabudowane. Jak powołano spółkę Wody Polskie, to jej władze zapowiadały, że zrobią z tym porządek. Na zapowiedziach się skończyło.

Dlaczego nagle „czepiono się” tylko 49-letniego mieszkańca Podlasia? A co z mieszkańcami „Warszawki”, Łodzi, Pomorza czy Śląska, właścicielami działek nad jeziorami? Są ich tysiące. Też naruszyli brzegi, zbudowali wielkie pomosty, ogrodzenia nawet wpuścili do jeziora, mając gdzieś przepis mówiący o wolnym dostępie do jeziora o szerokości 1,5-metra od linii brzegowej.

Do tego dodajcie ryk skuterów wodnych i motorówek latem na Wielkich Jeziorach Mazurskich, zrzucanie zawartości szamb z house boatów  i żagłowek... i macie "Cud natury - Mazury"
Adam Socha

Na zdjeciu górnym screen z google maps wsi Zdory nad jez. Seksty

Czytaj więcej: Zniszczył linię brzegową jeziora Śniardwy w miejscowości Zdory