logodebata

Wspomóż jedyny portal na Warmii i Mazurach, który nie boi się publikować prawdy o politykach i jest za to ciągany po sądach. Nigdy, przez prawie 18 lat istnienia, nie dostaliśmy 1 grosza dotacji publicznej. Redaktorzy i autorzy są wolontariuszami. Nr konta bankowego Fundacji „Debata”: 26249000050000450013547512. KRS: 0000 337 806. Adres: 11-030 Purda, Patryki 46B

wtorek, styczeń 20, 2026
  • Debata
  • Wiadomości
    • Olsztyn
    • Region
    • Polska
    • Świat
    • Urbi et Orbi
    • Kultura
  • Blogi
    • Łukasz Adamski
    • Bogdan Bachmura
    • Mariusz Korejwo
    • Adam Kowalczyk
    • Ks. Jan Rosłan
    • Adam Jerzy Socha
    • Izabela Stackiewicz
    • Bożena Ulewicz
    • Mariusz Korejwo
    • Zbigniew Lis
    • Marian Zdankowski
    • Marek Lewandowski
  • miesięcznik Debata
  • Baza Autorów
  • Kontakt
  • Jesteś tutaj:  
  • Start
  • Blogi
  • Bogdan Bachmura
  • Sylwestrowe "odczarowanie" pomnika

Bogdan Bachmura

Sylwestrowe "odczarowanie" pomnika

Szczegóły
Opublikowano: poniedziałek, 28 grudzień 2009 21:05

BACMURRW najbliższą noc sylwestrową mieszkańcy Olsztyna będą świadkami drugiego w tym roku „odczarowania”. Na pierwszy ogień poszedł wielki astronom Mikołaj Kopernik, któremu nałożono na głowę czapkę Che Guevary, kubańskiego komunisty, rewolucjonisty i zbrodniarza.

W noc sylwestrową urzędnicy z wydziału promocji Urzędu Miasta odczarują nam Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej. Czapkę Che Guevary zastąpią sylwestrowe harce na pomnikowym placu z pylonami jako sceną dla sobowtóra Michaela Jacksona. Dyrektor Maciej Rytczak, autor obu pomysłów „odczarowań” mówi, że tym razem chodzi o „martyrologiczną poetykę tego miejsca”. Zanim jednak zamienimy w żart ludzkie uczucia i pamięć, warto wiedzieć o czyją martyrologię chodzi – poległych w walce z niemieckim najeźdźcą żołnierzy Armii Czerwonej, czy ofiar zbrodni popełnionych na tutejszej ludności przez „wyzwalających” Prusy Wschodnie żołnierzy Armii Czerwonej?

Nie ulega wątpliwości, że ranią uczucia moralne i patriotyczne wielu mieszkańców naszego miasta pomnik wymaga „odczarowania” ideologiczno – totalitarnej symboliki. Dlatego stowarzyszenie Święta Warmia, biorąc pod uwagę brak prawnej możliwości przeniesienia pomnika, zaproponowało w październiku 2008 r. rozwiązanie będące  swoistym sporem z jego pierwotnym przesłaniem. Stworzenie „muzeum miejsca” pokazującego prawdę o metodach i skutkach „wyzwolenia” tych ziem przez Armię Czerwoną. Byłaby to żywa lekcja patriotyzmu, wykorzystująca współczesne multimedialne, świetlne, laserowe i dźwiękowe metody przekazu oraz możliwości interaktywnego udziału mieszkańców i turystów. Celem projektu było nie tylko „odczarowanie” pierwotnej, ideologicznej symboliki monumentu, ale także promocja miasta poprzez pokazanie nowatorskiej w skali kraju metody rozwiązania problemu wielu podobnych pokomunistycznych symboli. Taki sposób zagospodarowania pomnika, połączonego naziemnym przejściem przez ul. 22 Stycznia do przyszłego Parku Centralnego, Muzeum Techniki w byłym Tartaku Raphaelsohnów i na tzw. małą starówkę, miałyby utworzyć w przyszłości przyjazny dla mieszkańców trakt.

Propozycja sylwestrowej zabawy na pomniku pojawiła się niespodziewanie i wzbudziła kontrowersje, które nie powinny być dla nikogo, zwłaszcza dla autorów pomysłu, zaskoczeniem. Zwycięscy zwykle bawią się na gruzach zniszczonych przez siebie pomników i symboli poprzedniej władzy, albo je oszczędzają, jako świadectwo minionej epoki. Tymczasem po dwudziestu latach od obalenia komunizmu dyrektor Rytczak wprowadza w Olsztynie nową świecką tradycję sylwestrowych zabaw. Nie trzeba wielkiej „potęgi smaku”, aby zrozumieć niestosowność wyboru na ten cel miejsca symbolizującego ofiarę żołnierzy. Jakichkolwiek  żołnierzy. Użycie pomnika, po dwudziestu latach tolerowania jego  obecności,  jako sceny często mało wyszukanych sylwestrowych zabaw, to najlepszy sposób na okazanie kpiny i lekceważenia. Nie tylko wobec poległych, ale także wrażliwych na tym punkcie naszych wschodnich sąsiadów. Mam wątpliwości, czy takie gesty są naszemu miastu i jego władzom potrzebne. Oczywiście, ludziom przywiązanym do pierwotnej symboliki pomnika nie spodobają się jakiekolwiek propozycje ich zmian. Dużo łatwiej jednak uszanować cudze racje,  gdy w grę wchodzi spór o prawdę, niż znosić ludowe harce w miejscu symbolicznej pamięci.

Nie podejrzewam, aby dyrektorowi Rytczakowi, a tym bardziej prezydentowi Grzymowiczowi o takie właśnie „odczarowanie” chodziło. Wywołanie skandalu do osiągnięcia jakiegoś celu (np. promocji miasta) to znak naszych czasów. Podobnie jak zanik wrażliwości i umiaru. Dlatego użyte środki coraz częściej biorą górę nad zamierzonymi celami. Sądzę, że pomysł sylwestrowego „odczarowania” pomnika jest właśnie takim niepotrzebnym, pozbawionym dobrego smaku przerostem  formy nad treścią. Pozostaje nam zatem przełknąć tę żabę i liczyć na to, że w przyszłym roku uda się pomnik „zaczarować” na nowo -  szanując zabytek, ludzką wrażliwość i ucząc prawdy o historii naszego miasta i regionu.    

Bogdan Bachmura

Tweet
Pin It
  • Poprzedni artykuł
  • Następny artykuł

Skomentuj

Komentuj jako gość

    0

    Biorą udział w konwersacji

    Komentarze (25)

    • Sortuj - najpierw najstarsze
    • Sortuj - najpierw najnowsze
    • Subskrybuj poprzez e-mail
    Pokaż poprzednie komentarze
    • Gość - mariola

      Odnośnik bezpośredni

      Ten pomnik ma nam przypominać czym była sowiecka dyktatura. Jak wytłumaczymy to dzieciom? Czy Pan Szmit zamierza chodzić po szkołach i robić pogadanki? Tak dla pomysłu ludzi z Debaty!

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Adam Kowalczyk

      Odnośnik bezpośredni

      Pomniki z czasem przestają pełnić rolę do której je przeznaczono a stają się częścią opowieści o minionych czasach i ludziach. Podobnie jak każda inna architektura. Możemy oczywiście wyrywać karty z księgi naszej historii zamiast je czytać ale czy wtedy staniemy się mądrzejsci? Wątpię. A wysyłać mnie do obrony pomnika nie trzeba bo sam się zgłaszam już dzisiaj.
      I dodam jeszcze, że mam fart bo żyję w lepszym świecie niż Patriota. Ja nie mam wroga na zachodzie. Ja, podobnie jak na wschodzie i na południu, mam tam sąsiada.
      A z sąsiadem to tak jak na podwórku. Gdy byłem gówniarzem to z sąsiadami sobie po łbach dawaliśmy. Nawet blizny mi zostały. A gdy dorosłem i zmądrzałem to nawet się zaprzyjaźniliśmy. Niestety, niektórzy to mają do siebie, że zamiast dorastać robią się tylko więksi ...

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Patriota

      Odnośnik bezpośredni

      Bronicie sowieckiego pomnika. I tyle. Wstyd.

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - tutejszy

      Odnośnik bezpośredni

      Ależ \"Patrioto\", ten pomnik o ile się nie mylę wystawili Polacy. Nadal nie stracił swojej aktualności. Powinniśmy być wdzięczni Armii Czerwonej, za przeprowadzenie czystki etnicznej na Warmii i Mazurach. My możemy się czuć dzięki temu prawie niewinni. Gdyby sowieci zachowywali się tutaj tak jak Amerykanie na froncie zachodnim to byśmy mieli dopiero niezły pasztet!

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Adam Kowalczyk

      Odnośnik bezpośredni

      No właśnie. Wyobraźmy sobie, że wkroczyli tu wyłącznie brytyjscy dżentelmeni i zachowali się grzecznie w stosunku do ludności cywilnej zamiast ją wypędzić i, częściowo, wymordować. Mamy Prusy już nie wschodnie tylko Polskie i tak z półtora miliona mieszkańców. Znaczna ich część nosi nawet polskie nazwiska i mówi gwarą warmińską czy mazurską ale znakomita większość to Niemcy. A i Mazurzy i Warmiacy w większości wolą Niemcy niż Polskę. Tak jak było w 1920 roku. Nie można im powiedzieć żeby wracali do siebie bo oni u siebie już są, i to od ponad sześciuset lat. Co byś wtedy zrobił Patrioto? Pozwolił im być sobą? Czy może poszedł śladami Bismarcka i zaczął ich siłą wynaradawiać? Polonizować? A może najlepsze wzorce sowieckie, jakieś łagry? Tylko gdzie ich wyzwieźć? Same kłopoty - pozostaje już chyba tylko wymordować.
      No bo rozumiem, że pozwolić im pozostać sobą we własnych domach to było by niezbyt patriotyczne, prawda? Jak się nienawidzi innych to szatan piętrzy problemy i podsuwa brzydkie rozwiązania.

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Patriota

      Odnośnik bezpośredni

      \"A i Mazurzy i Warmiacy w większości wolą Niemcy niż Polskę. Tak jak było w 1920 roku\" Wtedy sfałszowano referendum germanizatorze!

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - tutejszy

      Odnośnik bezpośredni

      Widać, że mamy wśród dyskutantów nie tylko \"patriotów\" ale i \"mitomanów\", do tego wierzących w peerelowską, komunistyczną mitologię \"ziem odzyskanych\".

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Endi

      Odnośnik bezpośredni

      No i po Sylwestrze. Plac swietnie nadaje się na różne imprezy. Pomnik sobie nadal stoi i dla mnie staje się powoli przede wszystkim dobrym dziełem sztuki swietnie wkomponowanym w urbanistykę miasta. Patrzę sobie na niego (pomnik)i myślę, jak historia toczy się po swojemu. Może to też lekcja pokory. Rzymianie wystawili dużo łuków triumfalnych w podbitych krainach i co? Stoją sobie, są ciekawe, sa na nich sceny z walk itd. Podchodzę do nich bez emocji podobnie jak miejscowa ludność, za to z ciekawością często zmieszaną z zachwytem nad kunsztem artysty. Taka to chwała, zależy to od spojrzenia upływu czasu. Przecież coraz więcej wiemy jaka jest prawda i żaden pomnik wystawiony ku chwale wyzwolicieli radzieckich nie jest w stanie tego zmienić. Ale my możemy zmienić znaczenie tej chwały, a udane dzieło sztuki oswoić.

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Adam Kowalczyk

      Odnośnik bezpośredni

      Tak aby poszerzyć trochę wiedzę Patrioty. Niczego nie sfałszowano. Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powislu przeprowadzono pod kontrolą międzynarodową 11 lipca 1920 roku. W plebiscycie umożliwiono wzięcie udziału mieszkańcom, którzy czasowo wyjechali do pracy w Niemczech. Zorganizowano im przyjazd. Tak samo jak państwo polskie organizuje wybory Polakom, którzy wyjechali do pracy w Irlandii czy Wielkiej Brytanii albo np. USA. Mit o sfałszowaniu plebiscytu rozpowszechnili Polacy żeby jakoś zamaskować propagandowe skutki drastycznej klęski. W wyniku głosowania w okręgu olsztyńskim za Polską opowiedziało się 2,2% a w okręgu kwidzyńskim 8,2% głosujących - średnio 3,46%. Polsce przyznano osiem powiatów po lewej stronie Wisły. Komisja międzynarodowa złożona z państw, które były wrogami Niemiec w czasie wojny nie miała powodu by ich faworyzować.
      Na wynik plebiscytu wpłynęło również to, że marszałek Piłsudski nie uważał Prus za ziemie polskie i nie wspierał akcji plebiscytowej. Gdy zjawiła się u niego delegacja Polaków z Prus to odmówił im nawet kurtuazyjnej rozmowy.
      Jednak najbardziej negatywny wpływ na wynik miała data - 11 lipca 1920 r. - na miesiąc przed bitwą warszawską. Wojska polskie były wtedy w odwrocie na całym froncie i nikt na świecie nie wierzył, że Polska odeprze bolszewików. A mieszkańcy Warmii i Mazur nie za bardzo chcieli stać się mieszkańcami bolszewickiej Rosji. Niektórzy szacują, że gdyby plebiscyt odbył się po rozbiciu bolszewików to za Polska głosowało by do 10% ludności. Ile warte są te szacunki dzisiaj już nikt nie odpowie.

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz
    • Gość - Adam

      Odnośnik bezpośredni

      Panu Rytczakowi bardziej zalezy na promocji swojej osoby, niz Olsztyna, dlatego nie zastanawia sie nad skutkami swoich realizcji w kwestii promocji miasta, poniewaz ich cele, sa dla niego nieistotne. Istota jest zwrocenie uwagi na siebie.

      około 16 lat(a) temu http://maps.google.com/maps?z=15&q=,
      0 Lubię Podziel się Krótki URL: Facebook Twitter Google Plus Odpowiedz

    Wyróżnione

    Lubiane

    System komentarzy oparty o Komento

    Komentarze

    Czyżby nieskazitelny Juszczyszyn miał swój udział w tym postanowieniu? :
    https://wpolityce.pl/polityka/751151-szokujacy-wpis-iwanca-o-juszczyszynie-i...
    Paleo-sędzia z Giżycka unieważ...
    1 godzinę temu
    Jestem bardzo ciekawa, jakie jest stanowisko Rady wobec państw sąsiednich i bezpieczeństwa Polski w kontekście tez prezentowanych przez Pana S...
    Prezydent RP powołał Radę Parl...
    11 godzin(y) temu
    Czy radny Andrasz zrobi konferencję w tej sprawie?
    Radny pyta prezydenta Olsztyna...
    1 dzień temu
    za wiek emerytalny i OFE? za rodzinę na swoim?
    Prezydent RP powołał Radę Parl...
    1 dzień temu
    I tak sukces, że akta nie zginęły... https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-rzeczpospolita-w-sadach-gina-akta-nie-tylko-biedronia,nId,2956479
    Apelacja adwokata od „trumny n...
    1 dzień temu
    Ciekawe kto w Sądzie przeoczył tak istotny element i dlaczego i czy odpowie ona za swój czyn?
    Apelacja adwokata od „trumny n...
    około 2 dni temu

    Ostatnie blogi

    • Apel o optymizm na wypadek wojny Dwadzieścia rosyjskich dronów, które ostatnio wleciały do Polski wzbudziły u wielu moich rodaczek i rodaków głęboki niepokój, a często przerażenie… Zobacz
    • Barbarzyński atak "silnych ludzi" Tuska na praworządność Zbigniew Lis Motto Tuska: Będziemy stosować prawo, tak jak my je rozumiemy, czyli uchwałami Sejmu i rozporządzeniami zmieniać ustawy, wg zasady –… Zobacz
    • Co trzeba zrobić, żeby PiS wygrało kolejne wybory? Zbigniew Lis Wielu Polaków głosujących nie za opozycją, tylko przeciw PiS, nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji ich decyzji oraz z powagi… Zobacz
    • Michał Wypij, Paweł Warot – komentarz osobisty Bogdana Bachmury Bogdan Bachmura Dużo łatwiej o krytykę osób, których nie darzymy sympatią, z którymi jesteśmy w sporze lub konflikcie. Ale tym razem jest… Zobacz
    • 1

    Najczęściej czytane

    • Wyborcza sporządziła listę osób do zwolnienia z pracy, związanych z PiS
    • Radny J.Babalski: "PiS to już nie jest moja partia, ale jestem prawicowcem"
    • Radny pyta prezydenta Olsztyna: kto zapłaci za awaryjną dostawę ciepła: spalarnia czy mieszkańcy?
    • Dlaczego prof. Traba nie podpisał Listu w sprawie książki oskarżającej Polaków o Holocaust
    • Protest pod urzędem marszałkowskim przeciwko konsolidacji szpitali
    • W nocy 30.12. na drodze S7 państwo zawiodło, Polacy zdali egzamin
    • Co ukrywa posłanka PSL Urszula Pasławska?
    • Wicewojewoda Szauer z KO ogłosił cud na stacji paliw w Iławie, a Tusk w całej Polsce
    • Operatora Term Warmińskich licytuje komornik
    • Czy Matka Boska walczyłaby o prawo do aborcji? Obejrzałem spektakl w Teatrze Jaracza
    • Mowa nienawiści w życzeniach wigilijnych premiera Donalda Tuska
    • Protest mieszkańców Skajbot przeciwko elektrowni fotowoltaicznej

    Wiadomości Olsztyn

    • Olsztyn

      • Radny pyta prezydenta Olsztyna: kto zapłaci za awaryjną dostawę ciepła: spalarnia czy mieszkańcy?

        2026-01-19 11:52:55

        W związku z tym, że spalarnia odpadów, z powodu pożaru, musiała wyłączyć ogrzewanie dla 35%...

      • M. Żejmo, świadek Winiarskiej, po raz drugi ukarany przez sąd grzywną

        2026-01-19 10:32:14

        Po raz drugi nie stawił się na rozprawie (tym razem w poniedziałek 19 stycznia), świadek Marek...

      • Apelacja adwokata od „trumny na kółkach” utknęła, bo sąd słał pisma na zły adres

        2026-01-16 14:53:13

        Proces odwoławczy łódzkiego adwokata Pawła K., nieprawomocnie skazanego za spowodowanie...

    Wiadomości region

    • Region

      • Dzień Pamięci Ofiar Obu Totalitaryzmów na Warmii i Mazurach

        2026-01-14 17:45:19

        W niedzielę 18 stycznia 2026 roku po raz szósty będzie obchodzony w naszym regionie Dzień Pamięci...

      • Protest w gminie Jeziorany przeciwko budowie fermy drobiu

        Adam Jerzy Socha 2026-01-14 15:40:14

        Mieszkańcy wsi Żardeniki w gminie Jeziorany protestują przeciwko planowanej budowy fermy drobiu na...

      • Protest mieszkańców Skajbot przeciwko elektrowni fotowoltaicznej

        2026-01-08 17:33:35

        Na portalu petycjeonline.com ukazał się apel RATUJMY SKAJBOTY! STOP PRZEMYSŁOWEJ ELEKTROWNI W...

    Wiadomości Polska

    • Polska

      • Paleo-sędzia z Giżycka unieważnił rozwód, bo orzekał neo-sędzia

        2026-01-19 22:30:28

        Paleo-sędzia Sądu Rejonowego w Giżycku stwierdził, że nie ma możliwości dokonania podziału majątku...

      • W styczniowej "Debacie": prezeska Helpera oskarża w sądzie red. Sochę

        2026-01-14 19:20:12

        Polecamy styczniowy numer miesięcznika „Debata”, który w punktach sprzedaży pojawi się w piątek 16...

      • Dziękuję Prezydentowi RP za zablokowanie cenzury w Polsce

        2026-01-12 10:56:53

        Rząd premiera Donalda Tuska wszelkimi sposobami stara się przywrócić w Polsce cenzurę....

    O debacie

    • O Nas
    • Autorzy
    • Święta Warmia

    Archiwum

    • Archiwum miesięcznika
    • Archiwum IPN

    Polecamy

    • Klub Jagielloński
    • Teologia Polityczna

    Informacje o plikach cookie

    Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.