Olsztyn

Zgodnie z zapisami Artykułu 63 Konstytucji RP, zwracamy sie do Pana z petycją o przedstawienie mieszkańcom Olsztyna w jak najszybszym terminie wyczerpującej i popartej konkretnymi wyliczeniami informacji dotyczącej etapu na jakim znajduje się aktualnie projekt budowy kombinatu. Pragniemy przypomnieć, iż uczestnicząc w konsultacjach społecznych w 2012 r. mieszkańcy Olsztyna nie wyrazili zgody na zaprezentowany przewymiarowany i ryzykowny projekt budowy kombinatu. Przeciwnie, zgłoszone zostały liczne uwagi krytyczne i postulaty oraz przedstawione zostały rozwiązania alternatywne, które nadal są aktualne. - Czytamy w Petycji Marianny Hołubowskiej i Stowarzyszenia Święta Warmia.

Pan Piotr Grzymowicz, Prezydent Miasta Olsztyna
Walne Zgromadzenie Wspólników MPEC Sp. z o.o. w Olsztynie
Urząd Miasta Olsztyna
Plac Jana Pawła II nr 1
10-101 Olsztyn

Olsztyn, dn. 23 kwietnia 2014 r.

Petycja do Prezydenta miasta Olsztyna w sprawie postępowania nr MPEC/PT-DBH-HG-79/12 – projekt budowy kombinatu elektrociepłowniczego w Olsztynie

Szanowny Panie Prezydencie,
W czerwcu, lipcu i październiku 2012 r. podczas zorganizowanych przez Pana konsultacji społecznych poinformował Pan opinię publiczną o projekcie budowy nowego kombinatu elektrociepłowniczego, w ramach planu zabezpieczenia dostaw ciepła mieszkańcom Olsztyna w perspektywie do końca 2017 r.
Projekt ten zakładał budowę nowej elektrociepłowni w Olsztynie w oparciu o formułę Partnerstwa Publiczno-Prywatnego (PPP), w której spółka komunalna MPEC w Olsztynie, będąca w 100% własnością Gminy Olsztyn pozbyłaby się swego najcenniejszego i najwartościowszego składnika majątkowego, czyli ciepłowni Kortowo wraz z gruntem, na którym się znajduje i wniosłaby aportem do nowej spółki celowej nieruchomość gruntową nabytą za około 12 mln zł. od Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A. w Olsztynie.
Założenia projektu zaprezentowanego mieszkańcom w 2012 r. przewidywały także, iż, kombinat będzie produkował w procesie kogeneracyjnym przede wszystkim energię elektryczną w oparciu o gaz, sprzedając tak zwane ciepło odpadowe będące pochodną produkcji energii elektrycznej, spółce MPEC w Olsztynie, która pozostałaby właścicielem wyłącznie miejskiej sieci ciepłowniczej (MSC).
Mimo braku akceptacji społecznej dla tego projektu i wielu kontrowersji wokół jego założeń technologicznych i formuły umowy prawnej (PPP), podpisał Pan w dniu 27 listopada 2012 r. uchwałę upoważniającą kierownictwo spółki komunalnej MPEC do wszczęcia postępowania przetargowego mającego na celu wyłonienie wykonawcy projektowanego kombinatu.
Dopiero wówczas, z Ogłoszenia przetargowego opublikowanego przez MPEC w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, opinia publiczna dowiedziała się, iż rzeczywista wartość planowanej inwestycji w formule umowy PPP na przestrzeni 30 lat to ponad 4 miliardy 650 milionów zł., a nie tylko kwota rzędu 500 do 700 milionów zł. desygnowana wyłącznie na budowę samego kombinatu, o czym mówił Pan wespół z kierownictwem spółki MPEC podczas konsultacji społecznych.
Narzucając mieszkańcom konieczność zawarcia umowy w formule Partnerstwa Publiczno Prywatnego, mówił Pan o niewydolności budżetu gminy Olsztyn (około 900 mln zł) w stosunku do gigantycznych nakładów inwestycyjnych (500 do 700 mln zł) i o płynącej stąd potrzebie szukania środków finansowych u partnera prywatnego, który zostanie wyłoniony w postępowaniu przetargowym.
Tymczasem, w lutym 2014 r., przed rozstrzygnięciem postępowania przetargowego, okazało się, iż podpisał Pan list intencyjny z kolejnym partnerem jakim jest spółka prawa handlowego Polskie Inwestycje Rozwojowe S.A.
Pojawił się zatem drugi partner biznesowy, o którym nie informował Pan społeczeństwa Olsztyna do tej pory. Nadal zresztą nic praktycznie nie wiadomo o treści tego listu intencyjnego, ani o roli jaką spółka PIR S.A. miałaby odegrać w planowanej inwestycji, gdyż konsekwentnie nie informuje Pan mieszkańców Olsztyna o swoich zamiarach.
Nie wiadomo też jak, w przypadku włączenia się spółki PIR S.A. do udziału w umowie PPP, rozłożone zostałyby bardzo poważne ryzyka inwestycyjne między partnerem publicznym, czyli Gminą Olsztyn, a dwoma pozostałymi partnerami.
Z niedawnej relacji ze spotkania Olsztyńskiej Rady na rzecz Rozwoju Ciepłownictwa opublikowanej na portalu Debata (www.debata.olsztyn.pl) mieszkańcy dowiedzieli się, że spółka PIR S.A., oczekiwałaby lichwiarskiej stopy zwrotu z wyłożonego kapitału oscylującej w granicach od 8% do 12%. Dane te wywołały konsternację uczestników Rady (spółdzielnie mieszkaniowe) i wzmogły jeszcze bardziej niepokój społeczny, gdyż takie oprocentowanie udzielonej pożyczki prowadziłoby wprost do niewypłacalności gminy Olsztyn i bankructwa jego mieszkańców przed czym przecież Pan sam przestrzegał.
Niewiarygodna jest też ciągła ewolucja aspektów technologicznych projektu budowy kombinatu.
W 2012 r. technologia kombinatu opierała się na paliwie gazowym . W drugiej połowie roku 2013 okazało się, że zamierza Pan dodać do kombinatu moduł do spalania RDF, czyli tzw. paliwa alternatywnego, czyniąc z elektrociepłowni spalarnię, o czym nie było mowy podczas konsultacji społecznych. Natomiast w marcu 2014 r. uczestniczył Pan w konferencji poświęconej zagospodarowaniu paliwa alternatywnego (RDF) produkowanego z odpadów, na której opowiadał się Pan za powiązaniem ze sobą dwóch projektów, to jest budowy spalarni (Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych) za szacunkowo 250 mln zł. oraz budowy elektrociepłowni za 500 do 800 mln zł, o czym po raz kolejny zaskoczeni mieszkańcy Olsztyna mogli dowiedzieć się wyłącznie dzięki relacji opublikowanej na portalu Debata (www.debata.olsztyn.pl).
Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010 nr 213 poz. 1397) zalicza się do nich m.in. „elektrociepłownie i inne instalacje do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej". Oznacza to, że w oparciu o powyższe Rozporządzenie ministerialne i zgodnie z Ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, powinien był Pan przeprowadzić konsultacje społeczne w aspekcie oddziaływania na środowisko naturalne planowanej inwestycji, aby zagwarantować świadomą partycypację społeczeństwa w ochronie środowiska. Niestety, takich konsultacji do tej pory nie zorganizował Pan, Panie Prezydencie.
W przypadku wyposażenia przyszłego kombinatu w moduł do spalania RDF pojawia się ten sam wymóg przeprowadzenia konsultacji społecznych umożliwiający udział mieszkańców Olsztyna w opiniowaniu decyzji inwestycyjnych mogących znacząco oddziaływać na środowisko naturalne.
Trudno zaakceptować całkowity brak informacji publicznej na temat decyzji środowiskowych o jakie być może już Pan wystąpił do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie.
Mieszkańcy Olsztyna w dalszym ciągu nie mają jasności co do kwestii dofinansowania unijnego w perspektywie 2014-2020 planowanej, strategicznej inwestycji w mieście, jakim byłby kombinat.
Podczas konsultacji społecznych w 2012 r. przekonywał Pan, iż takie dofinansowanie nie będzie w ogóle możliwe. Tymczasem, okazało się, iż w maju 2013 r. złożył Pan do Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie wniosek spółki komunalnej ZGOK o nazwie „Budowa instalacji termicznego zagospodarowania paliwa alternatywnego (kogeneracja) - elektrownia/elektrociepłownia", ubiegający się o 120 mln zł unijnego dofinansowania.
Po tzw. „uszczegółowieniu" w Urzędzie Miasta, jak sam Pan to określił, wniosek ten przyjął nazwę „Budowa elektrociepłowni wraz z modułem do termicznego unieszkodliwiania paliwa alternatywnego", a ubiegającym się o 212,5 mln unijnego dofinansowania stała się spółka komunalna MPEC w Olsztynie.
Jako mieszkańcy nie tylko Olsztyna, ale i w szerszym wymiarze Unii Europejskiej, mamy prawo i chcielibyśmy wiedzieć na podstawie jakich decyzji i jakich mechanizmów dofinansowanie projektu budowy kombinatu stało się jednak możliwe i jakie korzyści przyniesie ono miastu, a jakie partnerom biznesowym.
W związku z powyższym, chcielibyśmy także wiedzieć jaki będzie ostateczny wkład partnera lub partnerów biznesowych w przedsięwzięciu z Gminą Olsztyn mając na uwadze fakt, iż miasto, w kontekście pozyskanego dofinansowania unijnego, wydaje się wnosić znacznie więcej do spółki celowej PPP niż partner prywatny. Powstaje też w związku z tym pytanie o zasadność formuły Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, w której partner prywatny miał przecież zapewnić większość środków finansowych.
Niepokojące jest też niedawne Oświadczenie Rady Miasta, przyjęte koalicyjną większością w styczniu 2014 r. Niebywałym bowiem jest fakt, aby przyszłe decyzje właścicielskie dotyczące strategicznej spółki komunalnej MPEC w Olsztynie podejmowane były wyłącznie na podstawie Oświadczenia radnych, a nie na mocy uchwały podjętej przez Radę Miasta. Wskazuje to raczej na niepewność podstaw prawnych planowanej inwestycji i na niekompletne jej przygotowanie,
Oczekujemy, iż przedstawi Pan mieszkańcom Olsztyna obszerną informację w tej kwestii, tak jak i w sprawie współpracy Gminy Olsztyn z firmą Michelin w zakresie dostarczania energii cieplnej do Miejskiej Sieci Ciepłowniczej.
Podczas konsultacji społecznych w 2012 r. mówił Pan kategorycznie o wygaśnięciu tej współpracy wraz z końcem roku 2017 i o konieczności jak najszybszego zawiązania umowy PPP na budowę nowego kombinatu. Tymczasem okazuje się, iż władze miasta nadal prowadzą negocjacje z firmą Michelin, aby zabezpieczyć dostawy energii cieplnej co najmniej do 2019 r.
W dniu 14 kwietnia br. wziął Pan udział, w ceremonii uruchomienia nowoczesnej linii technologicznej do produkcji opon rolniczych w firmie Michelin. Inwestycja tego prywatnego koncernu korzystającego w maksymalnym wymiarze z ulg podatkowych Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej otrzymała także dotację rządu polskiego w wysokości 8% wartości całej inwestycji (413 mln zł.), czyli około 30 mln zł. Oznacza to, że firma Michelin dynamicznie rozwija swoją działalność i miasto powinno dążyć do wykorzystania tej okoliczności w celu poprawy trudnych ponoć relacji z tym partnerem.
Szanowny Panie Prezydencie,
Zgodnie z zapisami Artykułu 63 Konstytucji RP, zwracamy sie do Pana z petycją o przedstawienie mieszkańcom Olsztyna w jak najszybszym terminie wyczerpującej i popartej konkretnymi wyliczeniami informacji dotyczącej etapu na jakim znajduje się aktualnie projekt budowy kombinatu.
Pragniemy przypomnieć, iż uczestnicząc w konsultacjach społecznych w 2012 r. mieszkańcy Olsztyna nie wyrazili zgody na zaprezentowany przewymiarowany i ryzykowny projekt budowy kombinatu. Przeciwnie, zgłoszone zostały liczne uwagi krytyczne i postulaty oraz przedstawione zostały rozwiązania alternatywne, które nadal są aktualne.
Wyrażamy żal, że w odpowiedzi na ogromne zainteresowanie i zaangażowanie społeczne mieszkańców w projekt kombinatu brak jest rzetelnego i wiarygodnego dialogu społecznego, który potęguje poczucie wykluczenia mieszkańców z podejmowania decyzji o strategicznych dla miasta zamierzeniach inwestycyjnych.
Portal www.ec.olsztyn.pl, którego celem miało być informowanie mieszkańców na bieżąco o strategicznym dla miasta projekcie nie spełnia swojej roli podając wybiórczo i doraźnie szczątkowe informacje bez wyjaśnienia przyczyn i charakteru ciągłych, zaskakujących zmian w projekcie i konsekwencjach takich modyfikacji.
Dostęp do informacji publicznej dotyczącej planowanej inwestycji zgodnie z zapisami Ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198) jest utrudniany lub wręcz niemożliwy. Podważa to zasady dialogu społecznego i nie sprzyja idei współdziałania władzy ze społeczeństwem.
Zgodnie z §3.14 Uchwały Nr XXXIV/605/13 Rady Miasta Olsztyna z dnia 27 marca 2013r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Olsztyn, „W danej sprawie przeprowadza się jedne konsultacje. Ponowne konsultacje mogą być prowadzone o ile wystąpiła istotna zmiana sytuacji..."
W kontekście istotnej zmiany sytuacji geopolitycznej na wschodzie Europy, a także ciągłych istotnych zmian założeń projektu kombinatu, dotyczących m.in. budowy modułu do termicznego zagospodarowania paliwa alternatywnego (RDF) jako aneksu do kombinatu elektrociepłowniczego, bezwzględną koniecznością wydaje się przeprowadzenie ponownych konsultacji społecznych.
Jednocześnie w świetle tychże zmian geopolitycznych i ich konsekwencji gospodarczych zarówno dla Polski jak i Unii Europejskiej, projekt elektrociepłowni w oparciu o paliwo gazowe jaki przedstawił Pan w 2012 r. wydaje się być ostatecznie skompromitowany dając rację tym, którzy proponowali racjonalne, alternatywne rozwiązania.
Zapewniamy, że strona społeczna monitorująca projekt budowy kombinatu w Olsztynie nadal deklaruje swoją współpracę w tym zakresie i nadal podtrzymuje proponowane rozwiązania alternatywne, obejmujące m.in. rozbudowanie potrzebnych mocy wytwórczych w nieustannie modernizowanej i odpowiadającej już teraz unijnym standardom spółce komunalnej MPEC w Olsztynie.
Z wyrazami szacunku.

Marianna Hołubowska
Przewodnicząca Sekcji „Ciepło"
Stowarzyszenie Święta Warmia

 

Do wiadomości: M. Podziewski, Wojewoda warmińsko-mazurski
Posłowie VII kadencji Sejmu RP : I. Arent, B. Bublewicz, J. Cichoń, T. Iwiński, T. Makowski , A. Orzechowski , P. Papke, L. Staroń, J. Szmit, Z. Włodkowski

 

Radni Miasta Olsztyna, (via Biuro RM)
Debata, Gazeta Olsztyńska, Gazeta Wyborcza Olsztyn, Express Olsztyn, TVP Olsztyn, Radio Olsztyn