logodebata

Wspomóż jedyny portal na Warmii i Mazurach, który nie boi się publikować prawdy o politykach i jest za to ciągany po sądach. Nigdy, przez 18 lat istnienia, nie dostaliśmy 1 grosza dotacji publicznej. Redaktorzy i autorzy są wolontariuszami. Nr konta bankowego Fundacji „Debata”: 26249000050000450013547512. KRS: 0000337806. Adres: 11-030 Purda, Patryki 46B

niedziela, listopad 15, 2026
  • Debata
  • Wiadomości
    • Olsztyn
    • Region
    • Polska
    • Świat
    • Urbi et Orbi
    • Kultura
  • Blogi
    • Łukasz Adamski
    • Bogdan Bachmura
    • Mariusz Korejwo
    • Adam Kowalczyk
    • Ks. Jan Rosłan
    • Adam Jerzy Socha
    • Izabela Stackiewicz
    • Bożena Ulewicz
    • Mariusz Korejwo
    • Zbigniew Lis
    • Marian Zdankowski
    • Marek Lewandowski
  • miesięcznik Debata
  • Baza Autorów
  • Kontakt
  • Jesteś tutaj:  
  • Start
  • Teksty
  • Portal
  • Publicystyka
  • Moja Solidarność

Teksty

Moja Solidarność

Szczegóły
Opublikowano: piątek, 02 wrzesień 2011 05:32

Ulewicz"Wzięto pod lupę podstawy prawne Radiokomitetu, zwracając uwagę na brak regulaminowych struktur, takich jak Rada Programowa, czy Rada Naukowo-Techniczna. Żądaliśmy ich powołania i wybrania w ich skład wybitnych przedstawicieli świata kultury i nauki, a także „odbiorców programu”. Jak piękna to była utopia widać to szczególnie dzisiaj , kiedy w III RP do tej pory nie zdołano odpolitycznić mediów publicznych, dobierając do ich struktur wyłącznie ludzi z klucza bądź poparcia partyjnego."- pisze Bożena Ulewicz

W sierpniowe, słoneczne popołudnie zbliżałam się do Stoczni Gdańskiej, gdzie w słynnej sali BHP miała się odbyć dyskusja panelowa „Dziennikarze wobec strajków sierpniowych 1980 roku” zorganizowana przez Oddział SDP w Gdańsku. Parę dni wcześniej, w atmosferze niesnasek i podziałów, rozpoczęto świętowanie 25-lecia narodzin „Solidarności”. Pod Pomnikiem Stoczniowców, gdzie leżały niedawno złożone wieńce, krzątała się ekipa telewizyjna, turyści robili sobie zdjęcia, gromadka kolonistów wczytywała się w pamiątkowe tablice na ścianie kończącej się słynną bramą. Tak jak wtedy między prętami zatknięte były kwiaty, zawieszono zdjęcie papieża. Na ścianie budynku przy portierni plansze i transparenty z charakterystycznym krojem liter. Przy wejściu szylkretowy kot stoczniowy spożywał porcję kociego żarcia. –  Sala BHP? Na lewo, a potem prosto za strzałkami – pokierował mnie człowiek w uniformie służb ochroniarskich.

A potem było spotkanie kilkudziesięciu dziennikarzy, w wielu przypadkach bardzo luźno, bądź wcale już nie związanych z zawodem, którzy przypominali kiedy i w jakich okolicznościach wsiedli do pociągu pośpiesznego „Solidarność”. Dla większości z nich: Andrzeja Drzycimskiego, Mariana Terleckiego czy Andrzeja Liberadzkiego były to dni bezpośrednio po rozpoczęciu strajku. Wracali z urlopów, wyskakiwali z pracy, z domu, wiedząc, że dzieje się coś ważnego i nie można tego odpuścić. Dla ludzi, żyjących z dala od centrum wydarzeń, w zasadzie tylko nasłuchujących przecieków z najróżniejszych źródeł taka okazja nadarzyła się później. Ja, do tego pociągu, i to dosłownie, bez żadnej metafory, wsiadłam pewnego jesiennego dnia, wydelegowana przez moich kolegów z Koła ZKZ NSZZ „Solidarność” przy Rozgłośni PR w Olsztynie na pierwsze posiedzenie Krajowej Komisji Koordynacyjnej Radia i Telewizji. Zaproszenie przyszło ad hoc i w tym samym trybie trzeba było ruszyć na drugi koniec Polski, do Wrocławia, gdzie właśnie trwała większa akcja strajkowa, której celem było wywarcie presji i przyśpieszenie zarejestrowanie związku, co nastąpiło niebawem, choć po przepychankach, 11 listopada 1980 roku. Wyposażono mnie w magnetofon reporterski i w drogę. Pociąg ruszył. W Inowrocławiu przesiadłam się do pośpiesznego relacji Gdańsk-Wrocław, oblepionego plakatami, obsługiwanego przez kolejarzy w biało-czerwonych opaskach, wypełnionego tłumem, który w tym gorącym czasie przemieszczał się z północy na południe i z powrotem. Czułam jakby zaczęła się godzina „W” i coś  musiało być z namiastki atmosfery towarzyszącej wybuchowi wolności w pierwszych dniach powstania. Pamiętam, że z gorąca i zmęczenia zemdlałam ze dwa razy, nigdy mi się to do tej pory nie zdarzało, ale niewyobrażalnie życzliwi ludzie wykombinowali dla mnie miejsce siedzące i tak dojechałam do Wrocławia.

Na pierwszym zebraniu radiowo-telewizyjnej krajówki już na początku dali się poznać liderzy:  Piotr Załuski – kontestujący dziennikarz wrocławskiej telewizji, gorąca głowa, trochę hippis, trochę Che Guevara i świetnie go dopełniający Piotr Mroczyk – z warszawskiego radia, flegmatyczny dżentelmen, zrównoważony i powściągający rewolucyjne pomysły kolegów rozentuzjazmowanych nieprzewidzianą falą wolności.  Zwłaszcza, że ta wolność w mediach publicznych, a szczególnie w radio i telewizji była mocno dyskusyjna. Wprawdzie trochę poluzowano cugli i uruchomiono parę kanałów, którymi mogły wyparowywać emocje, ale władzę w redakcjach nadal sprawowali betonowi partyjni naczelni, stojący na straży idących z KC i KW pryncypiów . Poza tym działała cenzura, która jak to zauważył na gdańskim panelu Andrzej Liberadzki, zasiedziała się jeszcze do roku 1990, kiedy przypadkowo odkryta przez parlamentarzystów sejmu kontraktowego, ostatecznie została rozwiązana. Dali się już wtedy zauważyć Rafał Szymoniak z Katowic ( nie do końca jestem pewna czy nie przekręciłam nazwiska ) i wspomniany wyżej Marian Terlecki. Złotousty Marek Markiewicz, z ośrodka łódzkiego, dołączył dopiero na którymś z kolejnych spotkań robiąc na nas oszałamiające wrażenie marynarką w stylu członka yacht clubu, granatową ze złotymi guzikami. Na przewodniczącego wybraliśmy Piotra Załuskiego. Pamiętam, że na koniec wrocławscy koledzy podali nam na deser młodego, szczuplutkiego rewolucjonistę w mundurze kolejarza, o bladej twarzy i płonących oczach. Był to Władysław Frasyniuk.

Czym zajmowała się nasza radiowo-telewizyjna „Solidarność”? Wszystkim po trochu. Przede wszystkim protestowaliśmy. Okazji nie brakowało. Przeglądając papiery znalazłam pożółkły arkusik, pisany na maszynie, z ręczną adnotacją w górnym rogu „ważne”. Obradująca 14 listopada 1980 roku w Warszawie Krajowa Komisja Koordynacyjna RiTv NSZZ Solidarność ostro zaprotestowała przeciwko dezinformowaniu społeczeństwa przez ekipę Dziennika Telewizyjnego. „Nierzetelność i kłamliwość informacji DTv oraz pozostałych środków masowej informacji – widać szczególnie jaskrawo na przykładzie ostatnich wydarzeń związanych z protestem pracowników Służby Zdrowia, Oświaty i Kultury”. I dalej: „Odwołując się do elementarnych zasad etyki dziennikarskiej żądamy pełnej, wyczerpującej informacji o rzeczywistych przyczynach i celach protestów pracowników Służby Zdrowia, Oświaty i Kultury w Gdańsku”. Oświadczenie kończyło się śmiałym, dodatkowo jeszcze grubo podkreślonym zdaniem: „Żądamy zmiany ekipy przygotowującej programy dziennika telewizyjnego i dzienników radiowych” .

Podczas cyklicznych spotkań komisja zajmowała się oceną działalności mediów – na ile spełniają oczekiwania społeczeństwa i realizują zapisy porozumień gdańskich, szczególnie zapisu punktu trzeciego, który brzmiał nieledwie jak słynna pierwsza poprawka konstytucji amerykańskiej. Przypomnę ten zapis: „3. Przestrzegać zagwarantowanej w Konstytucji PRL wolności słowa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań”.  Podjęto również próby ustanowienia instytucjonalnych form kontroli społecznej  nad Radiem i Telewizją. Wzięto pod lupę podstawy prawne Radiokomitetu, zwracając uwagę na brak regulaminowych struktur, takich jak Rada Programowa, czy Rada Naukowo-Techniczna. Żądaliśmy ich powołania i wybrania w ich skład wybitnych przedstawicieli świata kultury i nauki, a także „odbiorców programu”. Jak piękna to była utopia widać to szczególnie dzisiaj , kiedy w III RP do tej pory nie zdołano odpolitycznić mediów publicznych, dobierając do ich struktur wyłącznie ludzi z klucza bądź poparcia partyjnego. Innym śmiałym postulatem było odsunięcie od pracy na antenie ludzi skompromitowanych udziałem w prowadzeniu propagandy sukcesu. Cóż – wprawdzie Maciej Szczepański padł, ale Jerzy Urban, Mariusz Walter i tylu innych jak widzimy, trzymają się równie mocno jak Chińczycy.

W czasie tych kilkunastu miesięcy wolności członkowie „Solidarności” z olsztyńskiego radia regularnie uczestniczyli w comiesięcznych spotkaniach Komisji Krajowej. Nie mieliśmy stałego przedstawiciela, tylko w zależności od problematyki delegowaliśmy członków Komisji Zakładowej, która została wybrana 12 listopada 1980 roku w składzie: Wiesław Gawinek – przewodniczący, Ryszard Langowski – wiceprzewodniczący, Bożena Ulewicz – sekretarz, Irena Przyborska – skarbnik, Norbert Aksler – członek i Janusz Panasiuk – członek. Podczas tego samego zebrania delegatem do MKZ Olsztyn został wybrany Władysław Iljaszewicz. Nie mogę pominąć tu Maryny Okęckiej-Bromkowej, bardzo zaangażowanej w ideę „Solidarności”, która również uczestniczyła  w pracach krajówki.

Patrząc z pewnym sentymentem na tamte wydarzenia, nie mogę nie wspomnieć o pewnej specyfice spotkań krajówki. Odbywały się w różnych ośrodkach radiowych i telewizyjnych, a przy okazji, w przypadku gdy obrady zaplanowane były na dwa dni – świeżo wywalczone soboty ułatwiały weekendowy system spotkań – odwiedzano słynne,  do niedawna zastrzeżone tylko dla zasłużonych towarzyszy dziennikarzy, domy wczasowe Macieja Szczepańskiego. Mało już kto pewnie pamięta osławionego szefa Komitetu ds. Radia i Telewizji z czasów Gierka, autora tzw. propagandy sukcesu. Otóż za rzeczonego Szczepańskiego – Bóg jeden wie, co się z nim dzieje i czy w ogóle  jeszcze się kołacze po tym świecie –  powstała elitarna sieć luksusowych, jak na owe czasy, domów pracy twórczej dla elity PRiTv. Krążyły wręcz legendy o szalonych imprezach , boję się użyć słowa orgia, ale i takie padało w tym kontekście. Krzystający z wypoczynku wybrańcy losu mieli się pono pławić w luksusie i dobrobycie, o jakim mogli tylko marzyć przeciętni obywatele, szczególnie w końcowej fazie gierkowskiej dekady, kiedy życie rzeczywiście drastycznie zszarzało i zubożało.

Na pierwszy ogień naszych badań poszedł pałacyk, gdzieś w okolicach Poznania, dokąd pojechaliśmy na kolejne posiedzenie. Przyznam, że z pewnym rozczarowaniem penetrowaliśmy pałacowe wnętrza – schludne i dość standardowo wyposażone. Kiedy przyszła kolej na Olsztyn, również nie straciliśmy okazji i drugą część obrad zorganizowaliśmy w Sarnówku k. Iławy, gdzie do dzisiaj znajduje się bodajże jeden z nielicznych już domów wypoczynkowych TvP. Groteską trąci fakt, że w parę miesięcy później, największy ośrodek dla internowanych kobiet zlokalizowany został również w ośrodku Radiokomitetu – w Gołdapi.

Ostatnie posiedzenie Komisji Krajowej odbyło się w Warszawie w siedzibie SDP przy ulicy Foksal, a było to 6 grudnia 1981 roku. Tydzień później   rozpoczął się stan wojenny. Pociąg pośpieszny „Solidarność” został gwałtownie zahamowany przez motorniczych PRL-u. A swoją opowieść zakończę również kolejową reminiscencją. 14 grudnia postanowiłam mimo wszystko udać się do pracy. Dojeżdżałam wtedy z Ostródy. Wsiadłam do pociągu, nieco luźniejszego niż zazwyczaj, bo generał zorganizował uczniom wcześniejsze ferie. W wagonie panowała cisza, jakby go ktoś wytłumił watą. Moi współtowarzysze podróży siedzieli sztywni, z zasznurowanymi ustami, których nie otworzyli aż do Olsztyna. Jakaż różnica była z tym szalonym, radosnym pociągiem rewolucji, który rok wcześniej z okładem wiózł mnie na historyczne spotkanie do Wrocławia. Historia przekręciła się o 180 stopni. Przed nami było osiem straconych lat. A może nie do końca straconych? W końcu czas wojenny i następne lata pozwoliły dopełnić formowanie się i edukację polskiej opozycji.

Wśród skromnej dokumentacji z tamtych lat mam również ksero raportu z 26 stycznia 1982 roku, zaadresowanego do tow. Wiesława Guzowskiego dyrektora biura kadr Radiokomitetu, a podpisanego przez redaktora naczelnego Antoniego Popowicza, który z upoważnienia tej instytucji uczestniczył w komisji weryfikacyjnej pracowników Rozgłośni Polskiego Radia w Olsztynie. Pozytywnie zweryfikowano 10-osobową kadrę kierowniczą rozgłośni. Dalej autor notatki donosi, że weryfikacja dziennikarzy odbyła się w Komitecie Wojewódzkim PZPR w Olsztynie. „Przeglądem dokonano 23 dziennikarzy” – pisze nieco dziwnie redaktor naczelny Popowicz. „Negatywną ocenę otrzymali red. red. Bromkowa-Okęcka – publicysta, Langowski – reaktor redakcji literackiej i Gawinek – starszy redaktor redakcji telewizyjnej”. Popowicz – jak pisze dalej – uczestniczyl również w weryfikacji pozostałych pracowników rozgłośni. „W ciągu dnia przeprowadzono rozmowy z 14 pracownikami. Negatywna ocenę otrzymała spikerka – B. Ulewicz i pracownik techniczny – Panasiuk. Komisja kontynuować będzie rozmowy w wyżej wymienionym składzie”........

Podczas gdańskiego panelu Andrzej Liberadzki przypomniał, że powołane przez centralę wojewódzkie sztaby propagandy i informacji przeprowadziły ponad 10 tysięcy rozmów weryfikacyjnych z dziennikarzami i pracownikami prasy, radia i telewizji, dokonując  oceny postaw politycznych, moralnych ( sic! ) i zawodowych. Negatywnie zweryfikowano ok. 10 proc. , czyli około 1000 osób. Od decyzji weryfikatorów odwołały się...83 osoby. Równolegle „w ramach doskonalenia modelu polskiej prasy rozwiązano 21 redakcji”.

 

Bożena Ulewicz

Tweet
Pin It
  • Poprzedni artykuł
  • Następny artykuł

Skomentuj

Komentuj jako gość

    0

    Komentarze

    • Sortuj - najpierw najstarsze
    • Sortuj - najpierw najnowsze
    • Subskrybuj poprzez e-mail
    • Brak komentarzy

    Wyróżnione

    Lubiane

    System komentarzy oparty o Komento

    Galeria

    • Orszak Trzech Króli w Olsztynie

      Zobacz
    • Cenzorzy z "Wyborczej"

      Zobacz
    • 1 WRZEŚNIA 2015 W OLSZTYNIE

      Zobacz
    • "Za chwilę dalszy ciąg transmisji"

      Zobacz
    • 1
    • 2
    • 3
    • 4
    • 5
    • 6
    • 7
    • 8
    • 9
    • 10
    • 11
    • 12
    • 13
    • 14
    • 15
    • 16
    • 17
    • 18
    › ‹

    Komentarze

    „Kontynuowanie polityki rządu PiSu, niszczenia polskiej energetyki opartej na węglu, zgodnie z „Zielonym Ładem”. W rezultacie mamy najdroższy prąd w U...
    POLITYCY, OPAMIĘTAJCIE SIĘ! Re...
    16 godzin(y) temu
    Co za bełkot.
    POLITYCY, OPAMIĘTAJCIE SIĘ! Re...
    18 godzin(y) temu
    Straszne jest to, że w urzędach, czy to w starostwie, czy gminie jest tylu co działa na niekorzyść Polaków. A jeśli są Polakami , to również na niekor...
    „Nie chcieli w Gietrzwałdzie c...
    23 godzin(y) temu
    https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/furia-czyli-prymus-pryncypala,216135
    https://opinie.olsztyn.pl/olsztyn/furia-czyli-prymus-pryncypala/
    STANOWISKO RADY STAŁEJ BISKUPÓ...
    1 dzień temu
    Michał Oksiński fascynował się przemocą w każdej postaci i w każdym wydaniu, i potworami. Przeczytaj i znajdź, gdzie tu jest dowód na fascynację "ideo...
    Fejk min. Kierwińskiego o "pra...
    1 dzień temu
    Adamie, a jeżeli to nie fejk, jeśli Kierwiński powiedział prawdę, to co?
    Odszczekasz?
    Fejk min. Kierwińskiego o "pra...
    1 dzień temu

    Ostatnie blogi

    • Apel o optymizm na wypadek wojny Dwadzieścia rosyjskich dronów, które ostatnio wleciały do Polski wzbudziły u wielu moich rodaczek i rodaków głęboki niepokój, a często przerażenie… Zobacz
    • Barbarzyński atak "silnych ludzi" Tuska na praworządność Zbigniew Lis Motto Tuska: Będziemy stosować prawo, tak jak my je rozumiemy, czyli uchwałami Sejmu i rozporządzeniami zmieniać ustawy, wg zasady –… Zobacz
    • Co trzeba zrobić, żeby PiS wygrało kolejne wybory? Zbigniew Lis Wielu Polaków głosujących nie za opozycją, tylko przeciw PiS, nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji ich decyzji oraz z powagi… Zobacz
    • Michał Wypij, Paweł Warot – komentarz osobisty Bogdana Bachmury Bogdan Bachmura Dużo łatwiej o krytykę osób, których nie darzymy sympatią, z którymi jesteśmy w sporze lub konflikcie. Ale tym razem jest… Zobacz
    • 1

    Najczęściej czytane

    • Jakie były priorytety Radosława Króla (obecnego wojewody) jako wójta Wydmin
    • KRAKÓW SPŁYNĄŁ KRWIĄ. BOHATERSKA POSTAWA DWÓCH POLICJANTÓW
    • Wyborcza sporządziła listę osób do zwolnienia z pracy, związanych z PiS
    • Olsztyn chce poszerzyć granice miasta. Protest władz Dywit i Stawigudy
    • Prezydent Olsztyna odebrał nadzór nad Wydziałem Edukacji wiceprezydent Sylwii Rembiszewskiej-Piątek
    • Stracił stanowisko starosty lidzbarskiego, ale stołek dyrektora już na niego czekał
    • Co ukrywa posłanka PSL Urszula Pasławska?
    • Poseł Arent zostanie przesłuchana przez prokuratora. Zawiadomienie złożył prezydent Olsztyna
    • „Wieczni” wójtowie, burmistrzowie i prezydenci wylecą z posad. PSL przegrał w Sejmie
    • Za katastrofą w Hotelu Manor stoi kierownik budowy, urzędnik Urzędu Miasta Olsztyn
    • „Nie chcieli w Gietrzwałdzie centrum dystrybucyjnego Lidla, będą mieli Dino”
    • Dlaczego wójt Górowa Iławeckiego K. Baran "przekazał" stołek swojej zastępczyni Klaudii Oleksińskiej

    Wiadomości Olsztyn

    • Olsztyn

      • Poseł Arent zostanie przesłuchana przez prokuratora. Zawiadomienie złożył prezydent Olsztyna

        Adam Jerzy Socha 2026-11-03 07:56:54

        Zawiadomienie dotyczy sprawy Helpera. Prezydent Olsztyna Robert Szewczyk złożył je na podstawie...

      • Zapraszamy na debatę pt. "PLAN NAPRAWY PAŃSTWA" z prezesem Ordo Iuris

        Janusz Prucnal 2026-11-02 19:32:27

        W dniu 24 listopada br. o godz. 18, w Centrum Św. Jakuba w Olsztynie (ul. Pieniężnego 2A) odbędzie...

      • Za katastrofą w Hotelu Manor stoi kierownik budowy, urzędnik Urzędu Miasta Olsztyn

        Adam Jerzy Socha 2026-11-01 17:49:19

        Ze zdumieniem przeczytałem w Wyborczej Olsztyn, że kierownikiem budowy w hotelu „Manor” w...

    Wiadomości region

    • Region

      • W listopadowej "Debacie" Bachmura o zastępowaniu prawa siłą, Rosłan o próbie przywrócenia cenzury

        2026-11-14 18:12:42

        Listopadowa „Debata” już w sprzedaży (za jedyne 9,50 zł), a w niej jak zwykle szereg arcyciekawych...

      • Jakie były priorytety Radosława Króla (obecnego wojewody) jako wójta Wydmin

        Adam Jerzy Socha 2026-11-06 10:23:16

        Jakie były priorytety Radosława Króla (obecnego wojewody) jako wójta Wydmin: plaża za 12,86...

      • „Nie chcieli w Gietrzwałdzie centrum dystrybucyjnego Lidla, będą mieli Dino”

        Adam Jerzy Socha 2026-11-05 11:27:42

        Pod takim tytułem na portalu olsztyn.com.plukazał się tekst, z satysfakcją donoszący, że w tym samym...

    Wiadomości Polska

    • Polska

      • POLITYCY, OPAMIĘTAJCIE SIĘ! Refleksje po Marszu i Termopilach Polskich

        Adam Jerzy Socha 2026-11-14 11:56:22

        Po raz pierwszy poszedłem w Marszu Niepodległości. Impulsem stało się przejęcie Trybunału...

      • Prezydent RP ponownie zablokował wprowadzenie cenzury w Polsce

        2026-11-13 23:13:39

        Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował w piątek 13 listopada, ponownie akt o usługach cyfrowych...

      • Fejk min. Kierwińskiego o "prawicowym ekstremiście" obiegł cały świat

        Adam Jerzy Socha 2026-11-09 18:12:56

        „Cztery i pół godziny po strzelaninie w Krakowie min. Marcin Kierwiński stwierdził, że terrorysta...

    O debacie

    • O Nas
    • Autorzy
    • Święta Warmia

    Archiwum

    • Archiwum miesięcznika
    • Archiwum IPN

    Polecamy

    • Klub Jagielloński
    • Teologia Polityczna

    Informacje o plikach cookie

    Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.