Olsztyn

Nakłady na wybudowanie nowego źródła ciepła są bardzo wysokie i mogą być poniesione przy całkowitej pewności, że zakładane efekty doprowadzą do realizacji misji MPEC Olsztyn. Niestety, jak wykazano, inwestycja spowoduje nie akceptowalny społecznie, wzrost cen ciepła. Ceny ciepła po realizacji inwestycji znacznie przekroczą możliwości finansowe odbiorców ciepła, który mogą masowo stosować inne metody ogrzewania, np. wstawianie "kóz" opalanych oponami w budynkach wielorodzinnych (taka sytuacja miała miejsce w Rumunii na początku lat dziewięćdziesiątych XX-go wieku).

Innym skutkiem może być niekontrolowana dezintegracja systemu ciepłowniczego i jego zniszczenie z powodów finansowych. Istnieją również bardzo groźne ryzyka, które stawiają inwestycję pod znakiem zapytania. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich.

4.3.1 Uwarunkowania prawne
Wobec bardzo niejasnych powodów proponowania inwestycji należy brać pod uwagę sytuację, kiedy inwestor nie zrealizuje zamierzeń.
Jakie będą skutki dla miasta (mieszkańców) z tego tytułu?

Jakie zabezpieczenia musi przedstawić nabywca majątku miastu na taką ewentualność?

Jakie sankcje może wyciągnąć miasto w przypadku zmiany koncepcji przez Inwestora?

Jakie odszkodowanie zapłaci Inwestor, jeżeli nie wybuduje nowego źródła ciepła?

Z ekonomicznego punktu widzenia, inwestycja jest całkowicie nieopłacalna. Muszą występować czynniki pozaekonomiczne, które skłaniają MPEC Olsztyn do udziału w tym przedsięwzięciu. Dotyczy to również potencjalnego inwestora, który może kierować się względami np. politycznymi lub jeszcze innymi.

4.3.2 Kryzys ekonomiczny
Ze względu na kryzys ekonomiczny, w każdej chwili możliwe jest załamanie finansowania inwestycji. Np. bank może zażądać natychmiastowego zwrotu kredytu. Wówczas może przejąć cały majątek za niewielką jego wartość. Inwestor nie jest w stanie przedstawić gwarancji dostawy ciepła niezależnie od warunków finansowych.
Nie jest zupełnie niemożliwa sytuacja skutków kryzysu systemu bankowego oraz skutków działań central banków zagranicznych w Polsce.

4.3.3 Warunki ochrony środowiska
Przez działanie lobby "ekologicznego", wmówiono społeczeństwu zagrożenie ociepleniem klimatu. Wynikiem takich działań było wprowadzenie limitów na produkcję energii z węgla. Ponadto, zażądano, aby kotły węglowe spełniały funkcję "odkurzaczy", gdyż ilość pyłów w spalinach ma być mniejsza niż tło (powietrze otoczenia). Nie ma żadnych przekonujących dowodów, że ludzie powodują wzrost temperatury na Ziemi. Coraz więcej informacji zaprzecza teorii ocieplenia klimatu.
W każdej chwili można się spodziewać wycofania zielonych certyfikatów za współspalanie biomasy, likwidację "zerowej" emisji CO2 dla biomasy, a także emisyjności. Tzn. że może ona być traktowana, jak każde inne paliwo kopalne z emisją eB ≈ 108 kgCO2/GJ! Szczególnie widoczne są działania na rzecz eliminacji współspalnia biomasy w projektach nowej ustawy o Odnawialnych Źródła Energii (OŹE).
Z drugiej strony lobby ekologów dąży do bezsensownego, wybiórczego zaostrzania wymagań dotyczących emisji (np. nic nie mówi się o metanie). Trudno wyrokować, czy taka polityka się utrzyma. Przewodnicząca UE Dania próbuje forsować ten obłędny kierunek, ale spotyka się z ostrym sprzeciwem. Komisarz KE C. Hedegaard żąda ograniczenia emisji CO2 o 80-90% do roku 2050! KE nie udało się wprowadzić tych planów z powodu veta Polski.
Irracjonalne wydaje się wydatkowanie olbrzymich nakładów w tak niepewnym otoczeniu wymagań dotyczących ochrony środowiska. Straszenie przez władze miasta i MPEC Olsztyn mieszkańców gilotyną IED (dyrektywą o zanieczyszczeniach przemysłowych) w dniu 01 stycznia 2016 roku jest nadużyciem. Dyrektywa dopuszcza derogację (przesunięcie wymagań). Jednym z warunków uzyskania derogacji jest ogrzewanie w ponad 50% odbiorców komunalnych (publicznych).

4.3.4 Polityka klimatyczna
Z powodu chimerycznego prawodawstwa UE, nie można przewidzieć, jakie warunki dotyczące kosztów środowiskowych będą obowiązywać. Przykładem może być cena uprawnień do emisji CO2, która wynosi obecnie cCO2 ≈ 8,0 €/tCO2 i podejmowane są działania "ręcznego" sterowania liczbą uprawnień. Jest to okoliczność, która powinna skłaniać do ostrożności przy podejmowaniu decyzji o olbrzymich nakładach na podstawie tak niestabilnych przesłankach.
Ponadto, kryzys ekonomiczny wprowadza konieczność korekty w pakiecie klimatycznoenergetycznym, gdyż poszczególne kraje nie są w stanie ponosić kosztów.
Z drugiej strony, żąda się instalacji CCS, której technologii nie ma. Ponadto, instalacja CCS spowoduje obniżenie sprawności wytwarzania energii elektrycznej o Δ��ee = 20% oraz wzrost kosztów o około ΔcCCS = 80 €/MWh.

4.3.5 Wpływ "wsparcia" - "żółte certyfikaty"
Przy tego rodzaju inwestycji istotny wpływ na efekty ekonomiczne ma "wsparcie" nowych technologii. Wyraża się to tzw. "żółtymi certyfikatami". Jest to dodatkowa kwota za produkcję energii elektrycznej z wykorzystaniem gazu ziemnego jako paliwa. Obecnie cena 1 świadectwa wynosi [17] cee G = 127,00 zł/MWh. Jeżeli cena średnia energii elektrycznej wynosiła w roku 2011 [5] cee = 198,96 zł/MWh, to należy uznać, że jest to dopłata wyjątkowo wysoka. Jak każda dotacja, "żółte certyfikaty" psują rynek energetyczny. Jest to tym bardziej niewłaściwe, że nie ma warunku sprawności wytwarzania energii elektrycznej w skojarzeniu, tzw. "kogeneracja wysokosprawna". "Żółte certyfikaty" obowiązują do końca 2012 r. i wprawdzie ma być przyjęta ustawa o wydłużeniu stosowania certyfikatów, ale tylko do roku 2020. Wg PKE nie można obecnie podejmować inwestycja z blokami gazowymi, gdyż nie ma jasnych przepisów i certyfikaty będą obowiązywać tylko 3-5 lat.
Przyjęte rozwiązanie w Nowej EC Olsztyn charakteryzuje się sprawnością ogólną (energia elektryczna plus ciepło) zaledwie ηc = 41-49%2!. Wg Lewandowskiego3 [14], który przeprowadził ocenę inwestycji FORTUM we Wrocławiu, omawiając blok gazowo-parowy firmy Ansaldo, podał sprawność ogólną netto równą ηc = 56,6%. Granica sprawności do zaliczenia źródła energii do klasy wysokosprawnych musi wynosić: ηc > 80,0%.
Brak wpływów za "żółte certyfikaty" znacznie obniża warunki ekonomiczne inwestycji.