Adam Jerzy Socha

Woda z odwiertu w Lidzbarku Warmińskim nie dość, że jest zimna, bo ma zaledwie prawie 21 st. C, to na dodatek zawiera PIERWIASTKI PROMIENIOTWÓRCZE - Rad i Radon.

Na zdjęciu: wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę term: od lewej burmistrz Artur Wajs, z kielnią marszałek Jacek Protas, po prawej starosta Jan Harhaj (zdj. ze strony starostwa).

Poszedłem tym tropem. Wysłałem do Poznania prośbę o udostępnienie tej opinii. Kierownik, dr farm. Teresa Latour natychmiast do mnie zadzwoniła, mówiąc że woda ma temperaturę 21 st C i jest termalna, ma też właściwości lecznicze, ale muszą one zostać potwierdzone badaniami. Poprosiłem jednak o odpowiedź na piśmie, gdyż co innego pani kierownik powiedziała dziennikarce TVN Katarzynie Góreckiej. Mianowicie powiedziała: „skład tej wody nie jest atrakcyjny" oraz „ta woda jest jak woda morska w Bałtyku".
W nadesłanej odpowiedzi czytamy: "wodę z odwiertu GT-1 w Lidzbarku Warmińskim zaliczyć należy do 1,76% wód chlorkowo-sodowych, jodkowych, termalnych - potencjalnych surowców leczniczych, przydatnych do kąpieli".
Jednak dr Latour zacytowała tylko pierwsze zdanie ze swojej Oceny z 5 września 2012 roku. Gdy zdobyliśmy tę Ocenę w całości okazało się, że zabiegi w takiej wodzie „będą miały charakter słabobodżcowy".
Ale przerażające dopiero jest to, co czytamy dalej:
"W przypadku użycia do napełniania basenów rekreacyjnych czy sportowych konieczne jest uwzględnienie obecności w tej wodzie pierwiastków promieniotwórczych 222Rn, 226Ra) oraz narażenia na ich oddziaływanie przy dłuższym lub wielokrotnym kontakcie, zwłaszcza dzieci i młodzieży oraz personelu obsługującego. Niezbędna będzie kontrola w/wym. pierwiastków promieniotwórczych w powietrzu hali basenowej lub innych pomieszczeniach zabiegowych. Zaleca się przy tym oznaczanie udziału poszczególnych pierwiastków promieniotwórczych tj. radu i radonu oraz udział promieniowania α i β w globalnej aktywności promieniotwórczej".
Jednym słowem wybierając się do TERM WARMIŃSKICH zabierzcie ze sobą licznik Geigera.
Starosta Jan Harhaj 28 marca tak m odpowiedział na tę opinię: "Jeśli chodzi o zawartość radonu w wodach termalnych stwierdzić należy, że wody radonowe stosowane są w lecznictwie uzdrowiskowym na czym bazują tak znane polskie uzdrowiska jak: Czerniawa Zdrój czy Świeradów. Radon sanowi dodatkową wartość wód termalych decydujących o ich zkwalifikowaniu jako lecznicze".

Temperatura WODY Z ODWIERTU
Dopiero ze sprawozdania z Laboratorium Badawczego dowiadujemy się jaka była rzeczywista temperatura wody z odwiertu - 17,9 st. C., a więc nie jest to nawet woda termalna, bo termalna musi mieć minimum 20 st C. Natomiast starosta Jan Harhaj wysyłając te wyniki do zaopiniowania do Zakładu w Poznaniu podaje w swoim piśmie, że temperatura wynosiła - przy powtórnym pomiarze w listopadzie-grudniu 2011 r. - 20,7 st. C. Ale nie ma na to potwierdzenia w postaci wyników laboratoryjnych.

Dopiero 28 marca otrzymałem odpowiedż starosty Jana Harhaja - na moją prośbę z 18 marca o udostępnienie wyników badań. Starosta napisał: "Temperatura ujmowanych wód została określona na poziomie 21 st C (...) temperaturę tę osiągnięto podczas dodatkowego pompowania przeprowadzonego w dniach 25.11 - 5.12.2011r, którego zadaniem było pełne wygrzanie otworu". Do pisma starosta załączył wykres temperatur osiągnętych w tych dniach - wykres zaczyna się od 17,5 st C - 25.11.2011 i po 9 dniach temperatura sięga prawie 21 st C.

Nie ogrzeje, ale wyleczy

Najpierw była mowa o budowie basenów ogrzewanych wodą geotermalną. Sens ekonomiczny budowy takich basenów jest tylko wówczas, gdy woda na wypływie z odwiertu ma co najmniej 60 st. C, bowiem w basenie geotermalnym wymagana jest temperatura 38 st C. Ponadto woda geotermalna musi mieć odpowiedni skład, nie może być zbyt zasolona, źródło musi być bogate w wodę i odpowiednią wydajność.
- Będziemy używać wody geotermalnej do basenu, a więc wystarczy, gdy będzie miała ponad 30 stopni i to absolutnie będzie satysfakcjonujące - mówił w 2011 roku marszałek Jacek Protas w Radiu Olsztyn.
Dowiercono się do wody o temperaturze zaledwie 21 st C. Wówczas marszałek i władze Lidzbarka stwierdziły, że w ogóle im nie chodziło o gorącą wodę.
- Nie tyle walczymy o wodę termalną, bo ona nam nie jest potrzebna do ogrzewania mieszkań, tylko do kąpieli - powiedział Jan Harhaj Radiu Olsztyn. - My mamy wodę wysoko zmineralizowaną o walorach wysoko leczniczych i mamy to potwierdzone przez Instytut w Poznaniu. Ten kierunek założył Jacek Protas, jeszcze jako starosta lidzbarski a później kontynuował jako marszałek. Idziemy w kierunku balneologicznych kąpieli i rekreacji. Idziemy w kierunku uzdrowiska, tak jak Gołdap.
(wywiad pod linkiem: https://ro.com.pl:2443/termy-droga-do-uzdrowiska).
A „Rzeczpospolitej" starosta ostatnio powiedział, a propos niskiej temperatury wody, niższej niż latem w jeziorach:
- A to, że woda ma 21 stopni, to dobrze, bo taniej jest ją podgrzać niż ostudzić - mówi Harhaj.

Dla oficjalnego uznania (przez Ministra Zdrowia) danej wody za surowiec leczniczy przydatny do kuracji uzdrowiskowych konieczne jest potwierdzenie stabilności oznaczonego składu chemicznego i stanu mikrobiologicznego oraz temperatury wody (w trakcie eksploatacji odwiertu z zatwierdzoną wydajnością eksploatacyjną) i wydanie stosownego "świadectwa" przez uprawnioną jednostkę naukowo-badawczą. Takie badania trzeba powtarzać przez kilka lat. Chyba, że znów o właściwościach leczniczych wody nie zadecydują fachowcy a politycy...

Dla porównania:
„OCENA WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNO-CHEMICZNYCH WODY Z ODWIERTU W UNIEJOWIE
Odwiert PIG/AGH - 2 w miejscowości Uniejów woj. łódzkie, wykonany do głębokości 2000,0 m. Bardzo istotnym walorem wody z Uniejowa, zarówno ze względów terapeutycznych jak też ekonomicznych jest jej temperatura na wypływie - 68 st. C oraz duża wydajność eksploatacyjna - 68m3/h. Pozwala to na stosowanie pełnej gamy zabiegów kąpielowych różnego typu, o zróżnicowanej temperaturze (ciepłe, letnie, gorące) i różnej formie, tzn. (zbiorowe w basenach, indywidualne w wannach o różnym stopniu zanurzenia, częściowe (kończyn dolnych, górnych, nasiadówki).
W latach 2000 - 2008 wykonano analizy fizykochemiczne i badania mikrobiologiczne tej wody w różnych Laboratoriach [Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (2006r), Politechniki w Łodzi
(2002r), Przedsiębiorstwa Geologicznego w W-wie (2000r), Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego - PZH W-wa i P-ń (2008r)]
Kontrolne badania zawartości podstawowych składników oraz związków organicznych nadających tej wodzie zapach naftowy wykonano w Lab. Zakładu Tworzyw Uzdrowiskowych NIZP-PZH w Poznaniu w
2010r (styczeń).
W dokumencie tym, zgodnie z obowiązującymi przepisami (5,6 ) i klasyfikacją balneochemiczną zaliczono wodę z ujęcia PIG/AGH-2 w Uniejowie do grupy leczniczych wód 0,68% chlorkowosodowych, hipertermalnych".
Jak z tego widzimy, uzyskanie przez starostę lidzbarskiego świadectwa Ministerstwa Zdrowia, iż woda z odwiertu w Lidzbarku jest wodą leczniczą wymaga wielu badań, wielu instytucji przez kilka lat. Chyba, że o wydaniu tego świadectwa też zadecydują politycy...

Koszty utrzymania term
Jak mówi burmistrz Uniejowa w programie TVN, od samego początku funkcjonowania term w tym mieście nie musieli do nich dokładać. Starosta Jan Harhaj twierdzi w programie TVN, że dopłaci się z pół miliona.
Przeczytajmy więc wyliczenie portalu www.naszlidzbark.pl Z wyliczeń tych wynika, że koszt miesięczny utrzymania TERM WARMIŃSKICH wyniesie między 700 tys. zł a milionem zł miesięcznie.
Oto to wyliczenie: "Wg. projektu jaki jest dostępny w sieci, można w zaokrągleniu przyjąć objętość wody do ogrzania. Po dodaniu do siebie pojemności wszystkich basenów, wychodzi ok. 2234 metrów sześciennych wody. Czyli, żeby obrazowo to przedstawić, ponad 2 miliony litrów wody, co w przeliczeniu 2234 m3 * 1000 kg/m3 = 2234000 kg wody
Przyjmuję temp. wejściową wody „termalnej" na 18 st. Ogrzewamy ją o 10 st. do 28 st. Ciepło właściwe wody to 4200 J/kg*K. Aby podnieść temp. 1 kg wody o 10 st. C trzeba dostarczyć 42000 J. Więc podniesienie temp. wody w basenie o 10 st. C wymaga dostarczenia 2234000 kg * 42000 J/kg = 938 280 000 00 J.
Przyjmujemy, że kotłownia termalna będzie opalana gazem ziemnym. Spalenie 1 m3 gazu GZ-50 da ok. 38 000 000 J. Więc podgrzanie takiej masy wody wymaga 2460 m3 gazu.
Oczywiście przy założeniu, że nie mamy żadnych strat ciepła podczas ogrzewania tej wody. Uwzględniając straty ciepła przez parowanie i izolację termiczną ścian basenu można podnieść szacunek o 30-40% co daje nam w przybliżeniu 3,5 tyś m3 gazu. Lecz nie samą wodą termy żyją, trzeba ogrzać pomieszczenia, budynki, domki, hotel i masę innych rzeczy. W końcowym podsumowaniu można spokojnie przyjąć około 5 tyś m3 gazu na sam rozruch obiektu.
Co przy cenie 2,3zł za metr gazu w hurcie daje nam 11,5 tysiąca złotych. Później utrzymanie tej temperatury pochłaniać będzie 20-30% ceny początkowej na dobę.
W ostatecznym podsumowaniu pierwszy miesiąc działalności „term" pochłonie 11,5tyś + 30dni* 3tyś = 101,5 tysiąca miesięcznie. Taki jest koszt czyjejś głupoty, osoby która sądziła że mamy gorące źródła.
Są to bardzo ostrożne szacunki, dotyczące tylko i wyłącznie ogrzewania wody. Jeśli się mylę to tylko „w dół". Zapewne prawdziwe koszty ogrzania wody będą nieco wyższe. Nie brałem pod uwagę wielu czynników, aby nie komplikować obliczeń.
Do tego należy doliczyć koszty energii elektrycznej, koszty zatrudnionych pracowników i jeszcze całe mnóstwo rzeczy, o których nie wiem.
Przyjmując, że będzie tam zatrudnionych powiedzmy 100 osób x średnio 3 tyś zł brutto wypłaty, daje nam 300 tyś zł na wypłaty. Końcowym szacunkiem zapewne zajmują się specjaliści i dokładnie wyliczą co i jak.
Ja przyjmuję, iż będzie to kwota między 700 tys. zł a milionem zł miesięcznie. Myślę, iż te szacunki są bardzo prawdopodobne. W Dobrym Mieście utrzymanie takiego małego basenu kosztuje 100tyś miesięcznie. Przy 10 tyś ludzi miesięcznie basen wychodzi na zero. W termach, aby nie przynosiły strat miesięcznie powinno się przewinąć 70-90 tyś ludzi miesięcznie, co wydaje mi się pewną abstrakcją. 2,5 tysiąca ludzi dziennie! Normalnie Lidzbark będzie pękał w szwach, lub co bardziej prawdopodobne ze śmiechu. Mam tylko nadzieję, iż mieszkańcy Lidzbarka, będą mieli zniżkę 50% na wejście do term. W końcu to dla nas są budowane. Dla nas?"
Adam Socha

Oświadczenie klubu radnych wojewódzkich PiS w sprawie TERM:

Tweet