logodebata

JESTEŚMY ORGANIZACJĄ POŻYTKU PUBLICZNEGO. PROSIMY o 1,5% Wspomóż jedyny portal na Warmii i Mazurach, który nie boi się publikować prawdy o politykach i jest za to ciągany po sądach. Nigdy, przez 18 lat istnienia, nie dostaliśmy 1 grosza dotacji publicznej. Redaktorzy i autorzy są wolontariuszami. Nr konta bankowego Fundacji „Debata”: 26249000050000450013547512. KRS: 0000 337 806. Adres: 11-030 Purda, Patryki 46B

wtorek, kwiecień 14, 2026
  • Debata
  • Wiadomości
    • Olsztyn
    • Region
    • Polska
    • Świat
    • Urbi et Orbi
    • Kultura
  • Blogi
    • Łukasz Adamski
    • Bogdan Bachmura
    • Mariusz Korejwo
    • Adam Kowalczyk
    • Ks. Jan Rosłan
    • Adam Jerzy Socha
    • Izabela Stackiewicz
    • Bożena Ulewicz
    • Mariusz Korejwo
    • Zbigniew Lis
    • Marian Zdankowski
    • Marek Lewandowski
  • miesięcznik Debata
  • Baza Autorów
  • Kontakt
  • Jesteś tutaj:  
  • Start
  • Wiadomości
  • Polska
  • Historia pewnego wierszyka

Polska

Historia pewnego wierszyka

Szczegóły
Opublikowano: poniedziałek, 22 maj 2017 09:31

Wakacje. Koniec lat osiemdziesiątych. Mieszkanie w bloku z „wielkiej płyty”. Bardzo wczesny poranek. Po porannej modlitwie i śniadaniu (obowiązkowo świeży chleb, na który kładło się cieniutko pokrojone plasterki czosnku, a wszystko to przykryte bardzo chudziutką słoninką), ale jeszcze przed poranną gimnastyką, stanął przede mną mój dziadek Władysław i powiedział coś, czego do końca życia nie zapomnę: „A teraz nauczę cię czegoś, czego żadna szkoła cię nie nauczy. Może przyjdą czasy, że będą tego uczyć w szkołach, a jeśli nie, to twoim obowiązkiem będzie przekazać to tak jak ja tobie przekazuję”:

– Kto ty jesteś? – Polak mały. – Jaki znak twój? – Orzeł biały. – zabrzmiało.

Wtedy wiersz ten usłyszałem po raz pierwszy. Nie pamiętam swojej reakcji, ale już po kilku „porankach” bez zastanowienia odpowiadałem dziadkowi na rzucane pytania.

Władysław Bełza nazywany także „katechetą polskości” jest autorem jednego z najbardziej rozpoznawalnych wierszyków dla dzieci: Katechizm polskiego dziecka (znany także pod tytułami Wyznanie wiary dziecięcia polskiego albo Katechizm młodego Polaka).

Publicysta Zbigniew Girzyński tak pisał o tym bardzo skromnym poecie: „Jego dusza narodziła się o pokolenia za późno, serce zaś przyszło na świat zbyt wcześnie. Gdy w 1847 r. urodził się Władysław Bełza jego romantyczna dusza rozminęła się na ziemi z żegnającymi się już ze światem wielkimi romantykami. Gdy jego serce zgasło w 1913 r. nie było mu dane nawet jednego dnia żyć w wolnej Polsce, którą tak kochał i której tak pragnął.” Po jego śmierci pisano, że poeta, „który uczył dzieci najlepiej kochać Polskę, myśleć i czuć po polsku” nigdy nie zostanie zapomniany. Niestety stało się inaczej. Smutne jest to, że dziś bardzo niewiele osób potrafi wymienić nazwisko autora „najsłynniejszego patriotycznego wierszyka dla najmłodszych”. Jednakże, choć jego imię zostało nieomal zapomniane to jego dziedzictwo „wydało piękne owoce i dziś także, po stu latach od jego śmierci, stanowi ważny element naszej narodowej tożsamości. Któż z nas bowiem będąc dzieckiem nie uczył się, i to nie tylko w szkole, ale przede wszystkim od swoich rodziców jego wiersza pt. „Katechizm polskiego dziecka”?” – pisze dalej Girzyński.

„- Pamiętam uroczystości z okazji Dnia Niepodległości, które Bożena (Bożena Reszka – dyrektor ZSP w Gietrzwałdzie -przyp. red.) przygotowywała. Dzieci recytowały "Katechizm polskiego dziecka" Władysława Bełzy. "Kto ty jesteś? Polak mały" itd. Tam jest pytanie: "A w co wierzysz?. W Polskę wierzę". Ale na jej przedstawieniu dzieci recytowały "W Boga wierzę". Oniemieliśmy! Jak to "w Boga"?”. Tak swego czasu pisała Gazeta Wyborcza (GW).

Przed II wojną światową powszechnie znana była cała twórczość tego poety. To właśnie wiersze Władysława Bełzy czytały matki swoim dzieciom – późniejszym bohaterom spod Monte Cassino (brat mojego dziadka Wincenty walczył na całym szlaku gen. Andersa – może moje prababcia jemu również czytała Bełzę), Tobruku czy chłopcom z Powstania Warszawskiego. Niedługo po wojnie poezja, w której religia przeplatała się z treściami patriotycznymi zaczęła ciążyć władzy, która wyrastała z marksistowskiego przekonania, że „religia to opium dla ludu”. I całą twórczość poddano cenzurze a nazwisko patrioty starano się wymazać z ludzkiej pamięci. Tylko dzięki Opatrzności jedynym wierszem, który przetrwał był właśnie „Katechizm dziecka polskiego”. Jednak i ten wiersz poddano propagandowej „obróbce”, że pomijano jego pierwotny tytuł, a fragment:

– A w co wierzysz?

– W Boga wierzę

komunistyczna cenzura zmieniła na:

– A w co wierzysz?

– W Polskę wierzę

W 1951 roku cenzura nawet w takiej formie zabroniła rozpowszechniania wierszyka i na kilka lat wycofano go z bibliotek i usuwano z książek. Dopiero w późniejszym okresie stwierdzono, że w zmienionej formie wierszyk przyczyni się do „ocieplenia” wizerunku Polski Ludowej.

Przytoczony fragment z GW jasno pokazuje jak skutecznie wymazano oryginalny zapis utworu, nie mówiąc już o prawie doszczętnym wymazaniu nazwiska autora. Pokazuje to smutną rzeczywistość, w której ludzie oburzają się dziś na „niepoprawną” acz właściwą odpowiedź na zawołanie: a w co wierzysz?

Tylko kto nas osądza? Komunistyczny kontakt operacyjny? Były Tajny Współpracownik? Członkowie Unii Wolności? Dzieci radzieckich oficerów? Towarzysze dawnego ustroju lub ich potomkowie, wychowani w antykatolickim i antypolskim środowisku? Zwolennicy świeckiej szkoły i znajomi Michnika w jednym? Resortowe dzieci?

Proszę mnie tu źle nie zrozumieć. Ja nie żądam „głów” czy też nie podważam patriotyzmu tych osób, gdyż uważam, że każdy może dostać drugą szansę. Pytanie tylko czy z niej skorzystał czy tylko się „przefarbował” i próbuje moralizować według swoich poglądów wywodzących się z komunistycznego ustroju. Żądam za to tolerancji. Dosłownie, a nie w formie pustego hasła rzucanego dookoła jak „złe” ziarna. Różne środowiska w modzie mają przypinanie łatek: „tolerancyjny” czy „nietolerancyjny”. Mamy być tolerancyjni dla antykatolików, homoseksualistów, feministek, aborcji, bo inaczej wmawia nam się, że jesteśmy źli, antyspołeczni. Przypisuje nam się pochodzenie z ciemnogrodu. Ale tolerancja nie może i nie działa w jedną stronę. Dlaczego więc poddaje się nieustannym atakom katolików, księży czy osoby stawiające dobro Polski na pierwszym miejscu? Którzy wyznają zasadę Bóg, Honor, Ojczyzna jako coś nierozerwalnego. Czy to jest tolerancja XXI wieku? Czy to jest nasza tolerancja? W środę, przepraszam za wyrażenie „gnoimy” człowieka a w Niedzielę stoimy w kościele „odhaczając” kolejną Mszę Świętą? Czy posyłając nasze dzieci do I Komunii Świętej a w poniedziałek wracamy do naszego ulubionego „sportu” „hejtowania” możemy nazwać tolerancją?

Wielu „wielkich” uważało, że nasza Ojczyzna nie może istnieć bez chrześcijańskich wartości, że wspomnę kilku:

Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba Podnoszą z ziemi przez uszanowanie Do darów Nieba… Tęskno mi, Panie… (Cyprian Kamil Norwid)

Katolicyzm nie jest dodatkiem do polskości, zabarwieniem jej na pewien sposób, ale tkwi w jej istocie, w znacznej mierze stanowi jej istotę. Usiłowanie oddzielenia u nas katolicyzmu od polskości, oderwania narodu od religii i od Kościoła, jest niszczeniem samej istoty narodu. (Roman Dmowski)

Ojców mowy, Ojców wiary: brońmy zgodnie młody, stary (Andrzej Samulowski)

Na naszej gietrzwałdzkiej ziemi mieliśmy zaszczyt gościć wielu „przewodników duchowych” jak choćby Prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego, który w 1970 roku w kościele św. Piotra i Pawła w Kruszwicy powiedział: Trzeba więc podawać młodemu pokoleniu to pożywienie, aby Naród nie zatracił związku z dziejami. Naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości staje się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości.

„Ten stary dąb (czyli Polska) tak urósł, a wiatr jego żaden nie obalił, bo jego korzeń jest Chrystus”. Piotr Skarga nie wyobrażał sobie, aby Ojczyzna mogła trwać bez odniesienia do chrześcijańskich, katolickich wartości. Do słów księdza Piotra Skargi po wiekach nawiązał także kardynał Stefan Wyszyński, który na Jasnej Górze w roku 1957 powiedział: „albo Polska będzie katolicka, albo nie będzie jej wcale”. 11 listopada 2016 roku w ramach obchodów III Gietrzwałdzkich Dni Niepodległości podczas Mszy Świętej w Bazylice Mniejszej w Gietrzwałdzie o godzinie 18 znów wybrzmiały te słowa: „Polska będzie katolicka, albo nie będzie jej wcale” – tym razem wypowiedział je Arcybiskup Metropolita Warmiński Józef Górzyński, który 5 października 2016 r. objął w kanoniczne posiadanie Archidiecezję Warmińską.

Dlatego ja, uczę swoją wspaniałą córkę wiersza imiennika mojego dziadka „Katechizm polskiego dziecka” w oryginalnej wersji. Bo „w Boga wierzę”.

Paweł Kot

 

Tweet
Pin It
  • Poprzedni artykuł
  • Następny artykuł

Skomentuj

Komentuj jako gość

    0

    Biorą udział w konwersacji

    Komentarze (17)

    • Sortuj - najpierw najstarsze
    • Sortuj - najpierw najnowsze
    • Subskrybuj poprzez e-mail
    Pokaż poprzednie komentarze
    • Gość - Paweł Kot

      Odnośnik bezpośredni

      Słowo wyjaśnienia. Pisząc ten artykuł opierałem się na tekście historyka. Mój błąd nie sprawdziłem. Za co przepraszam. Natomiast na różnego rodzaju forach historycznych możemy znaleźć informację, że przed I wojną i w okresie międzywojennym masowo dokonywano konwersji słów "w Polskę" na "w Boga" i w takiej formie wydawano "Katechizm" (następnie niszczony przez komunistyczny reżim), w którym pomijano ostatnie wersy (pomija się także dzisiaj ostatnie wersy, więc ludzie wierzący recytują bardziej odpowiednią/pasującą odpowiedź na zapytanie 'w co się wierzy': -'w Boga'):
      "— Coś ty dla niej?
      — Wdzięczne dziecię.
      — Coś jej winien?
      — Oddać życie"

      Dzisiaj
      Odpowiedź do gościa: dziadek nie był Warmiakiem
      Odpowiedź do szarego: tezę "diabli nie wzięli", gdyż to nie było tezą.

      Dziękuję za zwrócenie uwagi. I pozdrawiam zwolenników jednej i drugiej wersji.

      około 8 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - SZARY

      W odpowiedzi na: Gość - Paweł Kot
      Odnośnik bezpośredni

      Oczywiście, każdy może się pomylić, szczególnie gdy czyta historyków amatarów.Chyba jednak ta zamiana słów była tezą, bo powraca Pan kilkakrotnie do tego wątku.
      Wina autora częściowa, bo po drodze jest jeszcze redakcja, która z zapałem cenzuruje wpisy forumowiczów, a nie czyta co sama zamieszcza.

      około 8 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - AMF

      W odpowiedzi na: Gość - Paweł Kot
      Odnośnik bezpośredni

      Przekręcenie cytatu Marksa to tez innych wina?
      Jak to szło? "Kłamstwo powtórzone tysiąc razy staje się prawdą."

      około 5 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Kazik

      Odnośnik bezpośredni

      Autorze , jest OK. Po prostu należy nabrać dystansu do wielu tematów. Historyków aktualnie w Polsce nie ma , więc nie trzeba bić się w piersi. Jest co prawda iluś g..... kupionych lub zmanipulowanych i nie dowiemy się prawdy. Żyjemy w okresie intensywnej walki z patriotyzmem . Polacy i zabijanie . Albo Rosjan, albo Niemców. Świat myśli w innych kategoriach. Wojenne dziewczyny zamiast wciągać żołnierzy do łóżek / tak jak w krajach zachodnich / myślały tylko o wrogu.
      Ciekawy fragment kabaretu - Dlaczego Wanda nie chciała Niemca? Odp- bo była głupia.
      XIX wiek to inna tradycja. Dzisiaj w czasach NWO Polacy strzelają sobie w stopę. Ciekawy wątek z wczoraj, kiedy do programu TVP dodzwonił się prawnuk admirała Unruga.... Głąby prowadzące program nie miały pojęcia kto to taki. Honor ratowali oglądający.... W sumie , o ile Wielki Cenzor / chyba WSI/ nie usunie postu to aż się prosi poruszenie tematyki historii. Faktów a nie interpretacji zależnych od panującej władzy.

      około 8 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Roman

      Odnośnik bezpośredni

      Nie dość, że katolicka propaganda zmieniła Polskę na Boga, to jeszcze ucięli 3 ostatnie wersy, bo po zmianie nie pasują.

      około 5 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - odwiedzający

      Odnośnik bezpośredni

      Wydanie z 1901 (sprzed komunizmu): https://polona.pl/item/katechizm-polskiego-dziecka,MzgwODU0/4/#info:metadata z "W Polskę wierzę". Bo tak było w oryginale. A wersja "W Boga wierzę" to współczesna przeróbka propagandystów.

      około 5 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Stefan Polski

      Odnośnik bezpośredni

      Paweł Kot Kłamiesz w Katechizm małego Polaka z 1901 https://polona.pl/item/katechizm-polskiego-dziecka,MzgwODU0/3/#info:metadata Jest w Polskę wierze.

      około 5 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Gos

      Odnośnik bezpośredni

      Zostałeś pan zaorany. Wystarczy poczytać komentarze. Wersja z "w boga wierzę" jest chamską katolicką przeróbką i to jest FAKT. Mój syn będzie się uczył oryginału bez ostatniego wersu bo nikomu i niczemu życia winien nie jest.

      około 5 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Paweł

      Odnośnik bezpośredni

      Znalezienie skanu książki z 1901 zajęło mi jakieś 2-3 minuty. Skoro ani autorowi, ani redaktorowi nie udało się to przez 3 lata całość serwisu należy potraktować jako propagandę i ignorować treści, bo jak widać mijają się z prawdą, są stronnicze, zakłamane i zniekształcają rzeczywistość czytelnika, który mógłby się spodziewać tekstu poważnego, a nie teatrzyku/parodii.

      około 5 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Bożena

      Odnośnik bezpośredni

      Wspaniałe, dziękuję

      około 4 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz

    Wyróżnione

    Lubiane

    System komentarzy oparty o Komento

    Komentarze

    Czy to prawda, że prezes TBS zwolnił połowę załogi a następnie zatrudnił swoją żonę, która po tym fakcie zmieniła swoje nazwisko ?
    Zobacz jakie premie dostali pr...
    8 godzin(y) temu
    ZŁO DZIE JE Z KO
    SWOJE IM DAJCIE NA TE PREMIE A NIE NASZE
    Zobacz jakie premie dostali pr...
    10 godzin(y) temu
    pis niesie hasła ale nic więcej z tego nie wynika. Udają, że dbają o wartości chrześcijańskie jak ta posłanka, rozwódka co żonatego przygłupa z Aleksa...
    Awantura w PiS-ie pomiędzy sze...
    23 godzin(y) temu
    "Dlatego uważam, że kierunek polegający na eskalowaniu sporów i kierowaniu wniosków o wykluczenie w oparciu o niezweryfikowane informacje nie służy ro...
    Awantura w PiS-ie pomiędzy sze...
    23 godzin(y) temu
    Bierz tabletki na wypróżnianie to może i na głowę pomoże bredziarzu.
    Awantura w PiS-ie pomiędzy sze...
    1 dzień temu
    Nie można poważnie traktować zarzutów o działanie na szkodę ugrupowania, gdy jednocześnie własne działania budzą istotne wątpliwości co do spójności s...
    Awantura w PiS-ie pomiędzy sze...
    1 dzień temu

    Ostatnie blogi

    • Apel o optymizm na wypadek wojny Dwadzieścia rosyjskich dronów, które ostatnio wleciały do Polski wzbudziły u wielu moich rodaczek i rodaków głęboki niepokój, a często przerażenie… Zobacz
    • Barbarzyński atak "silnych ludzi" Tuska na praworządność Zbigniew Lis Motto Tuska: Będziemy stosować prawo, tak jak my je rozumiemy, czyli uchwałami Sejmu i rozporządzeniami zmieniać ustawy, wg zasady –… Zobacz
    • Co trzeba zrobić, żeby PiS wygrało kolejne wybory? Zbigniew Lis Wielu Polaków głosujących nie za opozycją, tylko przeciw PiS, nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji ich decyzji oraz z powagi… Zobacz
    • Michał Wypij, Paweł Warot – komentarz osobisty Bogdana Bachmury Bogdan Bachmura Dużo łatwiej o krytykę osób, których nie darzymy sympatią, z którymi jesteśmy w sporze lub konflikcie. Ale tym razem jest… Zobacz
    • 1

    Najczęściej czytane

    • Wyborcza sporządziła listę osób do zwolnienia z pracy, związanych z PiS
    • PiS grozi prezydentowi Olsztyna referendum. Prezydent: Apeluję - działajmy wspólnie!
    • Starcie studentów UWM z europosłem Patrykiem Jakim: SAFE, OZE, Trump, Niemcy, imigracja
    • STANOWISKO W SPRAWIE PROJEKTU PLANU OGÓLNEGO GMINY GIETRZWAŁD
    • Spór o plan rozwoju Gietrzwałdu: stać się Lourdes czy strefą przemysłową?
    • Awantura w PiS-ie pomiędzy szefem partii w Szczytnie Żuchowskim a poseł Arent
    • Czy Katarzyna K. opłacała Iwonę Arent i wojewodę Mariana P.?
    • R. Zawadzki: "Nie byłem związany z Galwanotechniką w 2014 roku"
    • Tymiński ma pomóc Braunowi w wyborach na Warmii i Mazurach
    • Syn wojewody Radosława Króla (PSL) dostał pracę w starostwie olsztyńskim
    • Lekarz-łgarz z Olsztyna, gwiazdą programu TVP "Omnibus — szybcy i mądrzy"
    • B. poseł SLD Monika Falej zasiliła kadry WM Specjalnej Strefy Ekonomicznej

    Wiadomości Olsztyn

    • Olsztyn

      • Zobacz jakie premie dostali prezesi spółek miejskich w Olsztynie

        2026-04-13 16:01:03

        Działacze olsztyńskiego PiSu skierowali pod adresem prezydenta Olsztyna Roberta Szewczyka szereg...

      • Syn wojewody Radosława Króla (PSL) dostał pracę w starostwie olsztyńskim

        2026-04-07 17:48:42

        Jak na standardy panujące w koalicji rządzącej, w tym w PSL, (np. artykuł w Wyborczej z 7 kwietnia...

      • PiS grozi prezydentowi Olsztyna referendum. Prezydent: Apeluję - działajmy wspólnie!

        Adam Jerzy Socha 2026-04-07 16:08:58

        Od tego, co odpowie prezydent Olsztyna Robert Szewczyk na przesłane pytania, szef miejskich...

    Wiadomości region

    • Region

      • Metropolita Warmiński poświęcił Muzeum Objawień w Gietrzwałdzie

        2026-04-12 13:58:52

        W niedzielę Miłosierdzia Bożego, 12 kwietnia, Metropolita Warmiński, abp ks. dr Józef Górzyński...

      • Awantura w PiS-ie pomiędzy szefem partii w Szczytnie Żuchowskim a poseł Arent

        Adam Jerzy Socha 2026-04-09 13:34:32

        Pełnomocnik PiS na powiat szczycieński Henryk Żuchowski wystosował na piśmie wniosek do prezesa...

      • Dlaczego niezameldowani w Olsztynie płacą więcej za parkowanie i bilet MPK?

        2026-04-08 19:33:21

        Starosta olsztyński Andrzeja Abako złozył wniosek do Rzecznika Spraw Obywatelskich o zbadanie...

    Wiadomości Polska

    • Polska

      • Walczmy dalej o prawdę o Katyniu

        2026-04-13 21:16:28

        W Dniu Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie odbył się państwowy...

      • Dlaczego Tusk nie aresztował Nawrockiego, Kaczyńskiego i Mentzena?

        Adam Jerzy Socha 2026-04-11 19:51:50

        - Nie macie wrażenia, że ja czytam dzisiaj pięć punktów z nowej piątki Kaczyńskiego? – zapytał...

      • Na święta Zmartwychwstania Pańskiego życzymy Czytelniczkom i Czytelnikom odrodzenia wiary

        2026-04-04 11:47:43

        Na święta Zmartwychwstania Pańskiego życzymy Czytelniczkom i Czytelnikom odrodzenia wiary, że...

    O debacie

    • O Nas
    • Autorzy
    • Święta Warmia

    Archiwum

    • Archiwum miesięcznika
    • Archiwum IPN

    Polecamy

    • Klub Jagielloński
    • Teologia Polityczna

    Informacje o plikach cookie

    Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.