Olsztyn

Szanowni Państwo Radni, od ponad dwóch lat monitoruję projekt budowy nowej elektrociepłowni w Olsztynie prowadząc intensywną korespondencję z prezydentem naszego miasta, panem Piotrem Grzymowiczem oraz prezesem olsztyńskiej spółki komunalnej MPEC, panem Konradem Nowakiem.

Zarówno Prezydent Olsztyna pełniący funkcję Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia spółki MPEC jak i prezes spółki MPEC odpowiedzialnej za realizację tej strategicznej dla miasta inwestycji wielokrotnie manifestowali nieprzychylną postawę wobec składanych przeze mnie wniosków o udostępnienie mi informacji publicznej starając się, aby mi jej wielokrotnie nie udzielić.

Wobec narastających trudności, zmuszona byłam uciec się do ustawowo przewidzianej procedury formalno-prawnej. Zwróciłam się zatem o rozstrzygnięcie w pierwszej instancji do Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. (Sygn. akt II SAB/Ol/28/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobligował prezesa spółki MPEC do rozpoznania złożonych przeze mnie wniosków. Niestety w następstwie skargi kasacyjnej wniesionej przez władze spółki MPEC do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie nadal oczekuję na wnioskowaną informację.

W dniu 30 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wydał kolejny wyrok (Sygn. akt II SAB/Ol 171/14) zobowiązujący tym razem Prezydenta Olsztyna do rozpoznania złożonych przeze mnie wniosków stwierdzając m.in. co następuje:

„Bezsprzecznie zatem Prezydent Olsztyna jako organ władzy publicznej jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznych, jeśli znajdują się one w jego posiadaniu."

„Żądane przez stronę informacje posiadają walor informacji publicznych. Zostały bowiem wytworzone w ramach sfery działalności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i zawierają informację o sprawach publicznych."

„W ocenie Sądu pozostawienie przez organ rzeczonych wniosków bez rozpoznania, z powołaniem się na przepisy art. 2a.u.d.i.p., było nieuprawnione."

To nieprawomocne jeszcze orzeczenie WSA w Olsztynie nie jest dla mnie źródłem szczególnego zadowolenia i nie traktuję go jako zwieńczenia moich dotychczasowych działań. Wyrok ten obnaża bowiem, autentyczną lub pozorowaną niekompetencję i urzędniczą wrogość wobec mieszkanki Olsztyna, która ośmieliła się wyrazić w sposób merytoryczny obywatelską troskę o sprawy miasta, a to może jedynie budzić niepokój i napawać pesymizmem.

Nie jest bowiem normalne, aby najwyższe władze miasta i podległe mu kierownictwo spółki komunalnej MPEC ignorowały obywatelskie prerogatywy zapisane zarówno w Konstytucji RP, jak i w ustawodawstwie polskim utrudniając dostęp do informacji publicznej.

Jest to szczególnie zdumiewające w kontekście nieustannego odwoływania się pana Prezydenta do wszelakich inicjatyw określanych jako „obywatelskie", takich jak choćby Budżet Obywatelski, Obywatelska Rada Kultury itd., oraz do fasadowego, jak się okazuje, podkreślania konieczności partycypacji mieszkańców Olsztyna w ważnych dla miasta decyzjach.

Toteż orzeczenie WSA w Olsztynie stanowi dla mnie przede wszystkim potwierdzenie słuszności i zasadności moich obywatelskich działań w trosce o dobro wszystkich mieszkańców miasta.

Nikt nie ma chyba wątpliwości, że projekt budowy elektrociepłowni jako najważniejszej inwestycji strategicznej w mieście dotyczy wszystkich mieszkańców Olsztyna. Toteż regularna, czytelna i niczym nie wymuszona informacja publiczna powinna być dostępna mieszkańcom na każdym etapie tego projektu.

Szanowni Państwo Radni,

W czerwcu 2012 r. władze spółki MPEC przekonywały mieszkańców o zasadności budowy elektrociepłowni na gaz. W roku 2014 opinia publiczna dowiedziała się o połączeniu projektu ciepłowniczego (MPEC) z projektem odpadowym (ZGOK), czego rezultatem będzie zarówno budowa zakładu utylizacji odpadów komunalnych (ZUOK) jak i budowa spalarni paliwa alternatywnego powstałego w ZUOK zastępującej pierwotną elektrociepłownię.

Ta kompletna transformacja projektu ciepłowniczego na przestrzeni ostatnich dwóch lat oznacza, że strategiczna inwestycja miejska nie została ani dogłębnie przemyślana, ani należycie przygotowana przez władze miasta i kierownictwo spółki MPEC generując przy tym olbrzymie koszty dodatkowe.

Przypomnę, iż tylko w roku 2012 otrzymaliście Państwo listę kilkudziesięciu ekspertyz, opracowań i raportów służących do legitymizacji pierwotnej koncepcji budowy elektrociepłowni, które w większości nie są już aktualne. Stały się one bowiem nieadekwatne do realizowanych obecnie założeń.

W tym kontekście, rozliczenie kosztów zamówionych opracowań, jak również kosztów ciągle generowanych przez zmianę koncepcji wydaje się być bezwzględną koniecznością.

Niezmiennym aspektem projektu pozostał za to przyjęty model biznesowy inwestycji w formule PPP. Implikuje on demontaż świetnie funkcjonującej komunalnej spółki MPEC, co oznacza świadome zrzeczenie się miasta na 25 lat kontroli nad bezpieczeństwem energetycznym jego mieszkańców i nad kształtowaniem rynku ciepła w Olsztynie poprzez uzależnienie się od partnera prywatnego.

Umowa partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) zakłada też utajnienie jej warunków ze względu na interesy partnera prywatnego. Toteż jeśli zostanie ona zawarta, uzyskanie jakiejkolwiek informacji publicznej w tej dziedzinie nie będzie już możliwe, a mieszkańcy Olsztyna zostaną uzależnieni na 25 lat od narzuconych przez spółkę PPP cen ciepła, które nie będą już wtedy podlegać żadnej społecznej negocjacji.

Jest to jeden z najbardziej niepokojących wymiarów tego przedsięwzięcia. Strona społeczna wielokrotnie zwracała uwagę na niebezpieczeństwa płynące z przyjęcia formuły PPP. Niestety pan Prezydent i władze spółki MPEC uparcie forsują najbardziej skomplikowany model finansowy-prawny, który jest równocześnie najmniej korzystny dla mieszkańców miasta.

Wieloaspektowość i skomplikowanie finansowo-prawne formuły PPP przekraczające kompetencje komunalnych spółek MPEC i ZGOK oraz Urzędu Miasta spowodowało zaangażowanie wielu kancelarii prawnych, firm doradczych i konsultacyjnych, co znalazło swoje bezpośrednie przełożenie w wydatkowaniu środków publicznych na dużą skalę. To są również wymiernie koszty projektu, które powinny zostać rozliczone.

W chwili obecnej, na portalu www.ec.olsztyn.pl, w zakładce Założenia ogólne/Finansowanie, czytamy :

„Na sfinansowanie inwestycji planowane jest docelowo pozyskanie środków pomocowych z funduszy europejskich i krajowych. Jednakże w chwili obecnej żadne ze środków nie są możliwe do pozyskania, nie jest znana nawet forma wsparcia projektów w nowej perspektywie finansowania (2014-2020). Tak więc ze względu na konieczność szybkiej realizacji inwestycji – uzupełnienie mocy wytwórczych i brak możliwości składowania odpadów na wysypiskach, obecnie projekt jest strukturyzowany bez uwzględnienia wsparcia."

Oznacza to, że prace nad sposobem finansowania projektu są nadal w toku i że może on jeszcze ulec zmianom.

Szanowni Państwo Radni,

Z racji sprawowanego przez Państwa mandatu społecznego umożliwiającego ocenę i kontrolę działań podejmowanych przez władze miasta, strona społeczna liczy na Państwa zaangażowanie i odpowiedzialność we wspólnym monitorowaniu projektu najważniejszej inwestycji strategicznej w mieście.

Z poważaniem.

Marianna Hołubowska
Przewodnicząca Sekcji „Ciepło"
Stowarzyszenie Święta Warmia

Olsztyn, dn. 23 lutego 2015 r.

Do wiadomości: Pan Piotr Grzymowicz, Prezydent Miasta Olsztyna
Pan Konrad Nowak, prezes MPEC Sp. z o.o. w Olsztynie
Rady Osiedli w Olsztynie
Debata, Gazeta Olsztyńska, Gazeta Wyborcza Olsztyn, Express Olsztyn, TVP Olsztyn, Radio Olsztyn