Olsztyn

Autorzy pisma do olsztyńskich radnych przedstawili bardzo niepokojący obraz faworyzowania tzw. przedszkoli konkursowych (100% dotacji) wobec przedszkoli miejskich i przedszkoli niepublicznych (75% dotacji), sugerując niedopatrzenia proceduralne, które powinny skutkować pewnymi konsekwencjami! Zareagowałem (taka była prośba zawarta w piśmie), składając Interpelację. 

Jaka jest reakcja władz miasta? Spostrzegli się, że od 2022 roku nie prowadzono konkursów i zaistniała pilna potrzeba uregulowań prawnych (natychmiast przygotowano Uchwałę, którą przyjęto podczas XXIII sesji RM Olsztyna). Eureka! To jak to jest? Pismo opisujące ten stan otwiera dopiero wszystkim oczy?

W Olsztynie, likwidowane są placówki miejskie - przedszkola miejskie (ostatnio nr 6 i 37), zamyka się oddziały przedszkolne (świadomie ograniczając liczbę miejsc), dalej finansując WYBRANE prywatne przedszkola wyższą dotacją (100%) niż należne (75%)!

Jednocześnie tłumaczy się wszem i wobec (mieszkańcom), że to konsekwencje niżu demograficznego! Szukam odpowiedzi na fundamentalne pytanie: Jak to możliwe, że tzw. Przedszkola Konkursowe funkcjonowały od 2022 roku bez umów na realizację zadania z zakresu wychowania przedszkolnego, kiedy w miejskich przedszkolach były i są wolne miejsca? Z czego wynikają ewidentne „fory”? Czy „krewni i znajomi Królika” uważają, że nikt tego nie widzi? Może odpowiedzi na zawarte w Interpelacji pytania rozwieją moje wątpliwości.

Jarosław Babalski,

olsztyński radny niezrzeszony

INTERPELACJA
Dotyczy: finasowania zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego

Panie Prezydencie przyczynkiem do złożenia tej interpelacji stało się pismo jakie 11 lutego br. otrzymali wszyscy Radni RM Olsztyna (rzeczone pismo stanowi - załącznik do interpelacji). Przyznam, że treści tam zawarte są bardzo niepokojące. Proszę o (odniesienie się do następujących punktów, pytań):

1. Wskazanie tych fragmentów pisma (załącznik do interpelacji) w których autorzy tego teksu mijają się z prawdą (dane, wyliczenia, prognozy).

2. Wskazanie dla okresu 2016-2025 ilości miejsc we wszystkich przedszkolach miejskich (proszę przedstawić zestawienie) jakie były przygotowane dla dzieci, ilości miejsc jakie zostały wykorzystane, ilości miejsc wolnych w przedszkolach miejskich (dla przejrzystości dane proszę przedstawić w formie tabelarycznej).

3. Wskazanie zapotrzebowania Miasta na dodatkowe miejsca w placówkach nie prowadzonych przez Miasto Olsztyn w latach 2016-2025 na które ogłoszono konkursy.

4. Wskazanie podstawy prawnej do przekazania dotacji w 100% zamiast 75% dla placówek wskazanych w punkcie 2. (tzw. konkursowych) w poszczególnych latach pomiędzy 2016-2025 rokiem.

5. Które placówki były podmiotami świadczącymi opiekę (wybranymi w drodze konkursu) w latach 2016-2025 (z podaniem: nazwy placówki, podmiotu prowadzącego, roku w którym została wybrana i w którym zakończył się okres świadczenia opieki na podstawie konkursu, ilości dzieci, które podlegały opiece na podstawie konkursu, ilości dzieci na które była wypłacana dotacja dla tych placówek, wskazanie tych danych w podziale na poszczególne lata - dla przejrzystości dane proszę przedstawić w formie tabelarycznej).

6. Wskazanie kwot przekazanych dotacji dla przedszkoli niepublicznych (otrzymujących 100% dotacji tzw. przedszkoli konkursowych) w latach 2016 – 2025 z podaniem nazwy placówki i podmiotu prowadzącego, ilości dzieci na które była wypłacana dotacja dla tych placówek, wskazanie tych danych w podziale na poszczególne lata. Proszę jednocześnie aby podając liczbę dzieci uczęszczających, liczbę wolnych miejsc nie podawać średnich całorocznych, ale dane konkretne – dotyczące poszczególnych miesięcy każdego roku, szczególnie dane na koniec każdego miesiąca - szczególnie 31 sierpnia i 30 września każdego roku.

7. Wskazanie kwot przekazanych dotacji dla przedszkoli niepublicznych (tzw. nie konkursowych) oraz liczby dzieci uczęszczających do tych przedszkoli w latach 2016-2025 w rozbiciu na poszczególne lata oraz poszczególną placówkę.

8. Wskazanie jak kształtowała się w poszczególnych latach liczba miejsc w przedszkolach wyłonionych w konkursach w stosunku do liczby miejsc przyjętych do rozliczenia dotacji w poszczególnych latach okresu 2016-2025.

9. Czy Miasto wypłacając dotacje w wysokości 100% kontrolowało, czy pomimo zwiększenia dotacji, dane placówki zwiększyły wysokości opłat w celu zwiększenia kwoty, która pozostawała u podmiotu prowadzącego (proszę w przypadku takiej kontroli o udostępnienie protokołów)?

10. Z zarządzenia prezydenta Nr 126 z dn. 1 czerwca 2020 roku wynika, iż przedszkola konkursowe zorganizują opiekę dla 100 dzieci! Zakończenie finansowania zadania nastąpi w roku 2022! Wobec tego na jakiej podstawie „Miasto” przekazuje wybranym placówkom niepublicznym 100 % zamiast 75 % dotacji.

11. Czy w latach 2020-2025 prowadzono kontrole z zakresu prawidłowego wydatkowania dotacji oświatowej w przedszkolach konkursowych, które otrzymywały dotację wyższą, niż należna (proszę o udostępnienie protokołów kontroli)?

 

12. Podczas posiedzenia Komisji w dniu 20 lutego padło stwierdzenie: cyt. „(…) dotacja idzie za podmiotem nie za dzieckiem”. Z zarządzenia (nr 126) wynika, że dotacja przysługuje na dziecko nie na podmiot. Proszę o odniesie się do cyt. słów.

13. Podczas posiedzenia Komisji dnia 20 lutego br., poinformowano mnie, iż jest opinia prawna, według której Gmina Olsztyn nie ma możliwości przywrócenia niższego finansowania (75%) dla przedszkoli konkursowych ponieważ naraziłoby to „Miasto” na odpowiedzialność odszkodowawczą! Proszę zatem o udostępnienie tej opinii (rozumieniem, że jest to inf. publiczna)?

Panie prezydencie pismo jakie otrzymali Radni wymaga wyjaśnienia treści tam zawartych. W mojej ocenie autorzy pisma przedstawili w nim bardzo niepokojący obraz sugerując niedopatrzenia proceduralne, które skutkowały pewnymi konsekwencjami! Informuję, że 20 lutego br. wziąłem udział w posiedzeniu Komisji Edukacji (nie jestem jej stałym członkiem). To była moja reakcja na prośbę jaką skierowali autorzy (autor) pisma, które otrzymali wszyscy radni RM Olsztyna. Odpowiedzi na szereg pytań jakie zadałem podczas posiedzenia Komisji niestety nie rozwiały moich wątpliwości, a wręcz je pogłębiły. Dlatego składam niniejszą interpelację. Szukam odpowiedzi na fundamentalne pytanie: jak to możliwe, że tzw. Przedszkola Konkursowe funkcjonowały od 2022 roku bez umów na realizację zadania z zakresu wychowania przedszkolnego? Wyrażam nadzieję, że odpowiedzi jakie otrzymam rozwieją moje wątpliwości.

Pismo jakie otrzymali wszyscy radni RM Olsztyna w dniu 11 lutego 2026 r

Załącznik

Szanowny Panie Przewodniczący Rady Miasta Olsztyna

Szanowni Radni Miasta Olsztyna

Szanowni Przedstawiciele Placówek Niepublicznych.

Bardzo prosimy o ustosunkowanie się do naszego apelu.

W naszym mieście, likwidowane są placówki miejskie - przedszkola miejskie, ponieważ jest niż demograficzny, rozumiemy że miasto szuka oszczędności, ponieważ niż demograficzny atakuje. Natomiast nie potrafimy zrozumieć, dlaczego nadal utrzymywane są przedszkola konkursowe, a miejskie likwidowane, dlatego zwracamy się z apelem. Aby przyjrzeć się w sprawie zasadności dalszego finansowania przedszkoli konkursowych (100% dotacji), wycofanie konkursów, zatrzyma likwidacje kolejnych placówek miejskich oraz zapewni rywalizacje w ofercie edukacyjnej przedszkoli niepublicznych. Już w latach ubiegłych, gminy: Białystok, Warszawa, Gdańsk, Poznań, Lublin, Kraków, zlikwidowały całkowicie przedszkola konkursowe, ponieważ to się najprościej w świecie nie opłacało, mało tego nawet likwidują kolejne przedszkola miejskie...

Ideologia, że przedszkola konkursowe będą same się zamykać, mija się z prawdą, ponieważ proszę śledzić profil na „Facebook” Miasta Olsztyna, na profilu miasta, przedszkola konkursowe (między innymi Krasnal) dosłownie: żerują na naborze Miasta Olsztyn, i organizują sobie nabór "bo mają takie same prawa".

Przypominamy zasadę, że każdą umowę (nawet na konkurs przedszkoli) można wypowiedzieć z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia. Dlatego teraz w WAS nadzieja, że skończycie z rozdawnictwem, przywróćcie uczciwe zasady finansowania przedszkoli w Olsztynie i znajdziecie blisko 10 MLN złotych oszczędności dla budżetu miasta! A tak naprawdę więcej, ponieważ jeśli nie wypełnimy wszystkich miejsc w placówkach miejskich, dotacja w Olsztynie wzrośnie jeszcze bardziej co przysporzy wielki problem dla budżetu miasta.
Zapoznajcie się z poniższymi danymi, gwarantujemy, że uznacie, iż nasz apel jest słuszny.

I. Stan faktyczny – jak jest dziś
Olsztyn jest obecnie jedną z ostatnich gmin w Polsce, która utrzymuje system tzw. przedszkoli konkursowych, tj. przedszkoli prowadzonych przez podmioty inne niż gmina, finansowanych na poziomie 100% dotacji, identycznie jak przedszkola publiczne.
Do danych finansowych

Na rok 2026:
podstawowa kwota dotacji na dziecko: 25 494 zł rocznie - informacja z: https://bip.olsztyn.eu/2386/7554_podstawowa-kwota-dotacji-styczen-2026-rok.html

Rok: 25 494zł
miesięcznie: 2 124,50 zł
Zgodnie z ustawą: przedszkola niepubliczne otrzymują 75% tej kwoty, czyli 1 593,38 zł miesięcznie na dziecko.

Różnica: 531,12 zł miesięcznie na jednym dziecku.

II. Struktura dzieci w przedszkolach w Olsztynie (stan na 01.02.2026 r.)
Łącznie w przedszkolach na terenie miasta:
• 6 747 dzieci, w tym:
• 3 161 – w przedszkolach miejskich,
• 3 577 – w przedszkolach prowadzonych przez podmioty inne niż gmina.

W tej drugiej grupie:
• 1 533 dzieci uczęszcza do przedszkoli konkursowych,
• na które gmina wypłaca 100% dotacji, zamiast ustawowych 75%.

Jeśli ktoś z państwa uważa, że dane są zawyżone, w załączniku znajduje się tabela z systemu Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych - dane jeszcze wyższe (na 11.02.2026 r.) przekazywane do Ministerstwa.

III. Skutek finansowy dla budżetu miasta

Dodatkowy koszt na jednym dziecku miesięcznie: 531,12 zł
Dodatkowy koszt:
• miesięcznie: 531,12 zł × 1 543 dzieci = 819 518,16 zł
• rocznie: 9 834 217,92 zł
To kwota, którą miasto ponosi wyłącznie dlatego, że utrzymuje mechanizm przedszkoli konkursowych, gdzie w miejskich będziemy mieć rekordowe 860 wolnych miejsc.

IV. Co się stanie po wypowiedzeniu umów konkursowych?
1. Dzieci nie znikają z systemu
• nadal będą korzystać z przedszkoli niepublicznych,
• nadal będą objęte dotacją.

2. Zmienia się wyłącznie poziom finansowania
• z 100% na 75%,
• zgodnie z zasadą obowiązującą w całym kraju,
• Przedszkole konkursowe dalej istnieje, tylko nie otrzymuje już 100% dotacji, a 75% dotacji - zostaje przedszkolem niepublicznym jak wcześniej przed uczestniczeniem w konkursie.

3. Miasto nie musi:
• budować nowych przedszkoli,
• zwiększać liczby placówek miejskich,
• reorganizować sieci oświatowej.

4. Efekt finansowy jest natychmiastowy
• oszczędność ponad 9,8 mln zł rocznie,
• bez pogorszenia dostępności miejsc,
• bez likwidacji przedszkoli.

V. Dlaczego utrzymywanie przedszkoli konkursowych jest nieracjonalne finansowo?

Ponieważ gmina:
• nie jest organem prowadzącym tych placówek,
• nie ponosi kosztów inwestycyjnych,
• nie odpowiada za zatrudnienie i infrastrukturę, a mimo to finansuje je jak własne jednostki.
Z punktu widzenia finansów publicznych oznacza to:
• brak uzasadnienia ekonomicznego,
• brak przewagi systemowej,
• trwałe generowanie zbędnych wydatków.

VI. Wniosek dla Rady Miasta
Utrzymywanie przedszkoli konkursowych:
• nie jest obowiązkiem ustawowym,
• nie poprawia dostępności miejsc,
• nie zwiększa jakości usług,
• kosztuje budżet miasta niemal 10 mln zł rocznie.
W dobie panującego niżu demograficznego, to niezbędne działanie na ratowanie budżetu miasta oraz placówek publicznych Gminy Olsztyn.

Wypowiedzenie umów konkursowych:
• porządkuje system,
• przywraca równe zasady finansowania,
• uwalnia środki na inne zadania gminy,
• nie powoduje negatywnych skutków społecznych.

To decyzja czysto finansowa, oparta na danych, a nie na ocenach czy emocjach. Wypowiedzenie konkursów nie naraża gminy na konsekwencje ponieważ jest to zwykła umowa. Każdą umowę można wypowiedzieć z zachowaniem terminu 3 miesięcznego, natomiast NIE wypowiedzenie przedszkoli konkursowych, może narażać Gminę Olsztyn, na dodatkowe koszty. Dlatego apelujemy, o uchwałę Rady Miasta, likwidującą przedszkola konkursowe, przygotowaliśmy również projekt uzasadnienia uchwały:

UCHWAŁA RADY MIASTA:
Uzasadnienie projektu uchwały Rady Miasta w sprawie zakończenia finansowania przedszkoli konkursowych na zasadach 100% dotacji

I. Podstawa i cel podjęcia uchwały
Celem niniejszej uchwały jest racjonalizacja wydatków budżetu miasta poprzez ujednolicenie zasad finansowania wychowania przedszkolnego oraz dostosowanie ich do rozwiązań powszechnie stosowanych w innych jednostkach samorządu terytorialnego. Miasto Olsztyn finansuje obecnie część przedszkoli prowadzonych przez podmioty inne niż gmina w formule tzw. przedszkoli konkursowych, zapewniając im 100% podstawowej kwoty dotacji, identycznie jak przedszkolom publicznym prowadzonym przez miasto. Rozwiązanie to nie wynika z obowiązku ustawowego i stanowi odstępstwo od standardowego modelu finansowania przedszkoli niepublicznych, który przewiduje dotację w wysokości 75% podstawowej kwoty dotacji.

II. Stan obecny

Na rok 2026 podstawowa kwota dotacji na jedno dziecko w przedszkolu publicznym wynosi 25 494 zł rocznie, co daje 2 124,50 zł miesięcznie.
W przypadku przedszkoli niepublicznych:
• dotacja ustawowa wynosi 75% tej kwoty,
• tj. 1 593,38 zł miesięcznie na dziecko.

Różnica pomiędzy finansowaniem na poziomie 100% a 75% wynosi:
• 531,12 zł miesięcznie na jedno dziecko.

Według danych na dzień 1 lutego 2026 r.:
• liczba dzieci uczęszczających do przedszkoli na terenie miasta wynosi 6 738,
• z czego 1 543 dzieci uczęszcza do przedszkoli konkursowych finansowanych na poziomie 100% dotacji
III. Skutki finansowe utrzymywania przedszkoli konkursowych

Utrzymywanie finansowania przedszkoli konkursowych na poziomie 100% powoduje:
• dodatkowy koszt miesięczny w wysokości 819 518,16 zł,
• dodatkowy koszt roczny w wysokości 9 834 217,92 zł

Koszt ten ponoszony jest wyłącznie z tytułu przyjęcia przez miasto wyższego poziomu dotacji, mimo że:
• miasto nie jest organem prowadzącym tych placówek,
• nie ponosi kosztów inwestycyjnych ani majątkowych,
• nie odpowiada za zatrudnienie, utrzymanie infrastruktury ani organizację pracy przedszkoli konkursowych.

IV. Skutki planowanego rozwiązania
Zakończenie finansowania przedszkoli konkursowych na zasadach 100% dotacji spowoduje:
1. Zachowanie dostępności miejsc przedszkolnych o dzieci nadal będą uczęszczać do przedszkoli niepublicznych, o system wychowania przedszkolnego pozostanie niezmieniony organizacyjnie.

2. Ujednolicenie zasad finansowania o wszystkie przedszkola prowadzone przez podmioty inne niż gmina będą finansowane według tej samej, ustawowej stawki 75%.

3. Znaczące oszczędności budżetowe:
• ponad 9,8 mln zł rocznie,
• bez konieczności likwidacji placówek,
• bez konieczności tworzenia nowych miejsc w przedszkolach miejskich.

V. Zasadność podjęcia uchwały
Utrzymywanie przedszkoli konkursowych w obecnej formule:
• nie jest wymagane przepisami prawa,
• nie przynosi miastu dodatkowych korzyści organizacyjnych,
• generuje trwałe i znaczące obciążenie budżetu.

Proponowane rozwiązanie:
• przywraca spójność i przejrzystość systemu dotacyjnego,
• realizuje zasadę gospodarności finansów publicznych,
• umożliwia przesunięcie zaoszczędzonych środków na inne zadania własne gminy.
VI. Podsumowanie
Podjęcie uchwały jest uzasadnione zarówno ekonomicznie, jak i organizacyjnie. Zaproponowane zmiany nie wpływają negatywnie na dostępność wychowania przedszkolnego, a jednocześnie pozwalają na istotne ograniczenie wydatków bieżących budżetu miasta. W związku z powyższym podjęcie uchwały należy uznać za zasadne.

Z wyrazami szacunku
Mieszkańcy Olsztyna