Bogdan Bachmura

Żydowska szkoła przetrwania

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 18 marzec 2018 20:14

Bogdan Bachmura

Pół wieku temu, w marcu 1968 roku, miały miejsce wydarzenia, nad których istotą historycy rozprawiają po dzień dzisiejszy. Cztery jednoczesne procesy: bunt młodzieży akademickiej i szkolnej po zdjęciu Dziadów ze sceny Teatru Narodowego, antyinteligencka kampania wymierzona w naukowców, artystów i pisarzy, walka polityczna w kierownictwie PZPR oraz kampania antysemicka (nazywana przez władze „antysyjonistyczną”) stworzyły całość, której zrozumienie do dzisiaj jest przedmiotem sporów i dociekań.

Tymczasem zupełnie niespodziewanie obchody 50 rocznicy Marca ‘68 nabrały dodatkowego, aktualnego kontekstu. Mam oczywiście na myśli poprawkę do ustawy o IPN i zdecydowaną reakcję Izraela oraz USA, która wielu Polaków, także krytycznie odnoszących się do jej zapisów, musiała mocno zaskoczyć. Skoro bowiem przegłosowana zmiana ustawy, choćby niepotrzebna czy źle napisana, ale tylko dotycząca wąskiego zakresu publikacji, wywołuje dyplomatyczne tsunami, a nasz najbliższy sojusznik i gwarant naszego bezpieczeństwa stawia nasze stosunki na ostrzu noża, to, zachowując właściwą miarę rzeczy, rodzi się pytanie o reakcję USA oraz Izraela na brutalną, antysemicką nagonkę sprzed 50 lat, w wyniku której Polskę opuściło ponad 15 tys. osób żydowskiego pochodzenia.

Ktoś powie, że to sytuacje diametralnie różne. I będzie miał rację. Ale wszystkie tamte okoliczności: brutalność antysemickiej nagonki, jej opłakane skutki, świeża pamięć Zagłady oraz polityczna i ideowa wrogość do komunistycznej Polski, powinny skłonić USA do działań radykalnych, których skutki, nawet za żelazną kurtyną, byłyby dla komunistów mocno odczuwalne. Odpowiedź dlaczego tak się nie stało jest kluczowa dla zrozumienia dzisiejszych relacji Polski z Izraelem i USA oraz uniknięcia na przyszłość kosztownych skutków kopania się z koniem.

Aby zrozumieć przyczyny braku adekwatnej reakcji należy się cofnąć do czasu ”ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”. Kompletny brak zainteresowania amerykańskiej diaspory żydowskiej informacjami polskiego podziemia na ten temat nie miał nic wspólnego z brakiem zaufania do polskich informatorów. To nie przypadek, że w 1942 r. artykuł o milionie Żydów zabitych przez nazistów ukazał się na siódmej stronie New Jork Timesa.

Od początku swojego istnienia Izrael praktycznie nie istniał w życiu amerykańskich Żydów.

Wszystko uległo zmianie wraz z arabsko – izraelską wojną sześciodniową 1967 r. Istnieje wiele teorii tłumaczących nagły przypływ pamięci o Holokauście po 1967 r. Niewątpliwie jednak Holokaust stał się od tej pory narzędziem poparcia Izraela i bronią przeciwko jego wrogom oraz krytykom. Ale ta zmiana dotyczyła nie tylko bieżącej polityki. Żydzi to naród mądry i przebiegły zarazem. Połączenie wielkości religijnego wybraństwa i lichwiarskiego pragmatyzmu pozwoliły mu na przetrwanie, którego racjonalnie wytłumaczyć nie sposób. Nabyta przez wieki umiejętność przewidywania zagrożeń spowodowała, że żydowskie elity, budując demokrację w Izraelu, szybko dostrzegły jej destrukcyjny charakter. Jej aksjologiczną pustkę i skuteczność eliminowania wszelkich twardych wartości, zwłaszcza tych opartych na religii. Stąd nowe, dodatkowe spoiwo narodu, świecka „religia Holokaust”, oparta na mesjańskim męczeństwie ofiar Zagłady. Opisane przez Normana Filkensteina Przedsiębiorstwo Holokaust to dodatkowy, charakterystyczny dla żydowskiego pragmatyzmu, finansowy filar tego projektu.

Zawarowanie sobie monopolu na „markę” Holokaust i zdecydowana obrona szczególnego w dziejach ludzkości męczeństwa Żydów nie ma nic wspólnego z brakiem szacunku dla ludobójczych ofiar innych narodów. To po prostu konieczność bez której tożsamościowy aspekt Holokaustu stałby się bezużyteczny.

Nie jest moim zamiarem ferowanie wyroków czy moralnych ocen. Żydzi nie są narodem bez wad i nic dziwnego, że ich pycha często drażni. Ale – jak napisał rosyjski filozof Mikołaj Bierdiajew: Dla nas, chrześcijan, problem żydowski nie polega na tym, czy Żydzi są dobrzy lub źli, ale na tym, czy dobrzy lub źli jesteśmy my – chrześcijanie. Z przykrością należy stwierdzić, że chrześcijanie w tej kwestii okazali się bardzo źli, znacznie gorsi od Żydów.

Wstrzemięźliwość w ocenach nie oznacza jednak zamykania oczu na problem powszechnej dzisiaj instrumentalizacji wszystkiego. Zmielenia największych świętości na publicznie łatwostrawną i biznesowo korzystną papkę.

W Polsce 1968 r. łatką syjonisty, członka „piątej kolumny”, łamano ludzkie życiorysy i kariery. Mówiło się: „Nie ten Żyd kto Żyd, ale kogo partia wskaże”. Dzisiaj, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, równie skutecznym narzędziem publicznej marginalizacji jest mniej lub bardziej uzasadniony zarzut antysemityzmu. Także dzisiaj, w Polsce demokratycznej, partie decydują, kto prawdziwy patriota, a kto zdrajca lub oszołom. Utrata instynktu samozachowawczego autorów nieszczęsnej poprawki ustawy IPN polegała na tym, że do tej gry wciągnięto nie tych co trzeba i „wstawanie z kolan” skończyło się upokarzającym marszem w tej pozycji do żydowskiej Canossy.

Nie naszym zmartwieniem są szkody jakie przynosi Żydom stosowanie podobnych metod. Zasada „silnemu wolno więcej” powoduje, że ich bilans strat i zysków jest zdecydowanie na plusie. Co innego wynik antysemickich ekscesów Władysława Gomułki czy prężenia wątłych muskułów przez arytmetyczną większość obecnego Sejmu. Gospodarcze straty powstałe w wyniku emigracji po marcu 1968 r. wyceniono ostatnio na 21,2 mld zł. Szkód społecznych i kulturowych wycenić nie sposób. Pełnego rachunku za obecne kopanie się z żydowskim koniem być może nie zobaczymy nigdy.

Gdy w 1968 r. polscy studenci walczyli o prawdę, marząc o demokracji, ich rówieśnicy w zachodniej Europie i USA podnieśli bunt przeciwko strukturom demokratycznego świata. Dziś wnukowie pokolenia marca ‘68 żyją w wywalczonej przez swoich dziadków demokracji, ale za ich wiarę w związek woli narodu z prawdą płacą utratą wiary w prawdę. Znam ludzi, którzy nadzieję na rozwiązanie problemu demokratycznego „zagrania się na śmierć”, zastąpienia parlamentarnej agory areną walki o interesy i władzę widzą w zmianie pokoleniowej. Ja bym raczej zaufał mądrości Żydów oraz ich sprawdzonym metodom przetrwania. Także w warunkach demokracji.
Bogdan Bachmura
Prezes Stowarzyszenia „Święta Warmia” i „Fundacji Debata”, politolog, publicysta.

Czytaj więcej: Żydowska szkoła przetrwania

Planty (nie)równości

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 19 luty 2018 22:43

Bogdan Bachmura

Planty Joanny i Wandy Pieniężnych przy ulicy Seweryna Pieniężnego? Taki patronat dla nowo powstających w Olsztynie plant zaproponował olsztyński oddział partii Razem. Pomysł rodzinnego sąsiedztwa w nazewnictwie przestrzeni publicznej może się podobać, albo też budzić wątpliwości, jako wprowadzające chaos „masło maślane”. Ale nie to jest głównym powodem mojego sprzeciwu wobec inicjatywy partii Razem. Chodzi o uzasadnienie wniosku i powody dla których partia Razem taki wniosek złożyła. Owszem, znajdziemy tam listę zasług Joanny i Wandy Pieniężnych, przypomnienie ich działalności na rzecz Polskości na Warmii i działalności wydawniczej związanej z Gazetą Olsztyńską. Ale wątek patriotyczny to dobra, historyczna przystawka do całkiem aktualnego dania głównego.
Okazją do uhonorowania Joanny i Wandy Pieniężnych ma być rok 2018. Bo ogłoszono go Rokiem Kobiet, czyli świętem połowy ludzkiej populacji. Po analizie dorobku Joanny i Wandy Pieniężnych działaczom Razem wyszło, że „tworzyły zalążki działalności kobiecej”. Natomiast ich zepchnięcie w nazewniczy niebyt, przy jednoczesnym uhonorowaniu ulicą Seweryna Pieniężnego, według wnioskodawców „utrwala wiodącą rolę męską”.
Ponadto dla działaczy Razem marne 25 „kobiecych” ulic w Olsztynie to świadectwo „historii pisanej dla mężczyzn i przez mężczyzn”. Zmiana tych proporcji byłaby „przypomnieniem, że kobiety są równoprawnym członkiem społeczeństwa w sensie cywilizacyjnym”.

Gdy człowiek słyszy takie argumenty ma chęć krzyknąć: odczepcie się od tych kobiet! Chcecie szukać historycznych uzasadnień dla swoich ahistorycznych, feministyczno-równościowych ideologii, to poszukajcie gdzie indziej. Problem w tym, że przyprawianie „gęby” kobiecych aktywistek staje się koniecznością, ponieważ jedne trupy ze starych, lewicowych szaf zlustrowano, a inne strach otwierać.
Ostatnią rzeczą na jaką nie można się zgodzić jest instrumentalne wykorzystywanie ludzi do celów zasadniczo sprzecznych z pamięcią i spuścizną, którą po sobie pozostawili. Milczenie zza grobu powinno skłaniać do szczególnej roztropności i namysłu nad ich dorobkiem, a nie dawać przyzwolenia na ideologizację ich życiorysu.
Przywiązanie rodziny Pieniężnych, katolików, do tradycyjnych wartości jest wiedzą łatwo dostępną. Także kontekst polityczny i społeczny w jakim przyszło działać rodzinie Pieniężnych oraz idee o które walczyli były biegunowo dalekie obecnej ideologii praw kobiet. Przypisywanie obcych im intencji i wpisywanie w kontekst bieżącego, ideologicznie motywowanego konfliktu płci, jest nie tylko zabiegiem ahistorycznym, ale przede wszystkim obrażającym ich dobrą pamięć.
To samo dotyczy „ wkręcania” ich dorobku w równościowy proces odkupienia „wiodącej roli męskiej” w zakresie nazewnictwa ulic. „Choć powszechnie wiadomo, iż równość jest nieosiągalna, pokutuje dziwne przekonanie, że jest ona w jakiś sposób pożądana”. Te słowa Rogera Scrutona doskonale odnoszą się także do problemu płciowej nierówności patronów ulic. Można je wyrównać metodą zaproponowaną przez partię Razem. Bo przecież nie tylko Pieniężni mieli żony, siostry czy córki, które wspierały ich na różne, godne uznania sposoby. Wystarczy tylko zastąpić dotychczasową selekcję zasług selekcją płci. I znów jesteśmy w piekle. Nie w klasowym czy rasowym, a tym razem w płciowym. Nie tak gorącym, ale - patrząc na otaczający świat – nie mniej zwodniczym i destrukcyjnym. Najbardziej bowiem błędny wniosek byłby taki, że w tym wszystkim chodzi o równość. Bo prawdziwa równość to domena śmierci. Życie zaś to hierarchia, a walka o równość to jedynie próba zaprowadzenia nowej, swojej hierarchii.

Według działaczy partii Razem pozytywna odpowiedź na ich apel byłaby „działaniem podkreślającym rolę kobiet w demokratycznym społeczeństwie”. Bez względu na to jak postąpi w tej sprawie Rada Miasta oraz prezydent, ideologiczne wątki, które inspirowały członków partii Razem nie powinny być brane pod uwagę, ani służyć za oficjalne uzasadnienie.
Niezależnie od powyższych uwag Stowarzyszenie „Święta Warmia” złożyło swój wniosek o patronat nad nowo powstającymi plantami. Uważamy, że osobą szczególnie zasługującą na uhonorowanie w tym miejscu jest Jakub Rarkowski, niesłusznie zapomniany, ostatni przedwojenny polski burmistrz Olsztyna (1836 – 1865). Rarkowski był założycielem Towarzystwa Upiększania Miasta i pierwszych publicznych parków Olsztyna. Obok przyszłych plant stoi wzniesiony przez niego budynek szkoły żeńskiej (obecnie Przedszkole Miejskie nr 6), który jest jedyną zachowaną budowlą w Olsztynie z czasów Jakuba Rarkowskiego (poniżej pełny tekst wniosku).

Bogdan Bachmura

Olsztyn dn. 12. 02. 2018 r.

Sz.P. Halina Ciunel
Przewodnicząca Rady Miasta Olsztyna

WNIOSEK

Szanowna Pani Przewodnicząca

W związku z trwającymi pracami nad odnowieniem plant w centrum Olsztyna zwracam się do Pani w imieniu Stowarzyszenia „Święta Warmia” o nadanie im nazwy „Planty Jakuba Rarkowskiego”.

UZASADNIENIE

Jakub Rarkowski (1809-1872), był człowiekiem zasłużonym dla Olsztyna, burmistrzem, piastującym urząd w latach 1836-1865. Urodził się w Olsztynie, w rodzinie leśniczego miejskiego, zmarł w swym mieście rodzinnym i pochowany został na starym Cmentarzu św. Jakuba na Zatorzu. Pełnił początkowo funkcję sekretarza landratury, potem skarbnika olsztyńskiego magistratu. Podczas nieprzerwanego, trwającego 25 lat urzędowania na stanowisku burmistrza przeprowadził separację gruntów komunalnych i wprowadził w Olsztynie nową ordynację miejską. Zmodernizował zaopatrzenie miasta w wodę, wprowadził oświetlenie ulic (latarnie olejowe, potem naftowe) – na murach domów zawisły pierwsze tabliczki z ich nazwami, zaś nawierzchnia placów i ulic doczekała się brukowania, powstały pierwsze uliczki służące ochronie przeciwpożarowej miasta. Wyremontowany został gmach Starego Ratusza, zbudowano także pierwszy budynek komunalny zlokalizowany poza pierścieniem miejskich fortyfikacji – katolicką szkołę dla dziewcząt, przy narożniku dzisiejszego pl. Jedności Słowiańskiej i ul. Pieniężnego. Założył podmiejski ośrodek wypoczynkowy w Jakubowie. Za jego kadencji Olsztyn przesunął się wśród miast warmińskich z pozycji piątej na trzecią, a liczba ludności uległa niemal podwojeniu (z 2838 do 4808 mieszkańców).
Rarkowski był założycielem Towarzystwa Upiększania Miasta, którego zadaniem była troska o wygląd Olsztyna: miejskie skwery, zieleńce, pamiątki przeszłości. Dbał o obiekty sakralne i życie religijne miasta. Z jego inicjatywy co roku w dniu patrona miasta, św. Jakuba Starszego (25 lipca) urządzano w Olsztynie „Święto Jakubowe”. W 1853 r. zorganizował obchody z okazji 500-lecia nadania miastu praw miejskich. Wykazywał się aktywnością jako członek katolickiej społeczności Olsztyna: należał do rady parafialnej, wspierał ruch trzeźwości oraz misje jezuickie, kazał bić w dzwony, kiedy w 1840 r. władze pruskie wypuściły z twierdzy w Kołobrzegu arcybiskupa Dunina, uchodzi za inicjatora wystawienia krzyża z polskim napisem „Od powietrza, głodu ognia i wojny zachowaj nas Panie”, znajdującego się dziś koło Kaplicy Jerozolimskiej. Od czasów Wiosny Ludów wspierał konserwatystów, m.in. występując przeciw uniezależnieniu szkół ludowych od Kościoła. Historycy podkreślają, że był on ostatnim „polskim burmistrzem Olsztyna” – mającym świadomość swego pochodzenia oraz darzącym Polaków sympatią. W 1863 r. w swym majątku Kortowo udzielał schronienia polskim powstańcom.
Zasłużony burmistrz Olsztyna nie został dotąd w naszym mieście w żaden sposób uhonorowany. Profesor Janusz Jasiński napisał kiedyś: „Sądzę, że Olsztyn winien go uczcić może nie tyle ulicą, co raczej tablicą pamiątkową na kamienicy naprzeciw poczty, czyli na wybudowanej przez niego szkole żeńskiej”. Uważamy, że zbliżające się otwarcie Plant przy ul. Pieniężnego daje znakomitą okazję by uhonorować burmistrza Jakuba Rarkowskiego, choćby dlatego, że był on pionierem ruchu zmierzającego do uporządkowania przestrzeni miejskiej i założycielem pierwszych publicznych parków Olsztyna (Towarzystwo Upiększania Miasta, park w Jakubowie, cmentarz św. Krzyża, plac Trzech Krzyży). Jest również budowniczym pierwszego nowoczesnego budynku szkolnego - zabytkowego obiektu, który dziś owe Planty otwiera, i który jest jedyną zachowaną do dziś budowlą z czasów Jakuba Rarkowskiego (Przedszkole Miejskie nr 6). Nadanie plantom imienia Jakuba Rarkowskiego stanowić może doskonałą okazję do zawieszenia na budynku tablicy pamiątkowej, która przypominałaby postać burmistrza i jego zasługi dla Olsztyna.

Z poważaniem

Bogdan Bachmura
Prezes Stowarzyszenia „Święta Warmia”

Otrzymują:
- Pan Piotr Grzymowicz, Prezydent Miasta Olsztyna
- Pan Łukasz Łukaszewski, Przewodniczący Komisji Gospodarki Komunalnej

Czytaj więcej: Planty (nie)równości

Grać to trzeba umić

Szczegóły

Opublikowano: sobota, 17 luty 2018 16:29

Bogdan Bachmura

Czytaj więcej: Grać to trzeba umić

Radna Ciborowska z wodą w ustach

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 01 luty 2018 21:12

Bogdan Bachmura

Każdy ma prawo do poglądu, że jednoczesne pobieranie emerytury i pensji z tytułu zatrudnienia, choć zgodne z prawem, to praktyka niemoralna. Ale gdy taki zarzut jest stawiany funkcjonariuszowi publicznemu, na dodatek przez radną miasta, to sprawa wymaga komentarza.

Czytaj więcej: Radna Ciborowska z wodą w ustach