logodebata

Wspomóż jedyny portal na Warmii i Mazurach, który nie boi się publikować prawdy o politykach i jest za to ciągany po sądach. Nigdy, przez prawie 18 lat istnienia, nie dostaliśmy 1 grosza dotacji publicznej. Redaktorzy i autorzy są wolontariuszami. Nr konta bankowego Fundacji „Debata”: 26249000050000450013547512. KRS: 0000 337 806. Adres: 11-030 Purda, Patryki 46B

wtorek, grudzień 16, 2025
  • Debata
  • Wiadomości
    • Olsztyn
    • Region
    • Polska
    • Świat
    • Urbi et Orbi
    • Kultura
  • Blogi
    • Łukasz Adamski
    • Bogdan Bachmura
    • Mariusz Korejwo
    • Adam Kowalczyk
    • Ks. Jan Rosłan
    • Adam Jerzy Socha
    • Izabela Stackiewicz
    • Bożena Ulewicz
    • Mariusz Korejwo
    • Zbigniew Lis
    • Marian Zdankowski
    • Marek Lewandowski
  • miesięcznik Debata
  • Baza Autorów
  • Kontakt
  • Jesteś tutaj:  
  • Start
  • Wiadomości
  • Olsztyn
  • Co zawiera autorski budżet Olsztyna prezydenta Roberta Szewczyka?

Olsztyn

Co zawiera autorski budżet Olsztyna prezydenta Roberta Szewczyka?

Szczegóły
Opublikowano: wtorek, 07 styczeń 2025 21:16

Budżet Olsztyna na 2025 rok przewiduje m.in. budowę nowego przebiegu ul. Bałtyckiej, modernizację olsztyńskiego planetarium, termomodernizację obiektów oświatowych czy przebudowę wschodniej trybuny stadionu miejskiego – zapowiedział prezydent Robert Szewczyk, podczas prezentacji swojego pierwszego, autorskiego budżetu miast na konferencji prasowej we wtorek 7 stycznia. - Od momentu przyjęcia tego budżetu w pełni rozpocznie się moja kadencja – podkreślił prezydent.

- To jednocześnie start realizacji rozciągniętych na pięć lat zobowiązań, jakie przedstawiłem podczas kampanii wyborczej – podkreślił prezydent Szewczyk. A te zobowiązania to powstanie trzech nowych osiedli Olsztyna: „Nowa Dzielnica Przemysłowa”, „Miasteczko Prawa” oraz „Redykajny 2”.

Prezydent dodał, że zmieniło się podejście do przygotowania budżetu. Plan finansowy ma być narzędziem służącym rozwojowi miasta, a nie rozwój miasta być uzależniony od budżetu.

W budżecie na 2025 wpisano następujace inwestycje:

Olsztyn Inwestycje

Budowa ul. Nowobałtyckiej.

Po rozstrzygnięciu przetargu na ul. Nowobałtycką nastąpi nowelizacja budżetu. Przy okazji zapytałem prezydenta, czy były robione badania, czy i o ile skróci się czas przejazdu przez rondo Ofiar Katastrofy Smoleńskiej po wybudowaniu ul. Nowobałtyckiej.

Prezydent wyjaśnił, że celem tej inwestycji nie jest skrócenie czasu przejazdu, tylko ma to być obwodnica dwóch osiedli i częściowo też Redykajn, Likus i Gutkowa. Nowobałtycka ma wyprowadzić ciężki ruch tranzytowy z tych osiedli, żeby można było na nich normalnie żyć. Nowobałtycka może być też okazją do podłączeniem tej części do obwodnicy miasta. Zostanie też wykorzystana do budowy dzielnicy „Redykajny 2”.

W tegoroczny budżet wpisano też termomodernizacji dwóch szkół. Miasto wystąpiło o dofinansowanie tego zadania z funduszy europejskich dla Warmii i Mazur.

- Staramy się też o finansowanie dla trzeciego etapu gospodarowania wodami opadowymi Za chwilę rozpocznie się budowa wiaduktu drogowego w ciągu ulicy Zientary-Malewskiej przy przemysłowej dzielnicy Olsztyna i budowa ronda. To bardzo istotna inwestycja dla zagospodarowania terenów przemysłowych we wschodniej części miasta. Poprawie efektywności energetycznej ma służyć wymiana oświetlenia w mieście na oświetlenie energooszczędne, ledowe.

Do tegorocznego budżetu wpisano też przebudowę i modernizację planetarium wraz z budową całego habitatu księżycowego łazika marsjańskiego czyli „takiego naszego małego Centrum Nauki Kopernik.

Pożegnamy się ze słynną dziurą przy Wysokiej Bramie.

Zostanie ogłoszony przetarg na budowę trybuny na stadionie Stomilu od strony ul. Leonharda.

Dochody Olsztyna to nieco ponad 1,8 mld złotych (wzrost o 4,7%), natomiast wydatki – niemal 1,95 mld zł (wzrost ponad 4,5%). Deficyt to prawie 134 mln zł. Niemal połowę wydatków budżetowych (940,5 mln zł) pochłonie oświata i wychowanie oraz edukacyjna opieka wychowawcza. Na sport zostanie przeznaczonych ponad 46 mln zł, a na kulturę prawie 31 mln zł.

Deficyt ma zostać sfinansowany emisją obligacje na 130 milionów złotych plus pożyczka nieoprocentowana na kwotę 18 milionów złotych.

- To nam pozwala powiedzieć, że budżet miasta Olsztyna na 2025 rok jest zbilansowany – zapewnił prezydent Olsztyna.

Dochody bieżące to 1 miliard 660 milionów złotych. Planowane dochody majątkowe są na poziomie 152 milionów złotych.
Dochody to przede wszystkim udziały miasta w podatkach PIT i CIT i kształtują się one na poziomie 866 milionów złotych. To jest 47,8%. Podatki, w tym podatek od nieruchomości, opłaty to jest 300 milionów złotych.

Subwencje ogólne z budżetu państwa wyniosą 226 milionów zł. Dotacje, środki zewnętrzne na cele bieżące, inwestycje, w tym środki unijne to 265 milionów złotych. Pozostałe dochody są na poziomie 154 milionów złotych.

Wydatki bieżące to 1 miliard 778 milionów złotych, to jest wzrost o prawie 3% i wydatki majątkowe 168 milionów, wzrost o 28,5%.

Największym wydatkiem w całym budżecie miasta są wydatki na oświatę, wychowanie edukacyjną, opiekę wychowawczą 940,5 miliona złotych. To jest ponad 48% budżetu naszego miasta. Dzięki nowym zasadom finansowania samorządów miasto z budżetu dopłaci o 11 milionów zł mniej do oświaty (w tym roku ta dopłata z budżetu miasta wyniesie 314 milionów zł). W sumie dzięki nowym zasadom finansowania samorządów gmina Olsztyna dostanie około 72 milionów złotych więcej.

Drugim wydatkiem w kolejności jest polityka społeczna, rodzina, ochrona zdrowia to 266 milionów złotych.

Dopiero na trzeciej pozycji jest transport i łączność. To blisko 278 milionów zł.

Gospodarka komunalna, ochrona środowiska to 7% wydatków - 138 milionów zł.

Kultura fizyczna to 46 milionów zł.

Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, to prawie 31 milionów złotych (niewielki wzrost w stosunku do 2024 roku).

Bezpieczeństwo publiczne to 40 milionów złotych i administracja publiczna to blisko 122 miliony złotych.

Największym wyzwaniem dla budżetu Olsztyna będzie spłata zadłużenia – zaznaczył prezydent Szewczyk.

Do spłacenia jest 505 milionów złotych. W tym roku zapłacimy około 30 milionów złotych odsetek. W przyszłym roku nieco powyżej 30 milionów złotych.

- Dług po prostu staje się droższy – wyjaśnił prezydent Szewczyk.

Jako przyczyny zadłużenia prezydent wskazał koszty dotychczas zrealizowanych inwestycji infrastrukturalnych i w komunikację miejską, konsekwencje wojny w Ukrainie i pandemii oraz sztuczne uszczuplanie dochodów samorządów miejskich na kwotę około 200 milionów złotych. Do tego dochodzą rosnące koszty energii i koszty pracy.

- Dlatego więcej wydajemy niż zarabiamy. Mamy deficyt bieżący na poziomie prawie 118 milionów złotych. To bardzo niekorzystna sytuacja, nad którą trzeba bardzo intensywnie pracować – przyznał prezydent.

- Celem zwiększenia dochodów będzie prowadzona polityka uświadamiająca mieszkańcom korzyści mieszkania w Olsztynie i dlatego trzeba i powinno się płacić podatki w naszym mieście – podkreślił prezydent. - Stąd np. bezpłatne przejazdy dla dzieci i młodzieży tych rodziców, którzy płacą podatki w mieście.

Plany na przyszłość

„Nowa Dzielnica Przemysłowa”

powstaje między jez. Trackim, torami kolejowymi a węzłem Wschód południowej obwodnicy Olsztyna. Połączenie szeroko rozumianego Zatorza z obwodnicą tunelem pod torami uwolni ok. 65-hektarowy obszar, na którym swoje miejsce będą mogły znaleźć nowe przedsiębiorstwa.

„Redykajny 2”

Uruchomienie terenów pod „Redykajny 2” będzie możliwe dzięki powstaniu nowego przebiegu ul. Bałtyckiej. Wsparciem byłoby wybudowanie północnej obwodnicy Olsztyna w wariancie poprowadzonym najbliżej granic miasta. Już powstaje plan zagospodarowania przestrzennego dla tego 100-hektarowego obszaru.

„Miasteczko Prawa” to tereny położone między południową granicą Olsztyna a obwodnicą, które mają zostać pozyskane od skarbu państwa. Tam mogłyby zostać zlokalizowane nowe siedziby sądów oraz aresztu. Byłoby także szansą na przyciągnięcie nowych instytucji, jak sądu apelacyjnego z Białegostoku, a przez to ułatwienie dostępu mieszkańców Olsztyna oraz całego regionu do istotnych usług.

- Celem takich działań jest wzmocnienie dochodów miasta – wyjaśnia skarbniczka, Anna Staśkiewicz. – W tej chwili mimo że jesteśmy jednym z najmniej zadłużonych samorządów, to mamy niewystarczający dochód, pozwalający na obsługę długu. Zaplanowane działania pozwolą w kilkuletniej perspektywie na zwiększenie wpływów z podatków, a tym samym otwarcie nowych perspektyw przed naszym miastem.

"Pracujemy nad nowymi granicami Olsztyna"
 Olsztyn granice nowe

Olsztyn rozpoczął starania o zmianę granic w kierunku południowej obwodnicy, w naturalny sposób wyznaczającej granice miasta. Obszar bezpośrednio przylega do dużych osiedli mieszkaniowych, więc funkcjonalnie jest związany ze stolicą Warmii i Mazur – poinformował prezydent Szewczyk.

Miasto chce pozyskać 235-hektarowy teren stanowiący zaledwie 0,8 proc. powierzchni gminy Purda. W Starym Olsztynie mieszka około 160 osób. To jest poniżej 2% mieszkańców Purdy. W przeważającej części jest on zarządzany przez skarb państwa (KOWR), co utrudnia przeznaczenie go na inne cele niż publiczne.

Olsztyn jest największym miastem, a jednocześnie kołem zamachowym rozwoju województwa. To przez pryzmat głównego ośrodka oceniany jest cały region – zarówno w krótkiej perspektywie, jak i długoterminowo. Nowe tereny, jakie planuje pozyskać samorząd Olsztyna, pozwolą na rozbudowę funkcji metropolitalnych. To będzie znaczącym impulsem rozwoju także sąsiednich gmin.

Aby to osiągnąć, konieczne jest wzmacnianie kluczowych funkcji gospodarczych, publicznych, edukacyjnych, medycznych, ale także administracyjnych. Planowane poszerzenie granic miasta pozwoli przede wszystkim na rozwój tej ostatniej.

- Olsztyn, jako stolica województwa, jest siedzibą sądów oraz innych instytucji pracujących na rzecz wymiaru sprawiedliwości - tłumaczy prezydent Olsztyna, Robert Szewczyk. - Te instytucje borykają się z brakiem odpowiednich warunków lokalowych. Trafiają do nas wnioski z sądów czy policji w tej sprawie. Stąd powstanie nowych obiektów byłoby rozwiązaniem wielu ich problemów. Jednocześnie mielibyśmy realną szansę przenieść z centrum areszt śledczy. A także wesprzeć instytucje sądowe w ewentualnych staraniach o zlokalizowanie w naszym mieście sądu apelacyjnego. Teraz ten właściwy dla Olsztyna znajduje się w Białymstoku.

"Miasteczko Prawne" - tak roboczo określamy ten teren - byłoby nowym osiedlem Olsztyna, stanowiącym centrum usług z zakresu prawa i administracji sądowej dla mieszkańców całego regionu. Takie działanie wpisuje się nie tylko w strategię rozwoju miasta, ale także województwa warmińsko-mazurskiego oraz Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego.

Stolica Warmii i Mazur gwarantuje zrównoważony rozwój tego obszaru, który bezpośrednio przylega do największych osiedli. Ze szkodą dla ich mieszkańców byłaby realizacja planów gminy Purda dotyczących zlokalizowania w tym miejscu usług z dopuszczeniem tych uciążliwych, mogących negatywnie wpływać na środowisko. Poza tym prezydent Olsztyna chce zachowania znajdujących się tam Rodzinnych Ogrodów Działkowych "Korkus" na takiej samej zasadzie, jak innych ogrodów już będących pod opieką miasta.

- Wkrótce Rada Miasta Olsztyna zamierza wystąpić do Ministerstwa Spraw Zewnętrznych i Administracji z wnioskiem o zwiększenie granic administracyjnych miasta o tereny znajdujące się obecnie na obszarze gminy Purda - mówi zastępczyni prezydenta Olsztyna, Justyna Sarna-Pezowicz. - O takim zamiarze już zostali powiadomieni przewodniczący Rady Gminy Purda oraz Rady Powiatu w Olsztynie.

Ostatnia zmiana granic administracyjnych Olsztyna miała miejsce w 1988 roku. Wówczas zostały przyłączone części wsi położone na terenie gmin Dywity, Gietrzwałd, Jonkowo i Stawiguda. Łącznie był to obszar 13 km2. Stolica Warmii i Mazur jest wyjątkiem wśród ośrodków wojewódzkich w Polsce, które regularnie zwiększają swoją powierzchnię, a co za tym idzie - populację i dochody.

Radni gminy Purda ostro zaprotestowali przeciwko tym planom.

„Zamysł ten oceniamy jako rażące naruszenie konstytucyjnego prawa samorządu do decydowania o społeczno-gospodarczym rozwoju oraz planowaniu jej przyszłości. Jeśli zamiar prezydenta Olsztyna zostanie zrealizowany będzie miał on dalekosiężne i bardzo dotkliwe skutki dla dochodów gminy”.

(Pod tekstem zamieszczam pełną treść protestu).

- Na blisko połowie tej przestrzeni, o którą zabiegamy, gmina Purda w planie dopuszcza usługi uciążliwe – odpowiedział prezydent na zarzuty radnych Purdy. - My chcemy doprowadzić do tego naszymi planami zagospodarowania przestrzennego, że te tereny, funkcjonalnie będące dzisiaj już praktycznie częścią Olsztyna, będą zagospodarowane zgodnie z interesami mieszkańców. Tam będą, jak już powiedziałem, inwestycje publiczne, inwestycje mieszkaniowe, nowe inwestycje drogowe, żeby tam mogli się osiedlić nowi mieszkańcy Olsztyna i rozwijać swoje biznesy. Olsztyn potrzebuje takich rozwojowych terenów

Procedura jest taka, że Rada Gminy Purda musi wyrazić opinię. Nawet jeśli będzie negatywna, to i tak ostateczna decyzja będzie należała do ministra spraw wewnętrznych. Procedura zmiany granic najwcześniej może ruszyć 1 stycznia 2026 roku.

A propos budowy dzielnicy Redykajny 2 zapytałem o kolizję prywatnym inwestorem, który chce na tym terenie zbudować farmę fotowoltaiczną. (Pismo spółki do radnych - pod tekstem).

- Wszczęliśmy prace nad Plan Zagospodarowania przestrzennego dla „Redykajn-2 – odpowiedział prezydent Szewczyk. - Każdy inwestor, kto jest zainteresowany inwestowaniem, może składać wnioski do miejscowego planu. Wnioski zostaną rozpatrzone zgodnie z procedurą planowania przestrzennego. Jeśli gdzieś wyniknie taka możliwość, bo tam jest strefa ochronna oczyszczalni, linia wysokiego napięcia, to nie przesądzam, jaka będzie ostateczna decyzja. Od tego są specjaliści, urbaniści. Ta procedura jest jasna, bardzo transparentna, przyjmowania planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor może i powinien wziąć w tym udział.

Padło też pytanie o budownictwo komunalne?

- Jeśli chodzi o budownictwo komunalne, jak państwo wiecie niedawno udało się zakończyć inwestycje w ramach olsztyńskiego OTBS. Mamy plany na kolejne budynki, zresztą w bezpośrednim sąsiedztwie. Możemy na te inwestycje pozyskiwać zewnętrzne finansowanie. W ratuszu powołałem Wydział do spraw polityki mieszkaniowej, który ma prowadzić skoordynowaną, przemyślaną politykę mieszkaniową, w tym gospodarowanie też tym zasobem, który już posiadamy. Musimy zwiększać liczbę mieszkańców, bo jest ich dużo, dużo więcej niż pokazują to statystyki i o tą bazę podatników musimy zabiegać, m.in. tworząc tereny pod budownictwo mieszkaniowe.

Pytano też, czy prezydent rozważał wprowadzenie bezpłatnych biletów komunikacji miejskiej dla wszystkich mieszkańców?

- Nie znam miasta na takim poziomie jak Olsztyn w Polsce, które mogłoby sobie na coś takiego pozwolić – odparł prezydent. - Koszty transportu i łączności to 278 mln zł rocznie, wpływy z biletów to 38 mln zł. Odnotowaliśmy wzrost sprzedaży biletów

Czy projekcie budżetu przewidziane są jakieś środki na podwyżki płac sfery budżetowej, miejskiej?

- Jeśli chodzi o naszych urzędników, to ja od pół roku pracuję nad regulacją tych wynagrodzeń. Deficyt bieżący uniemożliwia nam wygospodarowanie na przykład kilkudziesięciu milionów złotych na taką regulację systemową, ale nad zmianami wynagrodzeń, regulacjami będziemy pracować

Na podwyżki dla 169 pracowników urzędu miasta mamy w budżecie 6,2 mln zł – dodał prezydent.

- Czy ma pan jakiś pomysł to pozbycie się tego ohydnego biurowca PKS?

- Obie nieruchomości zostały wycenione przez rzeczoznawcę. Właściciel ich nieruchomości nie zgadza się z wyceną i to znacząco się nie zgadza. Nie przedstawił jednak żadnych argumentów, które mogłyby wpływać na to, że miasto miałoby dokonywać ponownej wyceny. W związku z tym my nie możemy płacić takiej ceny, jakiej zażyczył sobie prywatny właściciel. My mamy wycenę rynkową. To jest własność prywatna. Nie możemy nikogo wywłaszczać z jego nieruchomości. Mam nadzieję, że ten właściciel może równie dobrze znaleźć kogoś, kto mu zapłaci tyle, ile on chce i sprzedać. Miasto ma tam przygotowane plany zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa zachodniej obwodnicy Olsztyna

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podejmuje kolejne kroki w kierunku zachodniej obwodnicy Olsztyna. Wariant drugi zachodniej obwodnicy Olsztyna jest dla gminy Olsztyn bardzo korzystny. Mówię o tym dlatego, że podjąłem równocześnie rozmowy z gminą Dywity. Z miesiąc temu było spotkanie z nową panią wójt, z jej zespołem eksperckim. Powiedziałem bardzo jasno, że Olsztyn oczekuje propozycji rozwiązań komunikacyjnych po stronie wschodniej. My jako Olsztyn budujemy połączenie Zientary-Malewskiej ze wschodnich węzłem obwodnicy. Oczekujemy, że gmina Dywity pokaże, w jaki sposób chce, żeby komunikacja przebiegała od ulicy Zientary-Malewskiej przez tereny gminy do przyszłego północnego węzła obwodnicy. Dopiero takie ustalenia wspólne z gminą Dywity pozwolą mi w jakikolwiek sposób zastanawiać się nad tym przebiegiem alei Wojska Polskiego. Do tego momentu gmina nie zamierza inwestować w żaden sposób w przebudowę tego odcinka alei Wojska Polskiego, bo interesem Olsztyna jest dbanie o mieszkańców Olsztyna. Jeżeli mieszkańcy Osiedla Sterowców w gminie Dywity mają problemy z dojazdem do Olsztyna, no to nie są problemy mieszkańcami Olsztyna, a ja muszę dbać, żeby mieszkańcy Olsztyna czuli się w naszym mieście komfortowo. Dlatego Wojska Polskiego czy Sybiraków mają zachować miejski charakter. W takim kierunku będą modernizowane i przebudowywane. Jesteśmy otwarci na rozmowy z z mieszkańcami i władzami gminy Dywity.

Olsztyńscy radni uchwalą budżet na nadzwyczajnej sesji, w środę (8 stycznia).

Adam Socha

APEL radnych gminy Purda o powstrzymanie wszelkich działań zmierzających  do zmiany granic gminy

My, radni Rady Gminy Purda, w imieniu mieszkańców wyrażamy zdecydowany sprzeciw wobec inicjatywy pana Roberta Szewczyka, Prezydenta Miasta Olsztyna, polegającej na zmianie administracyjnych granic naszej gminy. Zamysł ten oceniamy jako rażące naruszenie konstytucyjnego prawa samorządu do decydowania o społeczno-gospodarczym rozwoju oraz planowaniu jej przyszłości. Jeśli zamiar prezydenta Olsztyna zostanie zrealizowany będzie miał on dalekosiężne i bardzo dotkliwe skutki dla dochodów gminy.

Purda jest obszarem o lesistości ponad 50%, więc możliwości wyznaczenia podobnego terenu pod przyszłe inwestycje, czyli źródła dochodu gminy są niemożliwe. Tylko ten kompleks gruntów nadaje się do zagospodarowania bez konieczności dewastacji obszarów zalesionych i przyrodniczo cennych. Po wybudowaniu sieci dróg i obwodnicy, są to kluczowe rejony dla społeczno-gospodarczego rozwoju gminy. Radni gminy z aprobatą przyjęli dla tego terenu Strategię Rozwoju Gminy Purda, dlatego samorząd gminny już realizuje pierwsze inwestycje, m.in.: rozbudowę sieci wodociągowo-kanalizacyjnej w Starym Olsztynie. Planowana także w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych ścieżka pieszo-rowerowa o długości 1,6 km z szacowanym budżetem 4 mln, w tym dofinansowanie 85%, jest może mniej spektakularnym gospodarczo przedsięwzięciem, ale za to dobrym sygnałem gminy, dla partnerskiej inicjatywy współpracy z miastem. Tymczasem prezentowane przez Pana Roberta Szewczyka argumenty w tej sprawie przedstawiają subiektywną, jednostronną i deprecjonującą społeczność lokalną wizję rozwoju Gminy Olsztyn kosztem mieszkańców Gminy Purda.

Za szczególnie obraźliwe przyjmujemy słowa Pana Prezydenta, iż dzięki zmianie granic, ,,mieszkańcy Gminy Purda będą mieli lepszy dostęp do wymiaru sprawiedliwości, czyli prokuratury, Sądu i aresztu śledczego". Stanowczo protestujemy przeciwko takiemu stawianiu sprawy i stwierdzeniom, które w domyśle sugerują, iż główną potrzebą i troską mieszkańców Gminy Purda jest dostęp do wyżej wymienionych instytucji. W słowach tych prezydent Olsztyna okazuje nam arogancję i lekceważenie problemu. Mieszkańcy naszej gminy to nie kryminaliści, a ich potrzeby będą zdecydowanie lepiej zaspokojone inwestycjami planowanymi przez samorząd gminy Purda na opisanym terenie.

Dodatkowo, uważamy, że wbrew temu co sugeruje Pan Robert Szewczyk, w granicach Olsztyna znajduje się wiele wolnych działek, które przy dobrej woli wszystkich zainteresowanych stron mogłyby zostać wykorzystane na cele, które stawia sobie Pan prezydent. Miasto jak dotąd nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gwarantującego harmonijną rozbudowę stolicy regionu. Z powodu chaosu planistycznego, nie szuka i nie podejmuje inicjatywy wyznaczania terenów pod ważne inwestycje publiczne, ale sięga po grunty gminy sąsiadującej z Olsztynem, co uznajemy za złą wolę i praktykę.

Reprezentując wspólnotę samorządową mieszkańców Gminy Purda oraz wsłuchując się w głosy naszej społeczności apelujemy o natychmiastowe powstrzymania się od wszelkich prób zagarnięcia gruntów tak potrzebnych gminie i jej mieszkańcom dla realizacji ważnego dla przyszłości gminy wieloletniego programu inwestycyjnego. Z myślą o przyszłych pokoleniach naszych mieszkańców, jesteśmy pewni, że obowiązujące prawo taką możliwość nam zagwarantuje.

Radni Gminy Purda

Pismo do radnych Olsztyna Spółki ECO GREEN ENERGY Sp. z o.o,,w sprawie przystąpienia do sporządzenia,,Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w północnej części dzielnicy Redykajny w Olsztynie"

Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowna Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo Radni
Działając w imieniu Spółki ECO GREEN ENERGY Sp. z o.o., uprzejmie Państwa informujemy o realizowanej inwestycji przez naszą Spółkę, polegającą na budowie elektrowni słonecznej, o planowanej lokalizacji w północnej części dzielnicy Redykajny (granica miasta Olsztyna, w pobliżu istniejącej oczyszczalni ścieków), a która to stanowić będzie przedsięwzięcie wzmacniające transformację energetyczną, w kierunku odnawialnych źródeł energii, na terenie miasta Olsztyna.

Realizowana przez nas inwestycja, polega na budowie elektrowni słonecznej, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, o łącznej mocy do 20 MW, stanowiącą w przyszłości znaczny wolumen w zaopatrzenie w zieloną" energię elektryczną m. in. tej części miasta. Ponadto wypełnia ona zobowiązania międzynarodowe Polski wynikające z dyrektywy 2001/77/WE oraz pakietu klimatyczno-energetycznegoUE. Produkcja energii z odnawialnych źródeł energii i wprowadzenie ich do krajowego systemu elektroenergetycznego jest także działaniem o znaczeniu ponadlokalnym. Realizacja inwestycji fotowoltaicznych jest wskazana w Krajowym Planie na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030 jako jedna z technologii kluczowych dla osiągnięcia unijnego celu w zakresie odnawialnych źródeł energii na 2030 rok, a jej dynamiczny rozwój stanowi jeden z projektów strategicznych projektu Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku. Tym samym przedsięwzięcie wpisuje się w realizację wydanego przez Ministerstwa Klimatu i Środowiska strategii, opisanej jako Polityki Energetycznej Polski do 2040 Roku (dokument przyjęty jako załącznik do uchwały nr 22/2021 Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2021 r.), gdzie stwierdzono m.in.:

(...) Mając na uwadze spodziewany rozwój technologiczny, szczególną rolę w realizacji celu OZE odegrają morskie farmy wiatrowe których rozwój jest strategiczną decyzją dotyczącą rozwoju kluczowych kompetencji w tym zakresie w Polsce pozwalających na rozwój gospodarczy. Przewidywany jest dalszy rozwój fotowoltaiki, której praca jest skorelowana z letnimi szczytami popytu na energię elektryczną a także lądowych farm wiatrowych, które wytwarzają energię elektryczną w podobnych przedziałach czasowych co morska energetyka wiatrowa. Przewiduje się także wzrost znaczenia biomasy, biogazu, geotermii w ciepłownictwie systemowym oraz pomp ciepła w ciepłownictwie indywidualnym, a w transporcie konieczne jest zwiększenie wykorzystania biopaliw zaawansowanych i energii elektrycznej. (...)"

⚫ (...) W najbliższych latach rozwijać się będzie obywatelska energetyka rozproszona, która opierać się będzie na odnawialnych źródłach energii. Do tego niezbędne jest dostosowanie infrastruktury sieciowej, a także rozwój rynku, który umożliwi wykorzystanie potencjału aktywnych obiorców. (...)
Zamierzenie inwestycyjne, którego podjęła się nasza Spółka, w chwili obecnej jest na etapie prac projektowych oraz pozyskiwania niezbędnych zgód, zezwoleń i uzyskiwania decyzji administracyjnych. Zauważyć należy, że opisana inwestycja jest realizowana na działkach o nr 38 oraz 45 z obrębu ewidencyjnego nr 157 miasta Olsztyn, w pobliżu Miejskiej Oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej w północnej części osiedla Redykajny, nad rzeką Łyną. W szczególności na obecnym etapie:

⚫ zawarto stosowną umowę cywilnoprawną, umożliwiającą lokalizację elektrowni słonecznej,

⚫ zrealizowano prace z przygotowaniem projektu wykonawczego elektrowni oraz infrastruktury towarzyszącej,

⚫ uzyskano warunki przyłączenia z zakładu energetycznego, przewidujące możliwość lokalizacji urządzeń o mocy do 12 MW,
pozyskano ostateczną decyzję określającą brak potrzeby sporządzenia oddziaływania na środowisko, wydaną przez Prezydenta Miasta Olsztyna (decyzja z dn. 22.01.2024 r. znak SD.6220.29.2023.MA) wystąpiono o wydanie decyzji określającej warunki zabudowy, w toku procedury to której, Prezydent Miasta Olsztyna odmówił wydania warunków zabudowy (decyzja z dn. 05.09.2024 r. nr 111/2024). W chwili obecnej toczy się procedura odwoławcza przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie,
Dalej, na obecnym etapie realizacji przedsięwzięcia, zaawansowanie kosztowe inwestycji osiągnęło poziom przekraczający kwotę 650 000,00 zł, a globalna wartość przedsięwzięcia (przy założeniu realizacji elektrowni słonecznej o mocy do 12 MW) przekroczy wartość 50 000 000,00 zł. Samo przedsięwzięcie planowane było do realizacji w latach 2024-2025, przy czym już wiadomo, że z przyczyn

Zauważyć należy, że przedsięwzięcie jest lokalizowane w całości przy granicy miasta, w sąsiedztwie istniejącej oczyszczalni ścieków oraz przebiegu linii 400 kV relacji Olsztyn Mątki - Ostrołęka, co tym samym, jak zostało wykazane w toku postępowania środowiskowego (w którym podobne stanowisko zajęły wszystkie organy opiniujące, tj. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, Wody Polskie oraz Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olsztynie), nie będzie ona skutkowała negatywnym oddziaływaniem na środowisko lokalne oraz społeczne. Ponadto, w toku inwestycji przeprowadzono konsultacje społeczne, gdzie przede wszystkim postulatem lokalnym było odnowienie układu drogowego w pobliżu miejsca lokalizacji inwestycji. Ta sytuacja spowodowała zainicjowanie dalszego postępowania odwoławczego w toku postępowania środowiskowego, m. in. przez Gminę Dywity (która w bliskim sąsiedztwie uzgodniła realizację kolejnych elektrowni słonecznych), które to jednak zostały zakończone oddaleniem odwołań i skarg przez kolejno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.

Niestety, w trakcie prowadzenia procesu inwestycyjnego, doszło do niezrozumiałej dla Inwestora, odmowy wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy.

Właśnie mając na uwadze dotychczasowy sposób prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, Inwestor wyraża obawę, że planowany do przedstawienia na najbliższej sesji Rady Miasta Olsztyna, punkt 16 porządku obrad - projektowana uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia,,Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w północnej części dzielnicy Redykajny w Olsztynie, zmierzać będzie do uniemożliwienia lokalizacji przedsięwzięcia na tym terenie.

Obawiamy się, że tutejszy Organ - Prezydent Miasta Olsztyna, zdecyduje się na skorzystanie z dyspozycji określonej w art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i zawiesi na okres 18 miesięcy procedowanie złożonego wniosku o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, co w połączeniu z potencjalnie niekorzystnymi zapisami projektowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zablokuje możliwość realizacji znacznego jak na realia Miasta Olsztyn przedsięwzięcia.

Zauważamy, że przedsięwzięcie realizowane jest w całości na terenie nieruchomości, które są przedmiotem władaniem jednej osoby, a która wyraziła zgodę na realizację przedsięwzięcia i jest żywo zainteresowana jego powodzeniem, z wyłączeniem przeznaczenia nieruchomości na inne cele. Zauważyć należy, że zakres obszarowy uchwały, w około 20% całości, dotyczy właśnie nieruchomości tejże osoby i w świetle dotychczasowej komunikacji, może uniemożliwiać mu realizację jego zamierzeń.

Ponadto, przy braku realizacji przedsięwzięcia o chociażby ograniczonej skali (moc 12 MW, względem wstępnie projektowanej), Gmina Olsztyn, utraci potencjalne wpływy podatkowe zarówno na poziomie corocznych podatków od działalności gospodarczej, a także podatku od budowli, liczonego jako 2% całkowitej wartości przedsięwzięcia. W świetle braku lokalizacji na terenie miasta przedsięwzięć inżynieryjnych, gospodarczych tego typu, ta sytuacji jawi się jako zdarzenie powodujące utratę lub przeniesienie potencjalnych źródeł dochodów poza budżet Gminy Olsztyn.

Mając powyższe na uwadze, zwracamy się do Pani/Pana, z uprzejmą prośbą o uwzględnienie możliwości realizacji już zaawansowanego i akceptowanego w znacznym stopniu przez stronę społeczną przedsięwzięcia, poprzez uwzględnienie go w potencjalnie przeprowadzanej procedurze planistycznej bądź też wyłączanie tego obszaru z procedowanej uchwały, by bez zbędnej zwłoki czasowej umożliwić jego realizację,

Tweet
Pin It
  • Poprzedni artykuł
  • Następny artykuł

Skomentuj

Komentuj jako gość

    0

    Biorą udział w konwersacji

    Komentarze (10)

    • Sortuj - najpierw najstarsze
    • Sortuj - najpierw najnowsze
    • Subskrybuj poprzez e-mail
    • Gość - Gość

      Odnośnik bezpośredni

      Najsłabszy prezydent w historii Olsztyna. Tragedia. Może jeszcze niech metro obieca.

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Arnie

      W odpowiedzi na: Gość - Gość
      Odnośnik bezpośredni

      Rozumiem, że Czesław był lepszy, mocniejszy?

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Małgorzata

      Odnośnik bezpośredni

      Po co ta Nowobaltycka ??? Przebuduj pan rondo i wszystko będzie grało Durne pomysły patowladzy Ot osiągnięcia ?

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - obietnica przedwyborcza

      Odnośnik bezpośredni

      Przy okazji... obietnica poprzedniego i aktualnego Prezydenta - "... przenieść z centrum areszt śledczy!" Obalić te mury i wesprzeć (dzieci i mieszkańców) czymś co będzie dla nas bezcennym np. - oddać całość Uniwersytetowi. Więcej - za sponsorować tam wspaniały kampus itp. Źródło nauki i obiecany akademik za 1 zł! Zrobić w tym miejscu obiekt pasujący dla kochanego, bezcennego Kortowa i Olsztyna poziomu XXI wieku! Taka inwestycja w naukę jest najważniejsza, najbardziej opłacalna dla nas i... kasa dla Miasta. Olsztyn kojarzony jest z Kopernikiem i Kortowem a inwestycja wprowadzi Prezydenta do historii miasta... postawimy kolejny pomnik "Wagon 2025"!

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Purdka

      W odpowiedzi na: Gość - obietnica przedwyborcza
      Odnośnik bezpośredni

      Mówią w Ratuszu, że lokalna Tereska dawno sią dogadała za robótkę dla znajomych a później dla siebie w Olsztynie -za zabory. Zresztą jak widać w necie w Purdzie wiele się dzieje i może nie dotrwać do końca roku bidula. Tutaj kapelusz z głowy dla zastępcy, interesiki swoje i małżonki ponad lojalność.

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Gość

      W odpowiedzi na: Gość - Purdka
      Odnośnik bezpośredni

      Oj po tych postach się tam ruszyło. Szkoda, że radni są tak ogłupieni przez Pana R i przyboczną t ch.

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - EWA

      Odnośnik bezpośredni

      Osobiście oczekuję ze strony miasta jakiejś podłości. Przykładem jest fakt, że od 2005 r. (!!!!) władze kłamały, że wybudują przy ul. Oficerskiej kanalizację deszczową (był nędzny rów melioracyjny, ale zbierał jako tako deszczówkę), natomiast finalnie rów został zasypany na życzenie działkowców i zastąpiony nasypem, żeby już nigdy, przenigdy nie powstała kanalizacja deszczowa!!!!.
      Po Alei Wojska Polskiego, przy której stoją 3 szpitale (MSWiA, miejski i psychiatryczny) oraz park, a po której walą samochody wszelkiej maści, łącznie z ciężarówkami i często tworzą się korki, ruch odbywa się w żółwim tempie. Ciekawe, jak można pogorszyć sytuację.....
      Paplanina o likwidacji ruchu ciężarowego trwała jakiś czas i g.. z tego wyszło.
      Zatorze jest zaniedbane, jak tyko można.
      Wniosek jest taki, że mieszkańcy są traktowani jak gorsi obywatele tego miasteczka. Strach pomyśleć, co jeszcze wymyśli władza.

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - przewidywania budrzetowe?

      Odnośnik bezpośredni

      Olsztyn poszukuje "opiekuna" Starego Miasta - zgodnie z obietnicami przedwyborczymi Prezydent chce WYPROWADZIC STARÓWKĘ Z RUINY dzięki powołaniu menedżera Starego Miasta. – Ogłoszony został konkurs na stanowisko osoby, która będzie zajmować się Śródmieściem, w tym Starym Miastem. Ciekawe czy tylko skończy się to na intratnym stanowisku i autoreklamie przedwyborczej, niespełnionych obietnicach! Oraz… zwiększeniu kasy z dojenia przedsiębiorców i gości "starego" Miasta..?

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - dadas

      Odnośnik bezpośredni

      Od 25 lat mieszkam w Olsztynie (studia, potem praca), ale podatki z mojej kasy lecą do miejsca zameldowania (pomorskie). Niestety, nie dorobiłem się meldunku w Olsztynie (ceny mieszkań są szalone, brak możliwości otrzymania mieszkania komunalnego). Znam w swoim otoczeniu co najmniej kilkanaście osób, które mieszkają tutaj bez meldunku i podatki odprawadzają do innych miast. Chcecie naszych podatków? Zmieńce politykę mieszkaniową. W lokalach komunalnych mieszkają ludzie, którzy są dłużni miastu po kilkaset tysięcy złotych, nie płacą latami. Z kolei jest grupa takich jak ja - których nie stać na kredyt, ale byliby regulanrymi płatnikami, nawet mogliby wykupić mieszkanie w przetargu (do remontu, jak to czasem ogłasza ZLiBK), ale nie mogą tego zrobić, bo jednym z kryteriów starania się o nie... jest zameldowanie w Olsztynie. I koło się zamyka.

      Dajcie możlwość zdobycia mieszkania komunalnego znaczącej grupie ludzi, budujcie więcej lokali w budownictwie społecznym, a w mig zwiększą się dochody do budżetu miasta i przybędzie mieszkańców (bo teraz nie jesteśmy ujęci w statystykach).

      około 11 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Chuj im w dupę

      Odnośnik bezpośredni

      Urania nie płaci od listopada

      około 9 miesiące(ęcy) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz

    Wyróżnione

    Lubiane

    System komentarzy oparty o Komento

    Komentarze

    Bardzo dobry tekst. Gratuluję!
    O pewnych właściwościach Adama Sochy pisałem już jakiś czas temu.
    I myślę, że każdy myślący je widzi.
    Pozostali - oc...
    Rocznica 13 grudnia, gen. Jaru...
    3 godzin(y) temu
    Wygląda na to, że Cenckiewicz trzęsie Nawrockim. Robi, co chce. Jakieś papiery? Haki?
    BBN przywrócił Raport Państwow...
    4 godzin(y) temu
    A dlaczego w czasie sesji radny nie przedstawił swojego stanowiska? Milczał jak zaklęty.
    Budżet Olsztyna na 2026r., to ...
    6 godzin(y) temu
    Proszę o wyjaśnienie:

    To po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmieniła się wartość gruntów czy nie? Bo chyba tego dotyczyła...
    Burmistrz Biskupca uniewinnion...
    9 godzin(y) temu
    Współczesna Polska jest częścią europejskiego sowietu, zbudowanego na chorobie szalonych lewackich wyborców, wykastrowanych z poczucia rzeczywistości....
    Rocznica 13 grudnia, gen. Jaru...
    16 godzin(y) temu
    Wcześniej czy później, tak czy owak, banda rudego stanie przed sądem
    https://www.youtube.com/watch?v=lf-Ph25N0kU
    Rocznica 13 grudnia, gen. Jaru...
    1 dzień temu

    Ostatnie blogi

    • Apel o optymizm na wypadek wojny Dwadzieścia rosyjskich dronów, które ostatnio wleciały do Polski wzbudziły u wielu moich rodaczek i rodaków głęboki niepokój, a często przerażenie… Zobacz
    • Barbarzyński atak "silnych ludzi" Tuska na praworządność Zbigniew Lis Motto Tuska: Będziemy stosować prawo, tak jak my je rozumiemy, czyli uchwałami Sejmu i rozporządzeniami zmieniać ustawy, wg zasady –… Zobacz
    • Co trzeba zrobić, żeby PiS wygrało kolejne wybory? Zbigniew Lis Wielu Polaków głosujących nie za opozycją, tylko przeciw PiS, nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji ich decyzji oraz z powagi… Zobacz
    • Michał Wypij, Paweł Warot – komentarz osobisty Bogdana Bachmury Bogdan Bachmura Dużo łatwiej o krytykę osób, których nie darzymy sympatią, z którymi jesteśmy w sporze lub konflikcie. Ale tym razem jest… Zobacz
    • 1

    Najczęściej czytane

    • Wójt gminy Barciany pozostaje na stanowisku. Czy to koniec wojny?
    • Wyborcza sporządziła listę osób do zwolnienia z pracy, związanych z PiS
    • Trwa presja koncernów OZE na gminy Warmii i Mazur. Kolej na Korsze
    • Radny olsztyński PiS Jarosław Babalski został wykluczony z partii
    • Radny olsztyński PiS Jarosław Babalski został wykluczony z partii
    • Protest w sprawie plakatu sztuki Teatru Jaracza radnych i posłów PiS oraz Archidiecezji Warmińskiej. Oświadczenie dyrektora
    • Po wyroku sądu rektor UWM zweryfikuje oceny negatywne nauczycieli
    • Prokuratur nie wniesie o likwidację Związku PRAWDA na UWM
    • To idealny moment na zaatakowanie Polski. Rozleci się jak gliniany garnek
    • Czy prezydent Olsztyna naraził zdrowie i życie przedszkolaków?
    • Rady Osiedli w Olsztynie mogą wszystko - odkrył Bogdan Bachmura
    • Wyrok ws. burmistrza Biskupca i inwestycji Eggera poznamy 15 grudnia

    Wiadomości Olsztyn

    • Olsztyn

      • Budżet Olsztyna na 2026r., to zakłamywanie rzeczywistości i pogłębianie długu

        Jarosław Babalski 2025-12-15 15:46:15

        W poniedziałek (15 grudnia) Rada Miasta Olsztyna przegłosowała Budżet Olsztyna na 2026 rok....

      • Plan opozycji rozwoju infrastruktury tramwajowej i drogowej w Olsztynie

        2025-12-10 13:16:03

        Olsztyński radny klubu PiS Adam Andrasz oraz działacze społeczni Sonia Solarz-Taciak i Bartosz...

      • Zmarła Maria Skurpska, współtwórca "Solidarności" na WSP w Olsztynie

        2025-12-02 13:03:31

        W poniedziałek 1 grudnia 2025 roku zmarła Maria "Maryna" Skurpska. Odeszła w wieku 85 lat. Polonistka,...

    Wiadomości region

    • Region

      • Burmistrz Biskupca uniewinniony. Sędzia: „Nie było szkody, nie ma przestępstwa”

        2025-12-15 14:59:24

        Po trwającym ponad 4. lata procesie, w poniedziałek 15 grudnia sędzia Sądu Okręgowego w Olsztynie...

      • Fabryka Egger Biskupiec, jaki jest bilans 6 lat działalności?

        2025-12-12 20:09:59

        W poniedziałek 15 grudnia ogłoszenie wyroku w procesie burmistrza Biskupca Kamila Kozłowskiego i prezesa...

      • Systematycznie spada liczba mieszkańców Warmii i Mazur. Olsztyn traci na rzecz powiatu

        2025-12-10 12:41:50

        Jednym z ciekawszych zagadnień opisanych przez Urząd Statystyczny w Olsztynie, w opublikowanym niedawno...

    Wiadomości Polska

    • Polska

      • BBN przywrócił Raport Państwowej Komisji ds. badania wpływów rosyjskich

        2025-12-15 00:17:15

        Na stronie Biura Bezpieczeństwa Narodowego przywrócono do obiegu publicznego Raport Państwowej...

      • Rocznica 13 grudnia, gen. Jaruzelski opisał państwo rządzone przez Tuska

        Adam Jerzy Socha 2025-12-13 14:45:39

        Po co był stan wojenny? Żeby dzisiaj marszałkiem sejmu był tow. Włodzimierz Czarzasty, a szefem...

      • Strategia Bezpieczeństwa Narodowego USA. Oferta dla Polski

        2025-12-10 16:32:53

        Ogłoszona 5 grudnia Strategia Bezpieczeństwa Narodowego USA zawiera ofertę dla Polski, która ma...

    O debacie

    • O Nas
    • Autorzy
    • Święta Warmia

    Archiwum

    • Archiwum miesięcznika
    • Archiwum IPN

    Polecamy

    • Klub Jagielloński
    • Teologia Polityczna

    Informacje o plikach cookie

    Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.