Polska

W czwartek 31.10. w pełni weszła w życie systemowa reforma stanowienia prawa, którą Klub Jagielloński zaproponował ... 3,5 roku temu. Kolejno przekonali się do niej rząd PiS, Komisja Europejska, Marszałek Sejmu i cała obecna koalicja rządząca. Wsadziliśmy nogę w drzwi. Jak przekonaliśmy rząd PiS-u, Komisję Europejską i Szymona Hołownię?

Przedstawiciele Klubu Jagiellońskiego, Marta Wenclewska i Piotr Trudnowski, byli w minionym tygodniu w Sejmie na prezentacji nowego systemu do konsultacji społecznych. Zobaczyliśmy to narzędzie i w praktyce i jesteśmy przekonani, że już niebawem zacznie wywoływać ogromne emocje. Radykalnie zwiększy wagę opinii obywateli i obywatelek, ale też ekspertów i ekspertek, w procesie tworzenia prawa.

Co się zmienia? Od teraz:

wszystkie ustawy będą obowiązkowo konsultowane,

każdy obywatel będzie mógł ocenić ustawę on-line i zgłosić swoje uwagi,

każde nowe prawo przejdzie przez profesjonalną ocenę jego skutków społecznych i gospodarczych,

posłowie zyskują merytoryczne wsparcie w tworzeniu prawa,

każda poprawka dostępna jest teraz on-line wraz z uzasadnieniem dla każdego,

projekty opozycji nie będą mogły być na zawsze mrożone w komisjach.

Jak do tego doszło? Po prostu zrobiliśmy to, do czego jesteśmy powołani – wsadziliśmy nogę w drzwi, wykorzystaliśmy okno możliwości i przez zbieg niespodziewanych okoliczności udało się doprowadzić do systemowej zmiany, której w normalnych warunkach i bez naszej inicjatywy politycy żadnej opcji z pewnością by nie przeprowadzili. Potwierdził to zresztą wprost szef Kancelarii Sejmu, minister Jacek Cichocki, mówiąc na wtorkowym spotkaniu, że gdyby nie zobowiązanie do reformy zapisanej w KPO i tzw. kamieniach milowych Komisji Europejskiej, to zmiany w tym kształcie by nie było.

Jaka była nasza rola w tym procesie?

W 2021 roku sformułowaliśmy i złożyliśmy postulat takiej reformy w ramach konsultacji pierwotnej propozycji Krajowego Planu Odbudowy.

Rząd PiS uwzględnił nasz pomysł i przyjął go w ostatecznej wersji polskiego KPO.

Komisja Europejska wpisała go na listę tzw. kamieni milowych, które Polska musiała spełnić, by otrzymać europejskie pieniądze. Pilnowaliśmy też tego zobowiązania m.in. na spotkaniu z wiceszefową Komisji ds. praworządności, które zorganizowaliśmy w tym roku.

Po wyborach, w grudniu 2023 roku, przypomnieliśmy o tym zobowiązaniu listem do marszałka Szymona Hołowni.

Kancelaria Sejmu przygotowała zmiany Regulaminu i Sejm nowej kadencji je przegłosował.

Pełna reforma konsultacji i oceny skutków regulacji w Sejmie weszła w życie 31 października wraz z systemem do elektronicznego oceniania każdego nowego projektu poselskiego.

To dla nas ważny sukces potwierdzający, że obrana przez Klub Jagielloński metoda działania ma sens i może długofalowo zmieniać Polskę na lepsze w niesprzyjających okolicznościach. Cierpliwość, merytoryczna praca, upodmiotowienie obywateli, wreszcie zdolność do współpracy i wywierania presji na różnych polityków – od ministrów PiS przez europejskich komisarzy po przedstawicieli rządzącej od roku koalicji – to wszystko metody naszej pracy, które sprawiają, że „włożenie nogi w drzwi” może przynosić owoce. Jeśli cenisz ten sposób działania, dołącz do grona osób wspierających. Jeśli już w nim jesteś – doceń sprawczość dodatkową darowizną!

Agata Kępa

Klub Jagielloński